Resweratrol
Resweratrol – co mówią badania? Ciśnienie, cukrzyca typu 2, lipidy, wątroba, pamięć, interakcje z lekami, nowa żywność i status EFSA. Przegląd EBM.
Resweratrol to polifenol z grupy stilbenów, wytwarzany przez rośliny w odpowiedzi na uszkodzenie i zakażenie grzybicze. W diecie pochodzi głównie ze skórki winogron, czerwonego wina, orzeszków ziemnych i niektórych jagód. W suplementach diety jest dostępny jako trans-resweratrol w kapsułkach i tabletkach. Bywa stosowany w nadziei na obniżenie ciśnienia tętniczego, poprawę glikemii i profilu lipidowego, działanie przeciwzapalne oraz spowolnienie starzenia. Po blisko 200 badaniach klinicznych w co najmniej 24 wskazaniach żadne z nich nie dostarczyło rozstrzygających dowodów, które uzasadniałyby zalecanie resweratrolu w praktyce klinicznej1.
Synonimy i nazewnictwo resweratrolu
- Resweratrol (resveratrol) – 3,5,4′-trihydroksystilben, w literaturze skracany jako RSV lub RES.
- Trans-resweratrol (trans-resveratrol) – izomer geometryczny, w którym resweratrol jest badany i dopuszczony w Unii Europejskiej jako nowa żywność.
- Cis-resweratrol (cis-resveratrol) – drugi izomer geometryczny.
- SRT501 – oznaczenie postaci resweratrolu badanej jako lek w badaniu fazy 2 u chorych na szpiczaka mnogiego2.
- Surowcem do otrzymywania resweratrolu bywa kłącze rdestowca japońskiego (Reynoutria japonica, syn. Fallopia japonica, Polygonum cuspidatum), a także winogrona (Vitis vinifera).
Działanie resweratrolu
W badaniach in vitro i na zwierzętach resweratrol działa przeciwutleniająco i przeciwzapalnie oraz aktywuje szlaki sygnałowe AMPK i sirtuiny 1 (SIRT1), które odpowiadają za odpowiedź komórki na ograniczenie kalorii. Na tych szlakach opiera się hipoteza, że resweratrol naśladuje skutki ograniczenia kalorii i wysiłku fizycznego3. U ludzi ta hipoteza się nie potwierdziła. W RCT (randomizowanym badaniu kontrolowanym) u zdrowych, nieaktywnych mężczyzn w wieku 60–72 lat 250 mg resweratrolu na dobę przez 8 tygodni nie poprawiło żadnego z badanych wskaźników metabolicznych w mięśniach szkieletowych, więc autorzy nie potwierdzili, że resweratrol może zastąpić trening4.
Resweratrol dobrze się wchłania, ale do krwi w postaci niezmienionej dociera w śladowych ilościach. W badaniu z resweratrolem znakowanym węglem 14C u 6 zdrowych ochotników wchłonęło się co najmniej 70% doustnej dawki 25 mg, a w osoczu krążyły niemal wyłącznie siarczany i glukuroniany. Niezmieniony resweratrol osiągał stężenia poniżej 5 ng/ml. Część dawki bakterie jelitowe przekształcały w dihydroresweratrol5. Biodostępność doustna jest znacznie mniejsza niż 1% i nie poprawia się istotnie przy zwiększaniu dawki ani przy dawkach powtarzanych6. Z tego powodu stężenia, przy których resweratrol działa w hodowlach komórkowych, są u człowieka po podaniu doustnym trudne do osiągnięcia. Resweratrol i jego metabolity przenikają przez barierę krew–mózg, co wykazano w RCT u chorych na chorobę Alzheimera7.
Skuteczność kliniczna resweratrolu
Czy stosowanie resweratrolu obniża ciśnienie tętnicze?
W populacji ogólnej metaanalizy nie wykazały, by stosowanie resweratrolu obniżało ciśnienie tętnicze. W metaanalizie 17 RCT ciśnienie skurczowe było niższe średnio o 2,5 mm Hg, ale dane dopuszczały zarówno spadek o około 5 mm Hg, jak i brak jakiegokolwiek efektu. Nie zmieniło się też ciśnienie rozkurczowe. Istotny spadek pojawiał się tylko w podgrupach badań z dawką co najmniej 300 mg na dobę oraz u chorych na cukrzycę8. Wcześniejsza metaanaliza 6 RCT (247 uczestników) również nie wykazała efektu w analizie głównej, a spadek ciśnienia skurczowego o 11,9 mm Hg dotyczył wyłącznie podgrupy badań z dawką co najmniej 150 mg na dobę9. Metaanaliza 10 RCT nie wykazała wpływu stosowania resweratrolu ani na ciśnienie skurczowe, ani na rozkurczowe10. Wyniki podgrup są słabą przesłanką, bo analizę przeprowadzono po fakcie na kilku małych badaniach.
