Które leki dla ludzi mogą szkodzić zwierzętom? – Wyjaśniamy!

Czy leki stosowane powszechnie u ludzi mogą być niebezpieczne dla zwierząt? Które leki z domowej apteczki mogą być szkodliwe dla zwierząt?

Wśród leków powszechnie stosowanych u ludzi niebezpieczne dla czworonogów, takich jak koty i psy są między innymi NLPZ, a konkretnie ibuprofen, naproksen lub diklofenak. Ponadto szczególnie niebezpieczny dla kotów jest paracetamol, który może prowadzić do śmierci zwierzęcia, a u psów zbyt duże jego dawki powodują niewydolność wątroby.

Dlaczego leki dla ludzi mogą zaszkodzić zwierzętom?

Samodzielne zastosowanie leków z domowej apteczki u chorego czworonoga może być bardzo niebezpieczne. Zatrucia u zwierząt są bowiem najczęściej związane z przypadkowym spożyciem niektórych leków stosowanych u ludzi, a toksycznych dla zwierząt lub leków niewłaściwie zastosowanych u zwierząt.¹ Leki przeznaczone dla zwierząt różnią się od leków ludzkich między innymi wskazaniami do stosowania, drogą podania czy dawkowaniem. Ponadto istotna różnica dotyczy również enzymów metabolicznych odpowiadających za aktywację lub dezaktywację leków u ludzi oraz u zwierząt. 

Które leki przeciwbólowe są groźne dla psów i kotów?

Do leków ludzkich szkodliwych dla psów i kotów zalicza się przede wszystkim leki przeciwbólowe, takie jak:²

• NLPZ (ibuprofen, naproksen czy diklofenak) – które mają wąski indeks terapeutyczny w przypadku zwierząt i wykazują większą toksyczność dla kotów niż dla psów, ich podanie może skutkować wystąpieniem objawów żołądkowo-jelitowych, wrzodów żołądka i jelit oraz niewydolnością nerek, 
• paracetamol – który jest szczególnie niebezpieczny dla kotów, ponieważ nie posiadają one enzymów odpowiedzialnych za jego metabolizm, co skutkuje zaburzeniami utlenowania krwi i może grozić śmiercią zwierzęcia, a u psów lek ten wywołuje nieodwracalne uszkodzenie wątroby. 

W weterynarii powszechnym lekiem z grupy NLPZ jest meloksykam, który może być stosowany krótkotrwale w leczeniu bólu u kotów, a także w przypadku przewlekłego bólu u psów.³

Jakie inne leki mogą zatruć psy i koty w wysokich dawkach?

Pośród innych leków ludzkich, które zastosowane w zbyt wysokich dawkach mogą być toksyczne dla psów i kotów wyróżnia się między innymi:^2,1,4

• β-blokery, takie jak: atenolol, propranolol, esmolol czy nebiwolol – które przy przypadkowym przedawkowaniu u psów lub kotów mogą prowadzić do ciężkiego, zagrażającego życiu zatrucia na skutek niewydolności serca, niedociśnienia oraz wtórnej ostrej niewydolności nerek, 
• SSRI, takie jak: fluoksetyna, wenlafaksyna, sertralina czy citalopram – ich przedawkowanie jest niebezpieczne dla psów i kotów ze względu na poważne zaburzenia neurologiczne, w tym: sedację, zaburzenia koordynacji, drżenia oraz napady drgawkowe, a z drugiej strony możliwe jest także ich działanie pobudzające u tych zwierząt obejmujące wzrost ciśnienia krwi, wzrost temperatury i przyspieszenie tętna, 
• minoksydyl – który wykazuje bardzo wysoką toksyczność u kotów ze względu na brak u nich enzymów metabolizujących ten lek, a także może być szkodliwy dla psów wywołując senność, hipotensję oraz tachykardię.

Warto przestrzec pacjenta, aby nigdy samodzielnie nie podejmował decyzji dotyczących leczenia zwierząt, a wszelkie wątpliwości konsultować zawsze bezpośrednio z weterynarzem.