Pytanie

Witamina D jest rozpuszczalna w tłuszczach. Czy więc postać leku – kapsułka olejowa czy tabletka ma znaczenie dla wchłaniania witaminy D?

Krótka odpowiedź

Nie wykazano, żeby witamina D₃ wchłaniała się lepiej z kapsułek olejowych niż z tabletek, czyli formy proszkowej i u większości pacjentów prawdopodobnie nie ma znaczenia jaką postać się zastosuje.

Czytaj też: Preparaty z witaminą D – Porównanie

Wyjaśnienie

Ze względu na fakt, że witamina D₃ jest rozpuszczalna w tłuszczach powszechne jest przekonanie, że preparaty w kapsułkach tłuszczowych mają przewagę nad tabletkami oraz że witamina D₃ powinna być zażywana wraz z posiłkiem zawierającym tłuszcze.

Dostępne są wyniki badań, które potwierdzają taką samą skuteczność suplementacji witaminą D₃ u pacjentów z obniżoną odpornością, niezależnie od zastosowania formy olejowej czy proszkowej.^[1] Podobne wnioski wysnuto w przeglądzie systematycznym z 2010 r., gdzie nie odnotowano statystycznie znaczących różnic pomiędzy efektem stosowania kapsułek tłuszczowych i tabletek zawierających witaminę D₃.^[2]

W przeglądzie przeprowadzonym w 2013 r. wysnuto wnioski, że na obecny stan wiedzy zawartość tłuszczu w posiłku nie ma znaczącego wpływu na biodostępność witaminy D.^[3] Natomiast wyniki innego badania wskazują, że znaczenie na biodostępność witaminy D może mieć rodzaj diety. Wykazano, że dieta bogata w jednonienasycone kwasy tłuszczowe może poprawić skuteczność suplementacji witaminą D u zdrowych osób starszych, podczas gdy dieta bogata w wielonienasycone kwasy tłuszczowe może zmniejszać jej wchłanianie.^[4]

Szczególną grupą pacjentów, którą należy mieć na uwadze przy odpowiednim wyborze preparatu witaminy D₃ są chorzy na mukowiscydozę. Ze względu na upośledzone wchłanianie tłuszczów, osłabione jest u nich także wchłanianie witaminy D₃. Dostępne są wyniki badań, które potwierdzają lepszą skuteczność suplementacji preparatami zawierającymi formę proszkową witaminy D₃ w porównaniu do postaci olejowej w przypadku chorych na mukowiscydozę.^[5]

Wyniki dostępnych badań są często sprzeczne, jednakże w większości podkreśla się, że na wchłanianie witaminy D₃ może mieć wiele czynników, innych niż obecność tłuszczów, które wymagają dalszych badań.^[3] Polecając preparat z witaminą D₃, warto wziąć pod uwagę kategorię produktu, czy jest lekiem, czy suplementem diety, natomiast prawdopodobnie nie ma znaczenia czy są to kapsułki, czy tabletki.

Piśmiennictwo

1. Helde Frankling, M., Norlin, A. C., Hansen, S., Wahren Borgström, E., Bergman, P., & Björkhem-Bergman, L. (2020). Are Vitamin D3 Tablets and Oil Drops Equally Effective in Raising S-25-Hydroxyvitamin D Concentrations? A Post-Hoc Analysis of an Observational Study on Immunodeficient Patients. Nutrients, 12(5), 1230. https://doi.org/10.3390/nu12051230⬏
2. Grossmann, R. E., & Tangpricha, V. (2010). Evaluation of vehicle substances on vitamin D bioavailability: a systematic review. Molecular nutrition & food research, 54(8), 1055–1061. https://doi.org/10.1002/mnfr.200900578⬏
3. Borel, P., Caillaud, D., & Cano, N. J. (2015). Vitamin D bioavailability: state of the art. Critical reviews in food science and nutrition, 55(9), 1193–1205. https://doi.org/10.1080/10408398.2012.688897⬏⬏
4. Niramitmahapanya, S., Harris, S. S., & Dawson-Hughes, B. (2011). Type of dietary fat is associated with the 25-hydroxyvitamin D3 increment in response to vitamin D supplementation. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 96(10), 3170–3174. https://doi.org/10.1210/jc.2011-1518⬏
5. Hermes, W. A., Alvarez, J. A., Lee, M. J., Chesdachai, S., Lodin, D., Horst, R., & Tangpricha, V. (2017). Prospective, Randomized, Double-Blind, Parallel-Group, Comparative Effectiveness Clinical Trial Comparing a Powder Vehicle Compound of Vitamin D With an Oil Vehicle Compound in Adults With Cystic Fibrosis. JPEN. Journal of parenteral and enteral nutrition, 41(6), 952–958. https://doi.org/10.1177/0148607116629673⬏