U chorych na cukrzycę typu 2 dane są korzystniejsze. W metaanalizie 19 badań z udziałem 1151 pacjentów ciśnienie skurczowe było niższe średnio o 7,97 mm Hg, a rozkurczowe o 3,55 mm Hg11. Przegląd parasolowy 45 przeglądów systematycznych ocenił pewność tego wyniku jako wysoką12, ale wcześniejszy przegląd parasolowy u chorych na cukrzycę typu 2 uznał, że dla prawie wszystkich punktów końcowych efekt był pomijalny, pewność dowodów niska lub bardzo niska albo badań było zbyt mało, i że dane nie uzasadniają stosowania resweratrolu13. Żadne z tych badań nie oceniało zawałów, udarów ani zgonów.
Czy stosowanie resweratrolu poprawia kontrolę glikemii w cukrzycy typu 2?
Przegląd Cochrane nie znalazł dowodów na skuteczność resweratrolu w leczeniu cukrzycy typu 2. Włączono 3 RCT z udziałem łącznie 50 pacjentów, którzy przyjmowali 10, 150 lub 1000 mg na dobę przez 4–5 tygodni. Stosowanie resweratrolu nie zmieniło hemoglobiny glikowanej (HbA1c), glikemii na czczo ani insulinooporności, a pewność dowodów oceniono jako bardzo niską. Żadne badanie nie oceniało powikłań cukrzycy, jakości życia ani śmiertelności14.
Metaanalizy obejmujące więcej badań dają wyniki niespójne. W metaanalizie 30 badań stosowanie resweratrolu zmniejszało insulinooporność i HbA1c, a glikemię na czczo obniżało tylko u chorych na cukrzycę. Wyniki poszczególnych badań były bardzo niejednorodne15. W metaanalizie 19 badań u chorych na cukrzycę typu 2 glikemię na czczo obniżały tylko dawki co najmniej 1000 mg na dobę, średnio o 18,76 mg/dl11. Przegląd parasolowy obejmujący 1476 chorych na cukrzycę typu 2 uznał większość efektów za pomijalne. Wyjątkiem było obniżenie HbA1c o 1,05 punktu procentowego w badaniach trwających krócej niż 12 tygodni, ocenione na umiarkowaną pewność, ale opierające się na 6 małych badaniach13. Najnowszy przegląd parasolowy 10 metaanaliz nie wykazał istotnego wpływu na glikemię na czczo, HbA1c, insulinę ani insulinooporność i nie uznał resweratrolu za środek przydatny w leczeniu cukrzycy typu 216.
Przegląd Cochrane (3 RCT, 50 uczestników) nie wykazał wpływu resweratrolu na HbA1c, glikemię na czczo ani insulinooporność w cukrzycy typu 2, przy bardzo niskiej pewności dowodów i obserwacji trwającej 4–5 tygodni14.
Czy stosowanie resweratrolu poprawia profil lipidowy?
Wpływ resweratrolu na lipidy jest w najlepszym razie klinicznie pomijalny. Metaanaliza 10 RCT nie wykazała zmiany cholesterolu całkowitego, cholesterolu frakcji LDL, trójglicerydów ani glikemii, a cholesterol frakcji HDL obniżył się nieznacznie, średnio o 4,18 mg/dl10. Przegląd parasolowy metaanaliz wykazał niewielkie obniżenie cholesterolu całkowitego i trójglicerydów w analizie standaryzowanej, ale w analizie w jednostkach bezwzględnych żaden parametr lipidowy nie zmienił się istotnie, a autorzy określili obserwowane spadki jako nieistotne klinicznie17. U kobiet po menopauzie metaanaliza 2 badań nie wykazała różnic w żadnym z parametrów lipidowych, przy niskiej jakości dowodów18. Przegląd parasolowy z 2026 roku ocenił z wysoką pewnością obniżenie cholesterolu całkowitego o 0,19 mmol/l u dorosłych z nadwagą12, czyli o około 7 mg/dl. To wartość zbyt mała, by miała znaczenie w leczeniu hipercholesterolemii.
Czy stosowanie resweratrolu pomaga schudnąć?
