Kurcze nóg w świetle EBM

Cześć tu Maria Możdżeń, witam w Pogadankach Farmaceutycznych. Dzisiaj wyjaśnimy sobie jakie leki w świetle EBM warto polecać pacjentowi z kurczami nóg, Zapraszam! Partnerem odcinka jest Wydawnictwo Farmaceutyczne – wydawca praktycznych podręczników dostępnych na www.wydawnictwo.farm. Kurcze nóg, czyli nagłe naprężenia mięśni ud, łydek i stóp mogą być związane z przeciążeniem mięśnia, schorzeniami podstawowymi takimi jak cukrzyca, z zaburzeniami krążenia, rzadziej z zaburzeniami elektrolitów, jak również mogą nie mieć żadnej konkretnej przyczyny. Preparaty magnezu to jedne z najczęściej przyjmowanych przez pacjentów środków w łagodzeniu kurczy nóg, popularne są zwłaszcza preparaty z dopiskiem „skurcz”. Co istotne, dane z przeglądu systematycznego Cochrane nie potwierdzają skuteczności związków magnezu w zapobieganiu kurczom w populacji ogólnej czy też u osób uprawiających sport. Niewielki efekt magnezu w łagodzeniu kurczy zaobserwowano jednak u ciężarnych. Przeprowadzono nawet badanie nad podaniem magnezu we wlewie dożylnym, który ostatecznie nie skutkował mniejszą częstotliwością bolesnych nocnych kurczy nóg, stąd można wnioskować, że niezależnie od formy i przyswajalności magnezu, będzie on nieskuteczny w przypadku kurczy nóg. Z drugiej strony, mimo braku jednoznacznych danych potwierdzających skuteczność suplementacji magnezu w niwelowaniu kurczy, są to preparaty bezpieczne, a niedobory magnezu są dość powszechne. Dobierając preparat warto pamiętać, że sole słabo rozpuszczalne w wodzie takie jak węglan magnezu, czy tlenek magnezu, będą wchłaniać się w znacznie mniejszym stopniu w porównaniu do pozostałych związków, czyli mleczanu, cytrynianu czy wodoroasparaginianu. Co więc ma potwierdzoną badaniami skuteczność w zwalczaniu kurczy mięśni? W badaniach klinicznych wykazano skuteczność witaminy E w dawce 800 j.m. przed snem. Zasadne okazuje się również zastosowanie witamin z grupy B – 3 razy dziennie w konkretnych dawkach, czyli po 5 miligramów witaminy B2, 30 miligramów B6 oraz 250 mikrogramów witaminy B12. Witaminy z grupy B zmniejszały częstotliwość kurczy prawdopodobnie przez poprawę przewodnictwa nerwowego. Jeśli natomiast kurcze mięśni występują w przebiegu cukrzycy i wynikają z neuropatii cukrzycowej, zarekomendować pacjentowi można kwas alfa-liponowy jako preparat zalecany w wytycznych Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego w leczeniu i profilaktyce neuropatiii. W przypadku kurczy nóg wywołanych zaburzeniami krążenia obwodowego, skutecznymi lekami według przeglądu Cochrane z 2016 roku są leki flebotropowe, m.in. diosmina, dobezylan wapnia i rutozyd. W nie do końca jasny sposób pewną skuteczność w leczeniu kurczy mięśni wykazać mogą leki dostępne na receptę takie jak difenhydramina, diltiazem, werapamil czy gabapentyna. Podobnie chinina, jednak ze względu na działania niepożądane, nie jest zalecana w tym wskazaniu. Na dzisiaj to wszystko. Do zobaczenia w kolejnych Pogadankach Farmaceutycznych!