Imbir lekarski

Imbir lekarski (Zingiber officinale Roscoe) to roślina z rodziny imbirowatych (Zingiberaceae), której surowcem jest kłącze, znane też jako przyprawa. Monografia Europejskiej Agencji Leków (EMA) obejmuje sproszkowane kłącze i jego nalewki, a za surowiec uznaje kłącze spełniające wymagania monografii Farmakopei Europejskiej 1522¹. W suplementach diety imbir jest dostępny jako sproszkowane kłącze w kapsułkach i jako wyciągi, sprzedawane jako środek na nudności, dolegliwości trawienne i bóle stawów. W badaniach klinicznych jako skuteczne opisywano dawki od 0,5 do 3 g kłącza na dobę w kapsułkach, podawane przez okres do 3 miesięcy². Kłącze imbiru ma unijną monografię roślinnego produktu leczniczego i jest zarazem składnikiem żywności bez dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego.

Synonimy i nazewnictwo imbiru lekarskiego

• Nazwa łacińska gatunku to Zingiber officinale Roscoe, a surowca Zingiberis rhizoma. Polska nazwa surowca w monografii EMA brzmi „kłącze imbiru”¹.
• Nazwa angielska to ginger, a w piśmiennictwie funkcjonuje też nazwa ginger root, choć surowcem jest kłącze, a nie korzeń³.
• Głównymi związkami czynnymi kłącza są gingerole oraz szogaole. 6-szogaol powstaje z 6-gingerolu przez odwodnienie i jest jednym z głównych związków czynnych suszonego kłącza⁴.
• Angielskie nazwy zwyczajowe dwóch innych gatunków zawierają słowo ginger, a ich status prawny jest odmienny. Kłącze galangi (Alpinia galanga), nazywanej Thai ginger albo blue ginger, nie jest nową żywnością, a korzeń Boesenbergia rotunda, nazywanej Chinese ginger albo fingerroot, jest nową żywnością jeszcze niedopuszczoną do obrotu⁵. Preparat z tymi surowcami nie jest preparatem imbiru lekarskiego.

Działanie imbiru lekarskiego

Mechanizm działania przeciwwymiotnego imbiru nie jest w pełni wyjaśniony. Przegląd z 2015 roku przytacza dane wskazujące na antagonizm wobec receptora serotoninowego 5-HT₃, czyli ten sam punkt uchwytu co w przypadku setronów⁶. W przeglądzie badań przedklinicznych związki imbiru hamowały aktywację receptorów serotoninowych, muskarynowych i histaminowych, a w pozostałych modelach zmniejszały stan zapalny, sprzyjały rozszerzeniu naczyń i hamowały syntezę cholesterolu⁷. Działanie przeciwzapalne 6-szogaolu, w tym hamowanie cyklooksygenazy 2 (COX-2) i szlaku NFκB, opisano w badaniach in vitro i na zwierzętach, a potwierdzenia w badaniach klinicznych brak⁴.

W badaniu z kontrolą placebo i dimenhydrynatem imbir nie wpływał na błędnik ani na układ okoruchowy: nie zmieniał oczopląsu wywołanego bodźcami kalorycznymi, rotacyjnymi i optokinetycznymi, podczas gdy dimenhydrynat go zmniejszał, a autorzy przypisali działanie imbiru wpływowi na przewód pokarmowy⁸. U 13 ochotników z chorobą lokomocyjną w wywiadzie imbir w dawce 1000 i 2000 mg zmniejszał nudności, zaburzenia rytmu elektrycznego żołądka (tachygastrię) i wzrost stężenia wazopresyny wywołane wirującym obrazem⁹.

Wpływ na opróżnianie żołądka jest niejednoznaczny. W randomizowanym badaniu krzyżowym u 24 zdrowych ochotników przyjęcie 1200 mg imbiru skróciło czas połowicznego opróżniania żołądka z 26,7 do 13,1 minuty i zwiększyło liczbę skurczów części odźwiernikowej, bez zmian w odczuwanych objawach¹⁰. U 11 pacjentów z dyspepsją czynnościową przyjęcie 1,2 g imbiru przyspieszyło opróżnianie żołądka, ale nie złagodziło objawów¹¹. W starszym badaniu u 16 zdrowych ochotników, mierzącym opróżnianie żołądka pośrednio przez wchłanianie paracetamolu, przyjęcie 1 g imbiru nie zmieniało jego szybkości¹².

Skuteczność kliniczna imbiru lekarskiego

Przegląd parasolowy 24 przeglądów systematycznych ocenił najwyżej dowody dla działania przeciwwymiotnego w ciąży (efekt duży, wysoka pewność w skali GRADE) i dla działania przeciwbólowego w chorobie zwyrodnieniowej stawów (efekt mały, wysoka pewność). Dla ciśnienia tętniczego, masy ciała, bolesnego miesiączkowania, nudności pooperacyjnych i wymiotów po chemioterapii pewność była niska do umiarkowanej, a dla lipidów bardzo niska. Autorzy zwrócili uwagę na dużą heterogeniczność badań i słabe opisywanie stosowanych preparatów². Ocena „wysoka pewność” dla ciąży jest sprzeczna z przeglądem Cochrane, który dla imbiru nie znalazł dowodów wysokiej jakości¹³.

Czy stosowanie imbiru łagodzi nudności i wymioty w ciąży?

Dane niskiej jakości sugerują, że stosowanie imbiru łagodzi nudności w ciąży, ale liczby wymiotów nie zmniejsza. W metaanalizie 12 randomizowanych badań kontrolowanych (RCT) z udziałem 1278 kobiet stosowanie imbiru łagodziło nasilenie nudności względem placebo (różnica średnich 1,20 punktu), natomiast liczba epizodów wymiotów nie zmniejszyła się istotnie. W analizie podgrup lepsze wyniki dawała dawka dobowa poniżej 1500 mg. Autorzy ocenili dowody jako niskiej jakości z powodu małej liczby badań i niejednolitego mierzenia punktów końcowych¹⁴. Druga metaanaliza, obejmująca 13 badań i 1174 kobiety, dała zbieżny obraz: względem placebo nasilenie nudności było wyraźnie mniejsze (standaryzowana różnica średnich 0,821), a wpływu na wymioty nie wykazano przy bardzo dużej niespójności wyników. Względem witaminy B₆ nie wykazano różnicy w żadnym punkcie końcowym, choć autorzy we wnioskach piszą o przewadze imbiru¹⁵.

Przegląd Cochrane z 2015 roku (41 RCT, 5449 kobiet do 20. tygodnia ciąży, wszystkie interwencje) ocenił dowody dla imbiru jako ograniczone i niespójne. Trzy nowsze badania przemawiały za imbirem względem placebo, ale większości wyników nie dało się zsumować z powodu różnic w populacjach, preparatach i punktach końcowych. Przegląd nie znalazł dowodów wysokiej jakości dla żadnej interwencji, także dla witaminy B₆ i leków przeciwwymiotnych¹³.

Monografia EMA nie zawiera wskazania ciążowego i zaleca z ostrożności unikać imbiru w ciąży. Umiarkowana liczba danych (od 300 do 1000 zakończonych ciąż) nie wskazuje według monografii na działanie teratogenne ani toksyczne dla płodu i noworodka, ale badania na zwierzętach uznano za niewystarczające¹.

Czy stosowanie imbiru zapobiega nudnościom i wymiotom po operacji?

Metaanalizy RCT wskazują, że stosowanie imbiru przed zabiegiem łagodzi nudności pooperacyjne, ale częstości wymiotów nie zmniejsza. W metaanalizie 14 RCT z udziałem 1417 pacjentów stosowanie imbiru względem placebo zmniejszało nasilenie nudności i o około 29% zmniejszało odsetek pacjentów potrzebujących leku przeciwwymiotnego ratunkowego (ryzyko względne 0,71). Nudności po upływie 6 godzin od zabiegu występowały o około jedną trzecią rzadziej (ryzyko względne 0,68), natomiast dla wymiotów dane dopuszczały zarówno wyraźnie mniejszą, jak i większą ich częstość. W porównaniu z profilaktycznymi lekami przeciwwymiotnymi nudności były rzadsze po imbirze, a różnicy w wymiotach i zużyciu leków ratunkowych nie wykazano¹⁶. Druga metaanaliza 14 RCT (1506 pacjentów) potwierdziła niższe wyniki nudności po 2, 6 i 12 godzinach, ale poza salą wybudzeń nie wykazała wpływu na wymioty ani na zużycie leków przeciwwymiotnych¹⁷. Żaden z tych przeglądów nie wykazał, że imbir może zastąpić standardową profilaktykę farmakologiczną.

Czy stosowanie imbiru łagodzi nudności i wymioty po chemioterapii?

Dane o nudnościach i wymiotach po chemioterapii są sprzeczne, a korzyść dotyczy wyłącznie imbiru dodanego do standardowych leków przeciwwymiotnych. W przeglądzie systematycznym 23 RCT częstość ostrych i opóźnionych nudności oraz ostrych i opóźnionych wymiotów nie różniła się między grupami przyjmującymi imbir a grupami kontrolnymi. Mniej ostrych wymiotów obserwowano jedynie w podgrupie badań, w których podawano nie więcej niż 1 g imbiru na dobę przez ponad 4 dni, a autorzy uznali, że wynik wymaga potwierdzenia w większych badaniach¹⁸. Nowsza metaanaliza objęła 35 RCT, ale tylko 22 z nich dotyczyły kapsułek imbiru, a 13 moksy na plastrze imbiru, czyli zabiegu cieplnego, który nie jest suplementacją. W badaniach z kapsułkami dodanymi do standardowego leczenia przeciwwymiotnego ostre nudności 3. stopnia występowały o około 80% rzadziej (ryzyko względne 0,19), a wymioty wysokiego stopnia mniej więcej o połowę rzadziej (ryzyko względne 0,47), z największą korzyścią przy chemioterapii silnie emetogennej¹⁹.

Czy stosowanie imbiru zapobiega chorobie lokomocyjnej?

Zapobieganie nudnościom i wymiotom w chorobie lokomocyjnej to jedyne wskazanie imbiru o ugruntowanym zastosowaniu medycznym w monografii EMA¹. Badania kliniczne w tym wskazaniu są małe i dają sprzeczne wyniki. W RCT na pełnym morzu z udziałem 80 kadetów marynarki przyjęcie 1 g sproszkowanego kłącza zmniejszało skłonność do wymiotów i zimnych potów względem placebo, ale różnica w nudnościach i zawrotach głowy nie była istotna³. W badaniu na fotelu obrotowym z udziałem 28 ochotników ani sproszkowane, ani świeże kłącze w dawce do 1000 mg nie chroniło przed chorobą lokomocyjną, a skopolamina chroniła²⁰. W małym badaniu krzyżowym u 13 osób przyjęcie imbiru zmniejszało nudności wywołane bodźcem wzrokowym⁹.

Monografia EMA podaje w zapobieganiu chorobie lokomocyjnej 1–2 g sproszkowanego kłącza na godzinę przed wyjazdem u dorosłych (stosowanie o ugruntowanej pozycji) albo 500–750 mg pół godziny przed wyjazdem w stosowaniu tradycyjnym, a u dzieci od 6 do 12 lat 250–500 mg. Przy podróży dłuższej niż 4 godziny w stosowaniu tradycyjnym można przyjąć kolejną dawkę co 4 godziny, do 2,5 g na dobę u dorosłych i 1,5 g u dzieci¹.

Czy stosowanie imbiru łagodzi bolesne miesiączkowanie?

Dane niskiej jakości sugerują, że stosowanie imbiru zmniejsza nasilenie bólu w pierwotnym bolesnym miesiączkowaniu, a badania mają wysokie ryzyko błędu. W metaanalizie 12 badań (24 w syntezie jakościowej) stosowanie imbiru wyraźnie zmniejszało nasilenie bólu względem placebo (standaryzowana różnica średnich −1,13, przy dużej niespójności wyników) i nieznacznie skracało czas jego trwania. W porównaniu z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) i ćwiczeniami fizycznymi różnicy w nasileniu bólu nie wykazano, a dane o bezpieczeństwie raportowano rzadko²¹. W przeglądzie Cochrane suplementów diety w bolesnym miesiączkowaniu stosowanie imbiru obniżało ból o około 1,5 punktu na 10-punktowej skali (3 RCT, 266 kobiet), ale wszystkie dowody w przeglądzie oceniono jako niskiej albo bardzo niskiej jakości, głównie z powodu bardzo małych prób. Spośród 27 badań całego przeglądu, obejmującego wszystkie suplementy, 22 przeprowadzono w Iranie²².

Czy stosowanie imbiru łagodzi ból w chorobie zwyrodnieniowej stawów?

Stosowanie imbiru prawdopodobnie nieznacznie zmniejsza ból w chorobie zwyrodnieniowej stawów, kosztem częstszego przerywania leczenia z powodu działań niepożądanych. W metaanalizie 5 RCT kontrolowanych placebo z udziałem 593 pacjentów zmniejszenie bólu było małe (standaryzowana różnica średnich −0,30), podobnie jak zmniejszenie niesprawności. Pacjenci przyjmujący imbir ponad dwukrotnie częściej przerywali leczenie z powodu działań niepożądanych (ryzyko względne 2,33). Autorzy ocenili dowody jako umiarkowanej jakości, z powodu małej liczby uczestników i niewłaściwej analizy zgodnej z zamiarem leczenia²³. Późniejszy przegląd badań w chorobie zwyrodnieniowej stawu kolanowego uznał dowody za heterogeniczne i słabej jakości metodologicznej, a przez to niewystarczające do zalecania imbiru doustnego zamiast placebo²⁴.

Czy stosowanie imbiru łagodzi napady migreny i zapobiega im?

Dowodów na skuteczność imbiru w migrenie jest mało, a korzyść obserwowano wyłącznie w leczeniu napadu. W metaanalizie 3 RCT po 2 godzinach od przyjęcia imbiru bez bólu było o około 80% więcej pacjentów niż po placebo (ryzyko względne 1,79), a dla odsetka odpowiedzi na leczenie dane dopuszczały zarówno wyraźną poprawę, jak i jej brak²⁵. W RCT z udziałem 100 pacjentów z migreną bez aury nasilenie bólu po 2 godzinach zmniejszyło się po sproszkowanym imbirze i po sumatryptanie bez różnicy między grupami, a działań niepożądanych było mniej po imbirze. Brak różnicy w badaniu porównawczym nie dowodzi, że oba leki działają równie silnie²⁶. W zapobieganiu napadom skuteczności nie wykazano: w RCT z udziałem 107 pacjentów z migreną epizodyczną przyjmowanie 600 mg suchego wyciągu na dobę przez 3 miesiące nie zwiększyło odsetka osób z o połowę mniejszą liczbą napadów względem placebo²⁷.

Czy stosowanie imbiru obniża glikemię w cukrzycy typu 2?

Wpływ imbiru na glikemię w cukrzycy typu 2 jest niepewny i klinicznie mały. W metaanalizie 5 RCT (1,2–2 g sproszkowanego kłącza na dobę przez 4–12 tygodni) nie wykazano istotnego wpływu na glikemię na czczo ani na hemoglobinę glikowaną (HbA1c)²⁸. Nowsza metaanaliza 13 badań wykazała obniżenie glikemii na czczo o 16,27 mg/dl i HbA1c o 0,41 punktu procentowego, przy bardzo dużej niespójności wyników. Sami autorzy ocenili znaczenie kliniczne tych zmian jako ograniczone, a insulinooporność mierzona wskaźnikiem HOMA-IR się nie zmieniła²⁹.

Czy stosowanie imbiru obniża stężenie lipidów, ciśnienie tętnicze i masę ciała?

Dane o lipidach, ciśnieniu i masie ciała są słabej jakości, a efekty niewielkie albo ograniczone do podgrup badań. W metaanalizie badań lipidowych stosowanie imbiru obniżało cholesterol całkowity i triglicerydy w stopniu małym do umiarkowanego, ale nie wpływało istotnie na cholesterol LDL i HDL³⁰. U chorych na cukrzycę typu 2 triglicerydy spadły o 17,10 mg/dl, HDL wzrósł o 2,13 mg/dl, a LDL i cholesterol całkowity się nie zmieniły²⁹. W metaanalizie 6 RCT (345 uczestników) ciśnienie skurczowe obniżyło się o 6,36 mm Hg, a rozkurczowe o 2,12 mm Hg, przy bardzo dużej niespójności wyników. Efekt ograniczał się do podgrup z dawką co najmniej 3 g na dobę, obserwacją do 8 tygodni i średnim wiekiem do 50 lat³¹. W metaanalizie 27 RCT (1309 dorosłych) masa ciała zmniejszyła się średnio o 1,52 kg, przy niskiej pewności dowodów dla masy ciała i bardzo niskiej dla obwodu talii i wskaźnika masy ciała (BMI)³².

Oświadczenia zdrowotne EFSA dla imbiru lekarskiego

Imbir nie ma dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego. W unijnym rejestrze nie ma dla Zingiber officinale żadnego oświadczenia dopuszczonego ani odmownego³³. Oświadczenia dotyczące substancji roślinnych z art. 13(1) rozporządzenia (WE) 1924/2006 od 2010 roku czekają na ocenę, więc żadne sformułowanie o wpływie imbiru na nudności, trawienie czy stawy na opakowaniu suplementu nie jest oświadczeniem zatwierdzonym.

Kłącze imbiru ma natomiast monografię Europejskiej Agencji Leków w trybie dyrektywy 2001/83/WE, czyli prawa farmaceutycznego, a nie żywnościowego. Obowiązuje wersja po pierwszej rewizji, EMA/HMPC/885789/2022, przyjęta przez Komitet do spraw Roślinnych Produktów Leczniczych (HMPC) 7 maja 2025 roku. Pierwotną monografię HMPC przyjął 27 marca 2012 roku¹. Monografia rozróżnia dwa rodzaje stosowania:

• Stosowanie o ugruntowanej pozycji (well-established use, art. 10a dyrektywy) obejmuje jedno wskazanie: zapobieganie nudnościom i wymiotom w chorobie lokomocyjnej, wyłącznie dla sproszkowanego kłącza i wyłącznie u dorosłych¹.
• Stosowanie tradycyjne (art. 16d(1) dyrektywy), oparte wyłącznie na długotrwałym używaniu, obejmuje pięć wskazań: objawowe łagodzenie choroby lokomocyjnej, objawowe leczenie łagodnych, skurczowych dolegliwości żołądkowo-jelitowych, w tym wzdęć, przemijającą utratę apetytu, łagodzenie niewielkich bólów stawów oraz łagodzenie objawów przeziębienia¹.

Wskazań metabolicznych, przeciwbólowych w bolesnym miesiączkowaniu ani ciążowych monografia nie obejmuje.

W katalogu nowej żywności (rozporządzenie (UE) 2015/2283) nie ma wpisu dla Zingiber officinale, są natomiast wpisy dla gatunków pokrewnych: kłącze galangi nie jest nową żywnością, a korzeń Boesenbergia rotunda jest nową żywnością jeszcze niedopuszczoną⁵.

Bezpieczeństwo stosowania imbiru lekarskiego

Działania niepożądane imbiru dotyczą głównie przewodu pokarmowego. Monografia EMA wymienia dolegliwości żołądkowe, odbijanie, niestrawność, zgagę i nudności, występujące często (od 1 na 100 do 1 na 10 osób), oraz reakcje nadwrażliwości o nieznanej częstości. Jedynym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną. Przypadków przedawkowania nie opisano¹. W metaanalizie badań w chorobie zwyrodnieniowej stawów pacjenci przyjmujący imbir ponad dwukrotnie częściej niż przyjmujący placebo przerywali leczenie z powodu działań niepożądanych²³.

Autorzy przeglądu parasolowego uznali spożywanie imbiru za bezpieczne, zwracając uwagę na słabe opisywanie preparatów w badaniach². Wyniki badań toksyczności po podaniu doustnym przez okres do 12 miesięcy wskazują, że dawki wywołujące potencjalnie toksyczne efekty są wyższe od stosowanych u ludzi, ale odpowiednich badań toksycznego wpływu na rozrodczość, genotoksyczności i rakotwórczości nie przeprowadzono¹.

Ciąża i karmienie piersią

Monografia EMA zaleca z ostrożności unikać stosowania imbiru w ciąży i nie zaleca go w okresie karmienia piersią, bo bezpieczeństwa w laktacji nie ustalono¹. Zalecenie dotyczy produktów leczniczych z imbirem, a wskazania ciążowego monografia nie przewiduje. Kobieta w ciąży, która chce stosować imbir na nudności, także w postaci suplementu diety, powinna omówić to z lekarzem prowadzącym ciążę.

W badaniach na ludziach nie obserwowano szkodliwego wpływu imbiru na przebieg ciąży i stan noworodka. W populacyjnym badaniu kohortowym (68 522 kobiety, w tym 1020 stosujących imbir) nie obserwowano zwiększonego ryzyka wad wrodzonych, martwego urodzenia, porodu przedwczesnego, małej masy urodzeniowej ani niskiej punktacji w skali Apgar³⁴. W metaanalizie RCT u kobiet w ciąży dane o poronieniach były zbyt nieprecyzyjne, by potwierdzić albo wykluczyć zwiększone ryzyko, a stosowanie imbiru nie wiązało się z istotnie większym ryzykiem zgagi ani senności¹⁴. Przegląd badań przedklinicznych i klinicznych nie wykazał ryzyka dla matki i dziecka przy 1 g świeżego kłącza na dobę przez 4 dni i wskazał jakość surowca jako warunek bezpieczeństwa³⁵. U gryzoni w ciąży obserwowano natomiast więcej resorpcji zarodków po dawkach od nieco wyższych do kilkukrotnie wyższych od dawek terapeutycznych u ludzi¹.

Dzieci

Monografia EMA nie zaleca stosowania o ugruntowanej pozycji poniżej 18. roku życia, a w stosowaniu tradycyjnym na chorobę lokomocyjną dopuszcza dzieci od 6 lat. W pozostałych wskazaniach tradycyjnych stosowania poniżej 18. roku życia nie ustalono z powodu braku danych¹.

Interakcje imbiru lekarskiego

Monografia EMA nie wymienia żadnych znanych interakcji z lekami¹. Wątpliwości budzi wpływ na krzepnięcie krwi, a dane na ten temat są niejednoznaczne.

Warfaryna + imbir

W randomizowanym badaniu krzyżowym u 12 zdrowych mężczyzn przyjmowanie imbiru przez 7 dni przed jednorazową dawką warfaryny i 7 dni po niej nie zmieniło wskaźnika INR, agregacji płytek ani farmakokinetyki obu enancjomerów warfaryny i nie wpływało na aktywność CYP2C9³⁶. Przegląd systematyczny interakcji warfaryny z żywnością i suplementami umieścił jednak imbir wśród produktów, przy których należy liczyć się ze zwiększonym ryzykiem krwawienia³⁷. Badanie farmakokinetyczne objęło zdrowych mężczyzn i jednorazową dawkę warfaryny, a nie pacjentów leczonych nią przewlekle.

Leki przeciwpłytkowe + imbir

W przeglądzie systematycznym 8 badań klinicznych i 2 obserwacyjnych cztery badania kliniczne wykazały zmniejszenie agregacji płytek po imbirze, a cztery nie wykazały wpływu. Badania różniły się dawką, czasem obserwacji i populacją, miały umiarkowane ryzyko błędu, a autorzy uznali dowody za niejednoznaczne³⁸. Punktem końcowym tych badań była agregacja płytek, a nie krwawienia.

Dawkowanie imbiru lekarskiego

Dawki opisywane w badaniach jako skuteczne wynosiły od 0,5 do 3 g sproszkowanego kłącza na dobę w kapsułkach, podawane przez okres do 3 miesięcy². Monografia EMA podaje dawkowanie wyłącznie dla wskazań w niej ujętych.

Monografia EMA zaleca konsultację z lekarzem, gdy dolegliwości żołądkowo-jelitowe utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie, bóle stawów dłużej niż 4 tygodnie, a objawy przeziębienia dłużej niż tydzień. Ból stawów z obrzękiem, zaczerwienieniem albo gorączką wymaga badania lekarskiego¹.

Postacie imbiru lekarskiego

Monografia EMA obejmuje sproszkowane kłącze w postaciach stałych do stosowania doustnego oraz dwie nalewki na etanolu 90% (1:10 i 1:2) w stosowaniu tradycyjnym¹. W badaniach klinicznych imbir podawano jako sproszkowane kłącze w kapsułkach²⁸, a także jako standaryzowany suchy wyciąg²⁷ i świeże kłącze³⁵. Brak standaryzowanych wyciągów i różnorodność preparatów to jedno z głównych ograniczeń badań nad imbirem⁶.

W badaniach nad nudnościami po chemioterapii część prób dotyczyła moksy na plastrze imbiru, czyli zabiegu cieplnego wykonywanego na skórze. Wyników tych badań nie można przenosić na doustne preparaty imbiru¹⁹.