Stosowanie resweratrolu nie zmniejsza masy ciała. W metaanalizie 19 badań tylko trzy wykazały jakikolwiek korzystny efekt, a łączna analiza nie wykazała wpływu na masę ciała ani wskaźnik masy ciała (BMI). Obwód talii zmniejszył się w niewielkim stopniu19. Przegląd parasolowy 19 metaanaliz, obejmujących 81 RCT i 4088 uczestników, wykazał bardzo małe obniżenie BMI i mały spadek obwodu talii, bez wpływu na masę ciała. Masa ciała zmniejszała się tylko w podgrupach badań trwających co najmniej 12 tygodni i z dawką co najmniej 500 mg na dobę20. Obwód talii zmniejszał się średnio o 0,80 cm12.
Czy stosowanie resweratrolu zmniejsza stan zapalny?
Stosowanie resweratrolu obniża w części badań stężenie markerów zapalnych we krwi, ale nie wiadomo, czy ma to znaczenie kliniczne. W przeglądzie parasolowym obejmującym 4088 uczestników stosowanie resweratrolu obniżało stężenie białka C-reaktywnego (CRP) i czynnika martwicy nowotworów alfa (TNF-α), ale nie interleukiny 6 (IL-6)20. Ten sam wzorzec, spadek CRP i TNF-α bez zmiany IL-6, dała metaanaliza 6 RCT u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi21. W metaanalizie 6 RCT (533 uczestników) u chorych na cukrzycę typu 2 CRP obniżyło się, ale pewność dowodów oceniono jako niską22. Wcześniejsza metaanaliza 10 RCT nie wykazała wpływu resweratrolu na CRP10.
Podobnie jest z funkcją śródbłonka. W metaanalizie 17 badań stosowanie resweratrolu zwiększało rozszerzenie tętnicy ramiennej zależne od przepływu (FMD) o 1,43 punktu procentowego i obniżało stężenie cząsteczki adhezji międzykomórkowej ICAM-1, bez wpływu na VCAM-1, fibrynogen i PAI-123. To zastępcze punkty końcowe, które nie mówią, czy resweratrol zapobiega chorobom serca.
Czy stosowanie resweratrolu chroni przed chorobami serca i wydłuża życie?
Nie ma badań, które by to wykazały. Żadne RCT nie oceniało wpływu resweratrolu na zawały, udary ani śmiertelność1. W prospektywnym badaniu kohortowym InCHIANTI u 783 mieszkańców Toskanii w wieku co najmniej 65 lat stężenie metabolitów resweratrolu w moczu, odzwierciedlające jego spożycie z dietą, nie wiązało się ze śmiertelnością ogólną w ciągu 9 lat obserwacji ani z markerami zapalnymi, chorobami sercowo-naczyniowymi czy nowotworami. W najniższym i najwyższym kwartylu stężenia zmarło odpowiednio 34,4% i 37,4% uczestników24. Badanie dotyczy resweratrolu z diety, a nie suplementów, i jako obserwacyjne nie rozstrzyga o związku przyczynowym. Zainteresowanie resweratrolem zapoczątkowały na początku lat 90. badania nad tzw. paradoksem francuskim25, ale badanie InCHIANTI nie potwierdziło, by resweratrol spożywany z dietą wpływał na zdrowie osób starszych.
Czy stosowanie resweratrolu działa w niealkoholowej stłuszczeniowej chorobie wątroby?
Metaanalizy nie wykazały skuteczności resweratrolu w niealkoholowej stłuszczeniowej chorobie wątroby (NAFLD). W metaanalizie 7 RCT (302 pacjentów, 500–3000 mg na dobę przez 56–180 dni) stosowanie resweratrolu nie zmieniło żadnego z badanych parametrów, a jedynym istotnym wynikiem był wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej (ALT)26. Metaanaliza 5 badań (216 pacjentów) nie wykazała wpływu na ALT ani aminotransferazę asparaginianową (AST)27. W metaanalizie 6 RCT obniżyły się jedynie TNF-α i CRP o dużej czułości, a masa ciała, enzymy wątrobowe, lipidy i wskaźniki glikemii pozostały bez zmian28. Metaanaliza łącząca badania na zwierzętach i u ludzi wskazała na rozbieżność między korzystnymi wynikami przedklinicznymi a niespójnymi wynikami klinicznymi3.
Czy stosowanie resweratrolu poprawia pamięć lub spowalnia chorobę Alzheimera?
Metaanaliza 6 badań u osób starszych nie wykazała wpływu stosowania resweratrolu na pamięć odroczoną, natychmiastową i operacyjną ani na szybkość przetwarzania informacji29. Przegląd parasolowy z 2026 roku ocenił wprawdzie dowody na poprawę pamięci operacyjnej jako umiarkowanej pewności12, ale metaanaliza 10 RCT u kobiet po menopauzie nie wykazała wpływu na żaden z kilkunastu testów funkcji poznawczych i pamięci30.
