SR, CR, Uno, ODT, ZK czy XL: co znaczą skróty w nazwach leków? - Portal opieka.farm


SR, CR, Uno, ODT, ZK czy XL: co znaczą skróty w nazwach leków?

Akronimy używane w nazwach handlowych niektórych produktów leczniczych mogą wiele mówić o charakterystyce postaci leku, lecz należy pamiętać o tym, że ich stosowanie nie jest w żaden sposób regulowane. Istnieje całkowita dowolność w umieszczaniu w nazwach takich określeń jak CR, MR czy XR. W efekcie na rynku polskim mamy biorównoważne preparaty, których lekarze i farmaceuci boją się zamieniać z uwagi na wątpliwości co do kinetyki uwalniania. Przykładem może być bursztynian metoprololu dostępny pod różnymi nazwami handlowymi takimi jak:

  1. Betaloc ZOK – nazwa sugeruje, że substancja lecznicza będzie uwalniać się z kinetyką zerowego rzędu (niezależnie od stężenia, lek uwalnia stałą dawkę: 100mg>90mg>80mg itd.)
  2. Symlok SR – nazwa sugeruje, że uwalnianie może nie odbywać się już z kinetyką zerowego rzędu, lecz np. pierwszego (uwalnia się stały ułamek substancji leczniczej w jednostce czasu 100mg>50mg>25mg>12,5mg itd.)
  3. Iviprolol – brak akronimu może sugerować natychmiastowe uwalnianie.
    Jednak we wszystkich 3 przypadkach mamy do czynienia z postaciami o modyfikowanym uwalnianiu z kinetyką zbliżoną do kinetyki zerowego rzędu.

Podobnie jest z postaciami ODT (rozpadającymi się w jamie ustnej) – niektórzy producenci w ogóle nie oznaczają leków takimi wyrażeniami jak Q-Tab, Instant czy swift. Przykładem mogą być Anzorin, Mel czy Trosicam. Dokonując substytucji trzeba mieć zawsze na uwadze możliwe różnice w budowie tabletki.

Akronimy będące fragmentami nazw leków zarejestrowanych w Polsce przedstawia tabela poniżej.

PostaćAkronimZnaczeniePrzykłady leków
postacie o przedłużonym uwalnianiuMR - modified releasezmodyfikowane uwalnianiePreductal MR, Diaprel MR, Ceclor MR
SR - sustained release, slow releasepodtrzymane uwalnianie, powolne uwalnianieSymlok SR, Tertensif SR, Diuresin SR, Anafranil SR, Doreta SR
XL - extended liberationprzedłużone uwalnianieCardura XL, Kamiren XL, Faxolet XL, Lescol XL
XR - extended rreleaseprzedłużone uwalnianieTrittico XR, Glucophage XR, Kwetaplex XR, Uprox XR, Wellbutrin XR
LA - long-actingdługo działającyZoladex LA
retardspowolnione uwalnianie (NIE opóźnione)Dicloberl retard, Dicloratio retard, Dilzem retard, Duspatalin retard, Ketilept retard, Rantudil retard, Euphyllin CR retard, Metindol retard, Pentohexal 600 retard
HBS - hydrodynamically balanced systemsystem hydrodynamicznie zrównoważony, kapsułki flotacyjneMadopar HBS
Modutabmodyfikowane uwalnianieRequip-Modutab
prolongatumprzedłużone uwalnianieHemofer prolongatum, Majamil prolongatum, Polfilin prolongatum, Kalipoz prolongatum
longprzedłużone uwalnianieIpres long, Euphyllin long, Effox long, Doxalong
Uno - jeden (pojedyncze dawkowanie)przedłużone uwalnianieDalfaz Uno, Fromilid Uno, Ketonal Uno, Klacid Uno, Noax Uno, Olfen Uno
postacie o kontrolowanym uwalnianiu (uwalniające stałą dawkę API)CR - controlled releasekontrolowane uwalnianieMediket CR, Tegretol CR, Trittico CR
ZOK - zero-order kineticskinetyka zerowego rzęduBetaloc ZOK
ZK - zero-order kineticskinetyka zerowego rzęduBeto ZK, Metocard ZK
OCAS - oral controlled absorption systemdoustny system o kontrolowanej absorpcjiOmnic Ocas
postacie rozpadające się w jamie ustnejQ-Tab - quick tabletszybka tabletkaElicea Q-Tab, Yasnal Q-Tab, Mirzaten Q-Tab, Torendo Q-Tab, Prenessa Q-Tab
swiftszybki, natychmiastowyZolafren-swift, Apra-swift, Amlozek-swift, Mozarin-swift
ODT - orally disintegrating tablet, orodispersible tablettabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnejBetaserc ODT, Donectil ODT, Cognezil ODT, Depralin ODT, Arbit ODT,
instantnatychmiastowyImodium Instant
Zydisnazwa własna opracowanej ponad 30 lat temu technologii produkcji tabletek rozpadających się w jamie ustnejZofran Zydis
DisperzirozpuszczanieOlzax Disperzi
ORO - orodispersibleorodyspergowalnyApoEscitacin ORO, Remirta Oro
RPDliofilizat doustny w postaci krążkaMaxalt RPD
Meltliofilizat doustny w postaci krążkaMinirin melt
tabletki do sporządzania zawiesinyDis - dissolvetabletki doustne/do sporządzania zawiesinyAmotaks Dis
QUICKTABtabletka do sporządzania zawiesiny doustnej/rozpadająca się w jamie ustnejAmoksiklav QUICKTAB
formy o opóźnionym uwalnianiuEC - enteric-coatedz otoczką dojeltowąAnapran EC
EN - entericdojelitoweSulfasalazin EN Krk
tabletki podjęzykoweSL - sublingualtabletki podjęzykoweXanax SL
Czytaj też:  Pacjencie, zaufaj farmaceucie. Lekarz nie zawsze ma rację [Case #18]

