Pytanie
Dlaczego leki z grupy inhibitorów pompy protonowej obecnej w żołądku najczęściej występują w postaci kapsułek dojelitowych. W jaki sposób działają na komórki okładzinowe żołądka, jeśli są uwalniane dopiero w świetle jelita?
Krótka odpowiedź
IPP to leki o charakterze słabych zasad, które nie wchłaniają się w kwaśnym środowisku żołądka w wyniku zdysocjowania oraz ulegają rozpadowi w żołądku. Kapsułka dojelitowa zapewnia uwalnianie leku dopiero w świetle jelita cienkiego, a następnie wchłanianie leku do krwi, z którą dociera on do miejsca docelowego działania, czyli komórek okładzinowych żołądka.
Wyjaśnienie
Inhibitory pompy protonowej blokują działanie tzw. pompy protonowej, czyli H+-K+-ATPazy zlokalizowanej w komórkach okładzinowych żołądka i biorącej udział w produkcji kwasu solnego. Ze względu na zasadowy charakter chemiczny leków z tej grupy, nie są one trwałe w kwaśnym środowisku żołądka i nie wchłaniają się w żołądku z powodu zdysocjowania. Aby nie uległy rozkładowi w żołądku po przyjęciu doustnym, niezbędna jest formulacja chroniąca przed działaniem kwasu solnego. Kapsułka dojelitowa zabezpiecza lek przed działaniem soku żołądkowego, dzięki czemu lek zostaje uwolniony dopiero w świetle jelita cienkiego, skąd wchłania się do krwi i dociera do komórek okładzinowych żołądka. W środowisku komórek docelowych ulega aktywacji i wiąże się z pompą protonową, blokując jej funkcję wydzielniczą..[1][2]
Lekiem, w którym zastosowano formulację zabezpieczającą omeprazol przed dezaktywacją, i tym samym umożliwiono użycie postaci o natychmiastowym uwalnianiu, jest Helicid Rapid.
-
dr n. med. Elżbieta ŻmudzkaRedaktor w 3PG, współautor licznych podręczników dla farmaceutów wydawanych nakładem Wydawnictwa Farmaceutycznego.
-
mgr farm. Konrad TuszyńskiDyrektor ds. naukowych grupy 3PG. Redaktor naukowy i założyciel Wydawnictwa Farmaceutycznego. Współautor ponad 50 podręczników dla farmaceutów, a także publikacji naukowych z zakresu biofarmacji [publikacje naukowe]. Na co dzień tworzy treści edukacyjne i narzędzia dla pracowników aptek w całej Polsce. Kierownik pilotażu wdrożenia opieki farmaceutycznej w latach 2018-2019 pod patronatem Naczelnej Izby Aptekarskiej. Pasjonat i propagator evidence-based medicine. Wykładowca na studiach podyplomowych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM), Uniwersytetu Medycznego w Lublinie i Akademii Ekonomiczno-Humanistycznej. Członek Komisji ds. Opieki Farmaceutycznej OIA Kraków. [LinkedIn]
Piśmiennictwo
- Sachs, G., Shin, J. M., Briving, C., Wallmark, B., & Hersey, S. (1995). The pharmacology of the gastric acid pump: the H+,K+ ATPase. Annual review of pharmacology and toxicology, 35, 277–305. https://doi.org/10.1146/annurev.pa.35.040195.001425 ⬏
- Shin, J. M., Cho, Y. M., & Sachs, G. (2004). Chemistry of covalent inhibition of the gastric (H+, K+)-ATPase by proton pump inhibitors. Journal of the American Chemical Society, 126(25), 7800–7811. https://doi.org/10.1021/ja049607w ⬏