W wieloośrodkowym RCT fazy 2 u 119 chorych na łagodną i umiarkowaną chorobę Alzheimera resweratrol podawano przez 52 tygodnie w dawkach zwiększanych od 500 mg raz na dobę do 1000 mg dwa razy na dobę. Pierwszorzędowymi punktami końcowymi były bezpieczeństwo, biomarkery w osoczu i płynie mózgowo-rdzeniowym oraz objętość mózgu w rezonansie magnetycznym, a nie funkcje poznawcze. Stężenie amyloidu β40 w płynie mózgowo-rdzeniowym i osoczu obniżało się wolniej niż w grupie placebo, a utrata objętości mózgu była w grupie resweratrolu większa. Autorzy uznali, że znaczenie tych zmian wymaga dalszych badań7. Badanie nie dostarcza dowodu, że resweratrol spowalnia chorobę Alzheimera.
Czy stosowanie resweratrolu pomaga kobietom po menopauzie?
W metaanalizie 10 RCT z udziałem 928 kobiet po menopauzie stosowanie resweratrolu zmniejszało nasilenie bólu w kilku skalach oraz stężenie C-końcowego telopeptydu kolagenu typu I (CTX), markera resorpcji kości. Nie zmieniło natomiast objawów menopauzy, nastroju, snu, jakości życia, funkcji poznawczych, ciśnienia tętniczego ani parametrów metabolicznych30. Wcześniejsza metaanaliza 6 RCT (264 uczestników) nie wykazała zmiany stężenia CTX, osteokalcyny ani prokolagenu typu I, a wzrosła jedynie aktywność fosfatazy alkalicznej, w tym jej frakcji kostnej, przy bardzo dużej niejednorodności wyników31. Wzrost gęstości mineralnej kości wykazano tylko w badaniach na zwierzętach (24 badania, 714 zwierząt)32. Żadne badanie u ludzi nie oceniało złamań.
Czy stosowanie resweratrolu działa w zespole policystycznych jajników (PCOS)?
Dane pochodzą z kilku małych badań, a dwie metaanalizy dają sprzeczne wyniki. W metaanalizie 4 RCT (218 kobiet) stosowanie resweratrolu obniżało stężenie testosteronu, hormonu luteinizującego (LH) i siarczanu dehydroepiandrosteronu (DHEAS)33. W metaanalizie 3 RCT (169 kobiet) poprawiły się stężenie prolaktyny, nasilenie trądziku i cholesterol całkowity, ale nie zmieniły się testosteron, LH, hormon folikulotropowy, BMI ani nasilenie hirsutyzmu. Autorzy uznali, że resweratrol nie może zastąpić leczenia zalecanego w wytycznych34.
Czy stosowanie resweratrolu zapobiega nowotworom lub wspomaga ich leczenie?
Działanie przeciwnowotworowe resweratrolu opisano w tysiącach badań in vitro i na zwierzętach, ale nie przełożyło się ono na postęp w badaniach klinicznych. Główne przeszkody to niekorzystna farmakokinetyka i mała siła działania, a rozwój resweratrolu jako leku przeciwnowotworowego zahamowała nefrotoksyczność u chorych na szpiczaka mnogiego35. Przykładem wyników przedklinicznych jest metaanaliza 5 badań na zwierzęcych modelach raka jamy ustnej, w których podawanie resweratrolu hamowało proliferację komórek nowotworowych36. Nie ma dowodów, że stosowanie resweratrolu zapobiega nowotworom u ludzi albo wspomaga ich leczenie.
Oświadczenia zdrowotne EFSA dla resweratrolu
Resweratrol nie ma dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego w Unii Europejskiej. Jego oświadczenie nie czeka w zawieszeniu (on hold), jak wiele oświadczeń roślinnych, tylko zostało ocenione przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (European Food Safety Authority, EFSA) i nie uzyskało zezwolenia. Rejestr zawiera dla resweratrolu jeden wniosek art. 13(1) rozp. (WE) 1924/2006, dotyczący ochrony DNA, białek i lipidów przed uszkodzeniem oksydacyjnym, ze statusem nieudzielenia zezwolenia na podstawie opinii EFSA z 2010 roku37. Suplement z resweratrolem nie może więc na etykiecie przypisywać sobie działania przeciwutleniającego, ochrony komórek przed wolnymi rodnikami ani przeciwdziałania starzeniu się skóry.
Status oświadczeń trzeba odróżnić od dwóch innych reżimów. Resweratrol jest nową żywnością w rozumieniu przepisów unijnych. Decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2016/1190 dopuszczono trans-resweratrol do stosowania w suplementach diety przeznaczonych wyłącznie dla dorosłych, w dawce maksymalnie 150 mg na dobę. Podstawą była opinia EFSA z 11 grudnia 2015 roku, według której trans-resweratrol w takich warunkach stosowania jest bezpieczny. EFSA wskazała też, że może on wchodzić w interakcje z niektórymi lekami, dlatego etykieta musi informować, że osoby przyjmujące leki powinny stosować produkt wyłącznie pod nadzorem lekarza38. Warunki stosowania zmieniło później rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/51, a wpis znajduje się w unijnym wykazie nowej żywności39.
Komitet ds. Roślinnych Produktów Leczniczych (HMPC) Europejskiej Agencji Leków opracowuje monografie substancji i przetworów roślinnych, a resweratrol jest wyodrębnionym związkiem o określonej budowie chemicznej. W zestawieniu roślinnych produktów leczniczych EMA nie ma też monografii ani wpisu dla rdestowca japońskiego (Reynoutria japonica), głównego surowca do otrzymywania resweratrolu40. Resweratrol nie jest składnikiem odżywczym, więc nie ustalono dla niego wartości referencyjnych spożycia ani górnego tolerowanego poziomu spożycia. Nie wymieniają go polskie normy żywienia ani lista maksymalnych dawek Zespołu do spraw Suplementów Diety przy Głównym Inspektorze Sanitarnym.
Bezpieczeństwo stosowania resweratrolu
W badaniach klinicznych resweratrol był na ogół dobrze tolerowany w dawkach do 1 g na dobę1. Przy większych dawkach częste są dolegliwości żołądkowo-jelitowe. W RCT u chorych na chorobę Alzheimera, w którym dawkę zwiększano do 2 g na dobę, najczęstszymi działaniami niepożądanymi były nudności, biegunka i utrata masy ciała7. Przegląd działań niepożądanych zwraca uwagę na brak danych o długotrwałym stosowaniu u ludzi i na to, że resweratrol w zależności od dawki działa zarówno przeciwutleniająco, jak i prooksydacyjnie25.
Najpoważniejszy sygnał dotyczy nerek. W badaniu fazy 2, w którym chorym na nawrotowego lub opornego szpiczaka mnogiego podawano postać SRT501 z bortezomibem2, wystąpiła nefrotoksyczność, która zahamowała dalszy rozwój resweratrolu jako leku przeciwnowotworowego35. Dotyczy to dawek wielokrotnie większych od dopuszczonych w suplementach.
Resweratrol może osłabiać korzyści z treningu u osób starszych. W RCT u 27 nieaktywnych mężczyzn w wieku około 65 lat, którzy przez 8 tygodni wykonywali intensywny trening, maksymalne pochłanianie tlenu wzrosło w grupie placebo o 45% bardziej niż w grupie przyjmującej 250 mg trans-resweratrolu na dobę. Średnie ciśnienie tętnicze obniżyło się tylko w grupie placebo, a resweratrol zniósł korzystny wpływ treningu na cholesterol frakcji LDL i trójglicerydy41. W innej publikacji tego zespołu, z badania o tym samym schemacie, resweratrol znosił wywołany treningiem spadek markerów stresu oksydacyjnego i stanu zapalnego w mięśniach4.
Zezwolenie unijne obejmuje wyłącznie dorosłych, więc resweratrol w suplementach nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży38. Jakość preparatów bywa problemem. W badaniu 20 suplementów ze słoweńskiego rynku zawartość resweratrolu różniła się od deklarowanej w 95% produktów, w 55% była większa od deklarowanej, a w 25% jednostka dawkowania przekraczała unijny limit 150 mg na dobę42.
Resweratrol w dawce 1 g na dobę hamuje enzymy CYP3A4, CYP2D6 i CYP2C9 oraz indukuje CYP1A243. Z tego powodu unijne zezwolenie wymaga na etykiecie informacji, że osoby przyjmujące leki powinny stosować resweratrol wyłącznie pod nadzorem lekarza38.
Interakcje resweratrolu
Dane o interakcjach resweratrolu u ludzi pochodzą głównie z jednego badania z udziałem zdrowych ochotników, przy dawce kilkukrotnie większej od dopuszczonej w suplementach. Wyniki badań in vitro często nie zgadzają się z wynikami badań na zwierzętach i u ludzi, co autorzy przeglądu tłumaczą małą biodostępnością resweratrolu i działaniem jego metabolitów. Resweratrol wpływa także na transportery leków44.
Leki metabolizowane przez CYP3A4, CYP2D6 i CYP2C9 + resweratrol
U 42 zdrowych ochotników przyjmowanie 1 g resweratrolu raz na dobę przez 4 tygodnie zahamowało aktywność CYP3A4 (mierzoną metabolizmem buspironu), CYP2D6 (dekstrometorfanu) i CYP2C9 (losartanu). Autorzy wskazują, że farmakologiczne dawki resweratrolu mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych leków metabolizowanych przez te enzymy43. Ostrożność dotyczy zwłaszcza leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez te szlaki.
Kofeina i inne substraty CYP1A2 + resweratrol
W tym samym badaniu resweratrol indukował CYP1A2, mierzony metabolizmem kofeiny, co może zmniejszać ekspozycję na leki metabolizowane przez ten enzym. Na aktywność transferaz glutationowych i UGT1A1 wpływał w niewielkim stopniu43.
Dawkowanie resweratrolu
W badaniach klinicznych stosowano dawki od 10 mg14 do 3000 mg na dobę26. Nie ustalono schematu dawkowania w żadnym wskazaniu1. Efekty obserwowane w podgrupach metaanaliz dotyczyły przeważnie dawek od 300 mg na dobę wzwyż, czyli większych niż dopuszczone w suplementach diety w Unii Europejskiej.
| Dawka | Wskazanie | Uwagi |
|---|---|---|
| maks. 150 mg/d | Suplementy diety w UE | limit zezwolenia na nową żywność, tylko dorośli38 |
| 10–1000 mg/d przez 4–5 tyg. | Cukrzyca typu 2 | bez wpływu na HbA1c i glikemię, 3 RCT, n=5014 |
| ≥300 mg/d | Ciśnienie tętnicze | spadek tylko w analizie podgrup8 |
| ≥1000 mg/d | Glikemia na czczo w cukrzycy typu 2 | spadek tylko w analizie podgrup11 |
| 500–3000 mg/d przez 56–180 dni | NAFLD | brak efektu, 7 RCT, n=30226 |
| 500 mg/d do 2000 mg/d przez 52 tyg. | Choroba Alzheimera | biomarkery, bez dowodu korzyści klinicznej, n=1197 |
Nie ustalono górnego tolerowanego poziomu spożycia resweratrolu, bo nie jest on składnikiem odżywczym. Wiążącym pułapem dla suplementów diety w Unii Europejskiej jest limit 150 mg na dobę z zezwolenia na nową żywność.
Postacie resweratrolu
Resweratrol jest dostępny w suplementach diety jako trans-resweratrol w kapsułkach i tabletkach, samodzielnie albo w połączeniu z innymi polifenolami. Pierwotne zezwolenie unijne dotyczyło trans-resweratrolu otrzymywanego syntetycznie, w postaci kapsułek lub tabletek38. Preparaty rynkowe różnią się jakością i rzeczywistą zawartością substancji czynnej, co utrudnia przenoszenie wyników badań na konkretne produkty42.
Jako sposób na małą biodostępność resweratrolu wskazuje się jego pochodne metylowane6. Nie ma badań klinicznych, które wykazałyby, że postacie o lepszej biodostępności dają lepsze efekty u pacjentów niż zwykły trans-resweratrol.
Źródła
- Brown K i wsp. Resveratrol for the Management of Human Health: How Far Have We Come? A Systematic Review of Resveratrol Clinical Trials to Highlight Gaps and Opportunities. Int J Mol Sci. 2024. [typ: przegląd systematyczny] PMID: 38255828 ↩↩↩↩
- Popat R i wsp. A phase 2 study of SRT501 (resveratrol) with bortezomib for patients with relapsed and or refractory multiple myeloma. Br J Haematol. 2013. [typ: badanie kliniczne fazy 2, list] PMID: 23205612 ↩↩
- He X i wsp. Integrative evidence construction for resveratrol treatment of nonalcoholic fatty liver disease: preclinical and clinical meta-analyses. Front Pharmacol. 2023. [typ: metaanaliza badań przedklinicznych i klinicznych] PMID: 37767399 ↩↩
- Olesen J i wsp. Exercise training, but not resveratrol, improves metabolic and inflammatory status in skeletal muscle of aged men. J Physiol. 2014. [typ: RCT] PMID: 24514907 ↩↩
- Walle T i wsp. High absorption but very low bioavailability of oral resveratrol in humans. Drug Metab Dispos. 2004. [typ: badanie farmakokinetyczne] PMID: 15333514 ↩
- Walle T. Bioavailability of resveratrol. Ann N Y Acad Sci. 2011. [typ: przegląd narracyjny] PMID: 21261636 ↩↩
- Turner RS i wsp. A randomized, double-blind, placebo-controlled trial of resveratrol for Alzheimer disease. Neurology. 2015. [typ: RCT fazy 2] PMID: 26362286 ↩↩↩↩
- Fogacci F i wsp. Effect of resveratrol on blood pressure: A systematic review and meta-analysis of randomized, controlled, clinical trials. Crit Rev Food Sci Nutr. 2019. [typ: metaanaliza] PMID: 29359958 ↩↩
- Liu Y i wsp. Effect of resveratrol on blood pressure: a meta-analysis of randomized controlled trials. Clin Nutr. 2015. [typ: metaanaliza] PMID: 24731650 ↩
- Sahebkar A i wsp. Lack of efficacy of resveratrol on C-reactive protein and selected cardiovascular risk factors–Results from a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Int J Cardiol. 2015. [typ: metaanaliza] PMID: 25885871 ↩↩↩
- Gu W i wsp. Effects of Resveratrol on Metabolic Indicators in Patients with Type 2 Diabetes: A Systematic Review and Meta-Analysis. Int J Clin Pract. 2022. [typ: metaanaliza] PMID: 35685602 ↩↩↩
- Sun JN i wsp. Effects of resveratrol supplementation on multiple health outcomes: an umbrella review of systematic reviews and meta-analyses of randomized controlled trials. Nutr J. 2026. [typ: przegląd parasolowy] PMID: 41987155 ↩↩↩↩
- Zeraattalab-Motlagh S i wsp. The effects of resveratrol supplementation in patients with type 2 diabetes, metabolic syndrome, and nonalcoholic fatty liver disease: an umbrella review of meta-analyses of randomized controlled trials. Am J Clin Nutr. 2021. [typ: przegląd parasolowy] PMID: 34320173 ↩↩
- Jeyaraman MM i wsp. Resveratrol for adults with type 2 diabetes mellitus. Cochrane Database Syst Rev. 2020. [typ: przegląd systematyczny Cochrane] PMID: 31978258 ↩↩↩↩
- Delpino FM, Figueiredo LM. Resveratrol supplementation and type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis. Crit Rev Food Sci Nutr. 2022. [typ: metaanaliza] PMID: 33480264 ↩
- Ghalichi F i wsp. The effects of resveratrol on glycemic indices and lipid profile in patients with type 2 diabetes: an umbrella review and meta-analysis. Daru. 2026. [typ: przegląd parasolowy] PMID: 42268476 ↩
- Li Z i wsp. Efficacy of resveratrol supplementation on lipid profile parameters: An umbrella of meta-analysis. Prostaglandins Other Lipid Mediat. 2024. [typ: przegląd parasolowy] PMID: 39255906 ↩
- Rodrigues Uggioni ML i wsp. Effects of resveratrol on the lipid profile of post-menopause women: Systematic review and meta-analysis. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2025. [typ: metaanaliza] PMID: 39799097 ↩
- Delpino FM i wsp. What is the effect of resveratrol on obesity? A systematic review and meta-analysis. Clin Nutr ESPEN. 2021. [typ: metaanaliza] PMID: 33487308 ↩
- Molani-Gol R, Rafraf M. Effects of resveratrol on the anthropometric indices and inflammatory markers: an umbrella meta-analysis. Eur J Nutr. 2024. [typ: przegląd parasolowy] PMID: 38374352 ↩↩
- Teimouri M i wsp. Anti-inflammatory effects of resveratrol in patients with cardiovascular disease: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Complement Ther Med. 2022. [typ: metaanaliza] PMID: 35905799 ↩
- Zhu P i wsp. The efficacy of resveratrol supplementation on inflammation and oxidative stress in type-2 diabetes mellitus patients: randomized double-blind placebo meta-analysis. Front Endocrinol (Lausanne). 2025. [typ: metaanaliza] PMID: 39872318 ↩
- Mohammadipoor N i wsp. Resveratrol supplementation efficiently improves endothelial health: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Phytother Res. 2022. [typ: metaanaliza] PMID: 35833325 ↩
- Semba RD i wsp. Resveratrol levels and all-cause mortality in older community-dwelling adults. JAMA Intern Med. 2014. [typ: prospektywne badanie kohortowe] PMID: 24819981 ↩
- Shaito A i wsp. Potential Adverse Effects of Resveratrol: A Literature Review. Int J Mol Sci. 2020. [typ: przegląd narracyjny] PMID: 32197410 ↩↩
- Jakubczyk K i wsp. Effects of Resveratrol Supplementation in Patients with Non-Alcoholic Fatty Liver Disease-A Meta-Analysis. Nutrients. 2020. [typ: metaanaliza] PMID: 32823621 ↩↩↩
- Wei S, Yu X. Efficacy of resveratrol supplementation on liver enzymes in patients with non-alcoholic fatty liver disease: A systematic review and meta-analysis. Complement Ther Med. 2020. [typ: metaanaliza] PMID: 33271299 ↩
- Rafiee S i wsp. Efficacy of resveratrol supplementation in patients with nonalcoholic fatty liver disease: A systematic review and meta-analysis of clinical trials. Complement Ther Clin Pract. 2021. [typ: metaanaliza] PMID: 33321448 ↩