Niektóre skróty oznaczają jednak zupełnie co innego, np. nazwę firmy:

TZF – Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne
PPH – Polpharma
WZF – Warszawskie Zakłady Farmaceutyczne
GSK – Glaxo Smith Kline
VP – Valeant Pharma

lub nazwę leku dodatkowego:

HCThydrochlorotiazyd, w Tensart HCT.

Należy mieć też na uwadze, że popularne zamienniki oryginalnych leków mogą byś odpowiednikami różnych jego postaci, np. odpowiednikami referencyjnej tamsulozyny o przedłużonym uwalnianiu (Omnic Ocas) są leki TamiPRAS, Bazetham Retard, Uprox XR. Są dostępne w tabletkach i można je stosować o dowolnej porze dnia niezależnie od posiłku. Natomiast odpowiednikami tamsulozyny w kapsułkach o modyfikowanym uwalnianiu (Omnic) jest Omsal, Tamsudil, Ranlosin czy Apo-Tamis, które mają inną kinetykę uwalniania i należy spożywać je tylko po posiłku, najlepiej pierwszym w ciągu dnia.

Jeszcze ciekawiej jest z Trittico XR i Trittico CR: oba leki są w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jednak wykazują zupełnie inną kinetykę uwalniania, o czym pisaliśmy w osobnym artykule (Dwie postacie trazodonu o przedłużonym uwalnianiu: Trittico CR i Trittico XR). Jak odróżnimy ich generyki, jak już pojawią się na rynku po wygaśnięciu patentu leku originalnego? 🙂

Miłej niedzieli!

Data ostatniej aktualizacji: 29.12.2017.

mgr farm. Konrad Tuszyński

Dyrektor ds. naukowych opieka.farm sp. z o.o. Doktorant Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. Twórca i redaktor naczelny portalu opieka.farm, założyciel Apteki u Farmaceutów (AuF), KSOF oraz AnP.

[artykuły na portalu] [publikacje naukowe] [wyślij wiadomość prywatną]

Cytuj ten artykuł jako:
Konrad Tuszyński, i in.: SR, CR, Uno, ODT, ZK czy XL: co znaczą skróty w nazwach leków?, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/opracowania/sr-cr-uno-odt-zk-czy-xl-co-znacza-skroty-w-nazwach-lekow/) [dostęp: 14 sierpnia 2018]












Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.

116 Udostępnień
Udostępnij116
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp