Rywanol to dostępny od lat na rynku preparat antyseptyczny i nadal jest popularnym wyborem wśród pacjentów. Czy jednak jest on skuteczny w leczeniu ran?
Rywanol działa odkażająco i wykazuje aktywność wobec bakterii Gram-dodatnich oraz pierwotniaków, ale na rynku dostępne są preparaty o znacznie większej skuteczności. Nie należy polecać go rutynowo do leczenia ran.
Jak działa rywanol na rany?
Mleczan etakrydyny zastosowany w stężeniu 0,1% na skórę działa odkażająco poprzez reakcję z kwasami nukleinowymi (interkalacji DNA i RNA), w wyniku czego dochodzi do zablokowania syntezy białek drobnoustrojów. Wykazuje aktywność głównie wobec bakterii Gram-dodatnich (np. Staphylococcus aureus) oraz pierwotniaków. Nie działa na formy przetrwalnikowe. Przy zastosowaniu miejscowym, zwłaszcza na rany mleczan etakrydyny wchłania się w niewielkim stopniu, może jednak wywołać miejscowe reakcje alergiczne. Warto pamiętać, że:
- Rivanol jest bezpieczny do przemywania, okładów i przymoczek stosowanych na skórę, błony śluzowe oraz niewielkie rany. Natomiast jest przeciwwskazany do stosowania doustnego, do oczu oraz na duże powierzchnie uszkodzonej skóry.
- Rivanol zarejestrowany jest w formie 0,1% roztworu oraz tabletek 100 mg przeznaczonych do rozpuszczenia w 100 ml przegotowanej wody. Roztwór należy używać bezpośrednio po przygotowaniu.
- Jednoczesne stosownie środków o działaniu utleniającym (nadmanganian potasu, woda utleniona) osłabia działanie mleczanu etakrydyny.
Czy są skuteczniejsze antyseptyki niż rywanol?
Dostępne są wyniki badania mikrobiologicznego dla szpitalnych szczepów Pseudomonas aeruginosa i Staphylococcus aureus, gdzie porównywano skuteczność oktenidyny, jodopowidonu i mleczanu etakrydyny. W przypadku P. aeruginosa oktenidyna była najbardziej skuteczna w eradykacji biofilmów. Natomiast wszystkie antyseptyki przy krótkim, jednominutowym kontakcie są nieskuteczne. Całkowitą eradykację osiągnięto jedynie po zastosowaniu octenidyny po 30 minutowym kontakcie. W przypadku szpitalnych szczepów S. aureus mleczan etakrydyny spowodował całkowitą eradykację dopiero po 30 minutach kontaktu. Wynika z tego, że istnieją skuteczniejsze środki odkażające niż mleczan etakrydyny.1
Również w Konsensusie dotyczącym leczenia ran z 2018 r. nie wymienia się mleczanu etakrydyny jako środka skutecznego w antyseptyce i leczeniu ran.2
Źródła
- Junka, A., Bartoszewicz, M., Smutnicka, D., Secewicz, A., & Szymczyk, P. (2014). Efficacy of antiseptics containing povidone-iodine, octenidine dihydrochloride and ethacridine lactate against biofilm formed by Pseudomonas aeruginosa and Staphylococcus aureus measured with the novel biofilm-oriented antiseptics test. International wound journal, 11(6), 730–734. https://doi.org/10.1111/iwj.12057 ↩
- Kramer, A., Dissemond, J., Kim, S., Willy, C., Mayer, D., Papke, R., Tuchmann, F., & Assadian, O. (2018). Consensus on Wound Antisepsis: Update 2018. Skin pharmacology and physiology, 31(1), 28–58. https://doi.org/10.1159/000481545 ↩