- Sánchez-Nieto JM i wsp. [Effect of resveratrol on cognitive functions in older adults: a systematic review and meta-analysis]. Nutr Hosp. 2023. [typ: metaanaliza] PMID: 37522434 ↩
- Wu W i wsp. Effects of resveratrol on postmenopausal women: a systematic review and meta-analysis. Front Pharmacol. 2025. [typ: metaanaliza] PMID: 40771919 ↩↩
- Asis M i wsp. Effects of resveratrol supplementation on bone biomarkers: a systematic review and meta-analysis. Ann N Y Acad Sci. 2019. [typ: metaanaliza] PMID: 31490554 ↩
- An R i wsp. The effects of resveratrol in animal models of primary osteoporosis: a systematic review and meta-analysis. J Orthop Surg Res. 2024. [typ: metaanaliza badań na zwierzętach] PMID: 38350991 ↩
- Ali Fadlalmola H i wsp. Efficacy of resveratrol in women with polycystic ovary syndrome: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Pan Afr Med J. 2023. [typ: metaanaliza] PMID: 37333786 ↩
- Larik MO i wsp. Effects of resveratrol on polycystic ovarian syndrome: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Endocrine. 2024. [typ: metaanaliza] PMID: 37568063 ↩
- Ren B i wsp. Resveratrol for cancer therapy: Challenges and future perspectives. Cancer Lett. 2021. [typ: przegląd narracyjny] PMID: 34052324 ↩↩
- Alam MK i wsp. A systematic review and meta-analysis of the impact of resveratrol on oral cancer: potential therapeutic implications. BMC Oral Health. 2024. [typ: metaanaliza badań na zwierzętach] PMID: 38575921 ↩
- Oświadczenie zdrowotne EFSA: resweratrol nie ma dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego, wniosek art. 13(1) rozp. (WE) 1924/2006 ID 1957 (ochrona DNA, białek i lipidów przed uszkodzeniem oksydacyjnym, działanie przeciwutleniające) ma status nieudzielenia zezwolenia, opinia EFSA Journal 2010;8(2):1489. EU Register of nutrition and health claims. https://ec.europa.eu/food/food-feed-portal/screen/health-claims/eu-register ↩
- Komisja Europejska. Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2016/1190 z dnia 19 lipca 2016 r. zezwalająca na wprowadzenie na rynek trans-resweratrolu jako nowego składnika żywności na mocy rozporządzenia (WE) nr 258/97 – suplementy diety dla dorosłych, maksymalnie 150 mg na dobę, obowiązkowa informacja dla osób przyjmujących leki. Dz.U. UE L 196. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32016D1190 ↩↩↩↩↩
- Komisja Europejska. Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/51 z dnia 22 stycznia 2021 r. zezwalające na zmianę warunków stosowania nowej żywności „trans-resweratrol” na podstawie rozporządzenia (UE) 2015/2283 i zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2017/2470. Dz.U. UE L 23. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32021R0051 ↩
- Europejska Agencja Leków. Zestawienie roślinnych produktów leczniczych EMA (HMPC) – brak monografii i wpisu na listę unijną dla resweratrolu oraz Reynoutria japonica (Polygonum cuspidatum, Fallopia japonica), wyszukanie negatywne z kontrolą pozytywną, stan na 23.09.2026, dyr. 2001/83/WE. European Medicines Agency. https://www.ema.europa.eu/en/documents/report/medicines-output-herbal_medicines-report_en.xlsx ↩
- Gliemann L i wsp. Resveratrol blunts the positive effects of exercise training on cardiovascular health in aged men. J Physiol. 2013. [typ: RCT] PMID: 23878368 ↩
- Bensa M i wsp. Resveratrol Food Supplement Products and the Challenges of Accurate Label Information to Ensure Food Safety for Consumers. Nutrients. 2023. [typ: analiza laboratoryjna] PMID: 36678345 ↩↩
- Chow HH i wsp. Resveratrol modulates drug- and carcinogen-metabolizing enzymes in a healthy volunteer study. Cancer Prev Res (Phila). 2010. [typ: badanie kliniczne u zdrowych ochotników] PMID: 20716633 ↩↩↩
- Guthrie AR i wsp. Effects of resveratrol on drug- and carcinogen-metabolizing enzymes, implications for cancer prevention. Pharmacol Res Perspect. 2017. [typ: przegląd narracyjny] PMID: 28596842 ↩
Treść specjalistyczna
Przeznaczona tylko dla farmaceutów i techników farmaceutycznych.