Czy zaleca się stosowanie antyseptyku na kikut pępowinowy? [Q&A]

Czy zaleca się stosowanie antyseptyku na kikut pępowinowy?
Nie zaleca się stosowania antyseptyku na kikut pępowinowy u zdrowych noworodków urodzonych o czasie. Wyjątkiem  jest sytuacja, gdy noworodek jest narażony na zakażenie bakteryjne np. podczas dłuższego pobytu w szpitalu lub złych warunków higienicznych w domu.

Na czym polega sucha pielęgnacja kikuta pępowinowego?

Obecnie WHO rekomenduje metodę suchej pielęgnacji kikuta pępowinowego. Metoda ta polega na myciu wodą z mydłem kikuta i jego okolic, a następnie na dokładnym osuszaniu.¹ W badaniu z randomizacją z 2016 r. wykazano, że takie postępowanie ma porównywalną skuteczność w zapobieganiu zapaleniu pępka z pielęgnacją przy użyciu antyseptyku. Dodatkowym atutem suchej pielęgnacji kikuta pępowiny jest niski koszt.²

Kikut pępowinowy

Dlaczego nie stosować alkoholu ani antyseptyków rutynowo?

W przeglądzie systematycznym z metaanalizą porównującym suchą pielęgnację kikuta z pielęgnacją 70% alkoholem etylowym wykazano, że alkohol etylowy powoduje zaczerwienienia i oparzenia skóry oraz wydłuża czas odpadnięcia kikuta. Alkohol etylowy nie jest zatem rekomendowany w pielęgnacji kikuta pępowinowego.³ Spośród antyseptyków w Polsce zaleca się  0,1% oktenidynę w połączeniu z 2% fenoksyetanolem (Octenisept ) raz na dobę. Mimo że pielęgnacja kikuta pępowinowego jest wskazaniem leku Octenisept to nie jest on rekomendowany w rutynowej pielęgnacji.⁴ Zgodnie z wytycznymi WHO w krajach z wysokim wskaźnikiem śmiertelności noworodków rekomendowany jest 7,1%  wodny roztwór chlorheksydyny (niedostępny w Polsce).