SR, CR, Uno, ODT, ZK czy XL: co znaczą skróty w nazwach leków?

Co oznaczają akronimy w nazwach handlowych... i jakie mają naprawdę znaczenie: MR, SR, XL, XR, LA, retard, HBS , Modutab, prolongatum, long, Uno, CR, ZOK, ZK, OCAS, RPD, Melt, Q-Tab, swift, ODT, instant, Zydis, ORO, Dis, QUICKTAB, EC, EN, SL.

Akronimy używane w nazwach handlowych niektórych produktów leczniczych mogą wiele mówić o charakterystyce postaci leku, lecz należy pamiętać o tym, że ich stosowanie nie jest w żaden sposób regulowane. Istnieje całkowita dowolność w umieszczaniu w nazwach takich określeń jak CR, MR czy XR. W efekcie na rynku polskim mamy biorównoważne preparaty, których lekarze i farmaceuci boją się zamieniać z uwagi na wątpliwości co do kinetyki uwalniania. Przykładem może być bursztynian metoprololu dostępny pod różnymi nazwami handlowymi takimi jak:

  1. Betaloc ZOK – nazwa sugeruje, że substancja lecznicza będzie uwalniać się z kinetyką zerowego rzędu (niezależnie od stężenia, lek uwalnia stałą dawkę: 100mg>90mg>80mg itd.)
  2. Symlok SR – nazwa sugeruje, że uwalnianie może nie odbywać się już z kinetyką zerowego rzędu, lecz np. pierwszego (uwalnia się stały ułamek substancji leczniczej w jednostce czasu 100mg>50mg>25mg>12,5mg itd.)
  3. Iviprolol – brak akronimu może sugerować natychmiastowe uwalnianie.
    Jednak we wszystkich 3 przypadkach mamy do czynienia z postaciami o modyfikowanym uwalnianiu z kinetyką zbliżoną do kinetyki zerowego rzędu.

Podobnie jest z postaciami ODT (rozpadającymi się w jamie ustnej) – niektórzy producenci w ogóle nie oznaczają leków takimi wyrażeniami jak Q-Tab, Instant czy swift. Przykładem mogą być Anzorin, Mel czy Trosicam. Dokonując substytucji trzeba mieć zawsze na uwadze możliwe różnice w budowie tabletki.

Akronimy będące fragmentami nazw leków zarejestrowanych w Polsce przedstawia tabela poniżej.

PostaćAkronimZnaczeniePrzykłady leków
postacie o przedłużonym uwalnianiuMR - modified releasezmodyfikowane uwalnianiePreductal MR, Diaprel MR, Ceclor MR
SR - sustained release, slow releasepodtrzymane uwalnianie, powolne uwalnianieSymlok SR, Tertensif SR, Diuresin SR, Anafranil SR, Doreta SR
XL - extended liberationprzedłużone uwalnianieCardura XL, Kamiren XL, Faxolet XL, Lescol XL
XR - extended rreleaseprzedłużone uwalnianieTrittico XR, Glucophage XR, Kwetaplex XR, Uprox XR, Wellbutrin XR
LA - long-actingdługo działającyZoladex LA
retardspowolnione uwalnianie (NIE opóźnione)Dicloberl retard, Dicloratio retard, Dilzem retard, Duspatalin retard, Ketilept retard, Rantudil retard, Euphyllin CR retard, Metindol retard, Pentohexal 600 retard
HBS - hydrodynamically balanced systemsystem hydrodynamicznie zrównoważony, kapsułki flotacyjneMadopar HBS
Modutabmodyfikowane uwalnianieRequip-Modutab
prolongatumprzedłużone uwalnianieHemofer prolongatum, Majamil prolongatum, Polfilin prolongatum, Kalipoz prolongatum
longprzedłużone uwalnianieIpres long, Euphyllin long, Effox long, Doxalong
Uno - jeden (pojedyncze dawkowanie)przedłużone uwalnianieDalfaz Uno, Fromilid Uno, Ketonal Uno, Klacid Uno, Noax Uno, Olfen Uno
postacie o kontrolowanym uwalnianiu (uwalniające stałą dawkę API)CR - controlled releasekontrolowane uwalnianieMediket CR, Tegretol CR, Trittico CR
ZOK - zero-order kineticskinetyka zerowego rzęduBetaloc ZOK
ZK - zero-order kineticskinetyka zerowego rzęduBeto ZK, Metocard ZK
OCAS - oral controlled absorption systemdoustny system o kontrolowanej absorpcjiOmnic Ocas
postacie rozpadające się w jamie ustnejQ-Tab - quick tablet"szybka" tabletkaElicea Q-Tab, Yasnal Q-Tab, Mirzaten Q-Tab, Torendo Q-Tab, Prenessa Q-Tab
swiftszybki, natychmiastowyZolafren-swift, Apra-swift, Amlozek-swift, Mozarin-swift
ODT - orally disintegrating tablet, orodispersible tablettabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnejBetaserc ODT, Donectil ODT, Cognezil ODT, Depralin ODT, Arbit ODT,
instantnatychmiastowyImodium Instant
Zydisnazwa własna jednej z pierwszych technologii produkcji tabletek rozpadających się w jamie ustnejZofran Zydis
DisperzirozpuszczanieOlzax Disperzi
ORO - orodispersibleorodyspergowalnyApoEscitacin ORO, Remirta Oro
RPDliofilizat doustny w postaci krążkaMaxalt RPD
Meltliofilizat doustny w postaci krążkaMinirin melt
tabletki do sporządzania zawiesinyDis - dissolvetabletki doustne/do sporządzania zawiesinyAmotaks Dis
QUICKTABtabletka do sporządzania zawiesiny doustnej/rozpadająca się w jamie ustnejAmoksiklav QUICKTAB
formy o opóźnionym uwalnianiuEC - enteric-coatedz otoczką dojelitowąAnapran EC
EN - entericdojelitoweSulfasalazin EN Krk
tabletki podjęzykoweSL - sublingualpodjęzykoweXanax SL

Niektóre skróty oznaczają jednak zupełnie co innego, np. nazwę firmy:

TZF – Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne
PPH – Polpharma
WZF – Warszawskie Zakłady Farmaceutyczne
GSK – Glaxo Smith Kline
VP – Valeant Pharma

lub nazwę leku dodatkowego:

HCThydrochlorotiazyd, w Tensart HCT.

Należy mieć też na uwadze, że popularne zamienniki oryginalnych leków mogą byś odpowiednikami różnych jego postaci, np. odpowiednikami referencyjnej tamsulozyny o przedłużonym uwalnianiu (Omnic Ocas) są leki TamiPRAS, Bazetham Retard, Uprox XR. Są dostępne w tabletkach i można je stosować o dowolnej porze dnia niezależnie od posiłku. Natomiast odpowiednikami tamsulozyny w kapsułkach o modyfikowanym uwalnianiu (Omnic) jest Omsal, Tamsudil, Ranlosin czy Apo-Tamis, które mają inną kinetykę uwalniania i należy spożywać je tylko po posiłku, najlepiej pierwszym w ciągu dnia.

Jeszcze ciekawiej jest z Trittico XR i Trittico CR: oba leki są w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jednak wykazują zupełnie inną kinetykę uwalniania, o czym pisaliśmy w osobnym artykule:

Czytaj też:
Dwie postacie trazodonu o przedłużonym uwalnianiu: Trittico CR i Trittico XR [Case #12]

Jak odróżnimy ich generyki, jak już pojawią się na rynku po wygaśnięciu patentu leku oryginalnego? 🙂

mgr farm. Konrad Tuszyński

Dyrektor ds. naukowych opieka.farm sp. z o.o. Doktorant Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. Twórca i redaktor naczelny portalu opieka.farm, założyciel i kierownik Apteki u Farmaceutów (AuF). Współtwórca KSOF oraz AnP i Redaktor naukowy Zeszytów Aptecznych.

[artykuły na portalu] [publikacje naukowe] [nawiąż kontakt] [LinkedIn]

Cytuj ten artykuł jako:
Konrad Tuszyński, i in.: SR, CR, Uno, ODT, ZK czy XL: co znaczą skróty w nazwach leków?, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/opracowania/sr-cr-uno-odt-zk-czy-xl-co-znacza-skroty-w-nazwach-lekow/) [dostęp: 16 czerwca 2019]


Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Powiązane opracowania:

Ten temat zawiera 2 odpowiedzi, ma 3 głosy, i został ostatnio zaktualizowany przez  Agnieszka Wiesner 1 rok, 4 miesiące temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #27185 Punkty: 1

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1.2K pkt.

    Co oznaczają te skróty w nazwach leków: MR, SR, XL, XR, LA, retard, HBS , Modutab, prolongatum, long, Uno , CR , ZOK , ZK , OCAS , RPD, Melt, Q, swift, ODT , instant, Zydis, Disperzi, ORO , Dis , QUICKTAB, EC , EN , SL.

    (…)

    [Czytaj cały artykuł tu: SR, CR, Uno, ODT, ZK czy XL: co znaczą skróty w nazwach leków?]

    Zapraszam do dyskusji.

    1 użytkownik uznał wpis za pomocny.
  • #28031 Punkty: 0

    Agnieszka Żur mgr farm.
    102 pkt.

    Czy możemy zamieniać postacie doustne o natychmiastowym uwalnianiu – kapsułki i tabletki – na ODT??

    • #30590 Punkty: 7

      Agnieszka Wiesner mgr farm.
      25 pkt.

      Zgodnie z art. 15a ust. 12 ustawy Prawo Farmaceutyczne

      “Różne postacie farmaceutyczne doustne natychmiastowego uwalniania uważa się za tę samą postać farmaceutyczną”.

      Czyli tak, możliwa jest zamiana ODT  na kapsułki/tabletki o natychmiastowym uwalnianiu. 🙂

      Podobnie Amotaks i Amotaks Dis – często lekarze przepisują ten pierwszy dzieciom, które mają problem z połknięciem kapsułki, wydajemy wtedy postać Dis, którą można i rozpuścić w wodzie, i ssać, i rozkruszyć, i połknąć w całości – pełen wachlarz możliwości 🙂 Kolejny przykład: Madopar kapsułki i Madopar tabletki do sporządzenia zawiesiny, jeśli pacjent ma kłopot z połykaniem, a lekarz omyłkowo przepisał kapsułki, również możemy zamienić.

      7 użytkowników uznało wpis za pomocny.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

Zapraszamy:

Nie odnaleziono wydarzeń!
Nasze projekty
Partnerzy Pilotażu Opieki Farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Lekowy Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usługi Przegląd Domowej Apteczki Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usług Pilotaż opieki farmaceutycznej
Partner Usług Pilotaż opieki farmaceutycznej