Acetazolamid

Rozmawiaj z pacjentem!

Baza porad to minimum informacji, jakie powinien otrzymać pacjent przy pierwszym stole.

Acetazolamid (Diuramid) podawany jest doustnie w celu obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego w jaskrze lub nadciśnieniu ocznym. Nie jest zalecany do długotrwałego leczenia. Stosowany jest również jako lek wspomagający w leczeniu padaczkiobrzęków (np. w niewydolności krążenia) lub choroby wysokościowej[1]Leaf DE, Goldfarb DS. Mechanisms of action of acetazolamide in the prophylaxis and treatment of acute mountain sickness. J Appl Physiol (1985). 2007 Apr;102(4):1313-22. Epub 2006 Oct 5. Review. PubMed PMID: 17023566. abstract. Przy tym ostatnim wskazaniu lek skraca czas aklimatyzacji, ale jego działanie na objawy jest jednak niewielkie[2]ChPL Diuramid

Jakich informacji udzielić o dawkowaniu?

W leczeniu jaskry przyjmuje się 25o mg 1 – 4 razy na dobę. Dawka powyżej 1000 mg dziennie nie zwiększa skuteczności leczenia. W ostrym napadzie jaskry – 250 mg 4 razy na dobę.

W leczeniu choroby wysokościowej (ang. acute mountain sickness, AMS) przyjmuje się 500-1000mg acetazolamidu w dawkach podzielonych (2-4 tabletek na dobę) , 24-48 h przed rozpoczęciem wspinaczki.

Lek można przyjmować niezależnie od posiłku.

Na czym się skupić edukując pacjenta o leku lub chorobie?

Jeśli pacjent cierpli na jaskrę lub padaczkę upewnij się, czy rozumie jak ważne jest regularne stosowanie leków.  Jeśli lek jest przepisany w celu zapobiegania chorobie wysokościowej poinformuj, że powinien być podany 1-2 dni przed przekroczeniem 3 tys. m n.p.m.

Czy leczenie przynosi efekty?

Jeżeli pacjent stosuje lek prawidłowo i regularnie, a pomimo tego nie odczuwa poprawy (jaskra), należy skierować go do lekarza w celu zmodyfikowania leczenia np. przez dodanie kropli ocznych.

Warto uświadomić pacjenta, że w przypadku choroby wysokościowej lek nie hamuje jej objawów, ale skraca czas aklimatyzacji.

Jakich działań niepożądanych (ADR) można się spodziewać?

Senność, nudności, wymioty, biegunka, zaburzenia smaku,  zaburzenia czucia, dezorientacja czy zawroty głowy są częstymi działaniami niepożądanymi u pacjentów przyjmujących acetazolamid. Rzadsze działania niepożądane to dyskrazja (zmiany w obrazie krwi) i uszkodzenie wątroby. Odnotowano także przypadki przemijającej krótkowzroczności po zastosowaniu leku. Acetazolamid może powodować hipokaliemię i hiponatremię, a także wahanie stężenia glukozy we krwi (hiperglikemia i hipoglikemia).

Acetazolamid może zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów (powoduje senność, zaburzenia uwagi i koncentracji).

Jak pomóc monitorować leczenie i ryzyko interakcji?

Acetazolamid jest przeciwwskazany u osób uczulonych na sulfonamidy (też: Bispetol, Bactrim) oraz w przypadku gdy we krwi występują niskie stężenia sodu i (lub) potasu. Przypomnij pacjentowi o konieczności regularnego monitorowania stężenia elektrolitów, morfologii krwi i ciśnienia wewnątrzgałkowego podczas stosowanie leku. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek zaburzeń pacjent powinien przerwać stosowanie leku. 

Acetazolamid może powodować wahania stężenia glukozy we krwi, dlatego bardzo ważna jest kontrola tego parametru zwłaszcza u osób z cukrzycą. Zwróć uwagę na to, że lek może również obniżać ciśnienie krwi. W przypadku zbyt dużego spadku ciśnienia, warto pacjenta skierować do lekarza, w celu modyfikacji leczenia.

Jeśli pacjent wykupuje lek w celu zapobiegania chorobie wysokościowej zaznacz,  że należy natychmiast reagować na wszystkie, nawet łagodne objawy, mogące wskazywać na jej rozwój takie jak: zmęczenie, bóle i zawroty głowy, utrata apetytu, nudności i wymioty, bezsenność, szybkie męczenie się podczas wysiłku fizycznego, obrzęki kończyn. 

Acetazolamid może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami. Zwróć szczególną uwagę, gdy pacjent zażywa takie leki jak:

  • kwas acetylosalicylowy[3]Sweeney KR, Chapron DJ, Brandt JL, Gomolin IH, Feig PU, Kramer PA. Toxic interaction between acetazolamide and salicylate: case reports and a pharmacokinetic explanation. Clin Pharmacol Ther. 1986 Nov;40(5):518-24. abstract]
  • glikozydy nasercowe, 
  • fenytoina
  • leki obniżające ciśnienie krwi,
  • leki hipoglikemizujące,
  • doustne leki przeciwzakrzepowe,
  • wodorowęglan sodu.

Data publikacji: 10.01.2017
Data ostatniej aktualizacji: 01.03.2018

mgr farm. Justyna Żarczyńska

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Na portalu odpowiada za moderowanie Bazy Porad oraz przekład i analizę zagranicznych doniesień i wytycznych.

[artykuły]

mgr farm. Magdalena Pelczarska

[artykuły]




Źródła:   [ + ]

Ten temat zawiera 10 odpowiedzi, ma 6 głosów, i został ostatnio zaktualizowany przez  Ewelina Stawarska 1 rok, 9 miesiące temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #11778 Punkty: 1

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    969 pkt.

    Dodam, że acetazolamid produkowany jest tylko przez Polpharmę (Diuramid) i jest często niedostępny w hurtowniach! Warto więc mieć choć jedno opakowanie na stanie (ok. 10zł), nawet jak nie macie na niego pacjentów.

    Sam wydawałem go może raz dla dziecka z padaczką lekooporną. Brałem też przed wejściem na 3700 m – ale objawów choroby wysokościowej i tak się nabawiłem 🙂

    1 użytkownik uznał wypowiedź za pomocną.
    • #11781 Punkty: 0

      Maria Kowalczuk mgr farm.
      245 pkt.

      W sumie to te objawy choroby wysokościowej i działania niepożądane acetazolamidu takie trochę podobne są 🙂

      No i po co tak wysoko włazi? A Maciejowa tuż, tuż pod nosem i aż się sama prosi, żeby na nią wejść 🙂

    • #11805 Punkty: 1

      Konrad Tuszyński mgr farm.
      969 pkt.

      Ale nie potworny ból głowy 🙂 Wszystkich uczestników wyprawy nafaszerowałem acetazolamidem, ale …akurat mnie dopadło. Pomógł tylko nocleg w schronisku przed wejściem na sam szczyt.

      Maciejowa już zaliczona nie jeden raz, małe wyzwanie 🙂

      I jeszcze wzór chemiczny omawianego leku:

      … żeby łatwiej było zapamiętać, że to sulfonamid. Jeśli lek stosowany pierwszy raz, warto zapytać pacjenta czy nie jest uczulony np. na Biseptol lub Bactrim.

      1 użytkownik uznał wypowiedź za pomocną.
    • #11813 Punkty: 0

      Maria Kowalczuk mgr farm.
      245 pkt.

      Babia to też nie była. Niech zgadnę. Alpy i górka na L.? Pochwal się 🙂

    • #11819 Punkty: 1

      Konrad Tuszyński mgr farm.
      969 pkt.

      Na F. i w Azji.

      Oczywiście w lecie nie ma tyle śniegu i można spokojnie wejść w niecałe 2 dni. 🙂

      1 użytkownik uznał wypowiedź za pomocną.
    • #11823 Punkty: 1

      Maria Kowalczuk mgr farm.
      245 pkt.

      No cóż, a mnie acetazolamid będzie się, od dzisiaj, bardziej kojarzył ze świętą górą niż z jakimś tam abstrakcyjnym wzorem chemicznym sulfonamidu 🙂

      1 użytkownik uznał wypowiedź za pomocną.
  • #11846 Punkty: 3

    Nicole Wójcik mgr farm.
    3 pkt.

    A jak to się ma do kropli ocznych? Kiedy w jaskrze stosujemy Acetazolamid? Wtedy, gdy nie potrafimy sobie z ciśnieniem poradzić samymi kroplami czy odwrotnie, gdy ciśnienie jest na tyle niskie, że Diuramid wystarcza?

    3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
    • #11877 Punkty: 3

      Konrad Tuszyński mgr farm.
      969 pkt.

      Kiedy w jaskrze stosujemy Acetazolamid? Wtedy, gdy nie potrafimy sobie z ciśnieniem poradzić samymi kroplami czy odwrotnie, gdy ciśnienie jest na tyle niskie, że Diuramid wystarcza?

      To pierwsze, długotrwale nie stosuje się tego leku, chyba ze ktoś ma wzrosty ciśnienia w wewnątrzgałkowego nocą (krople działają głównie w dzień). Działa już po 2h, i przez pierwsze 3 dni leczenia występuje działanie moczopędne, o czym warto poinformować pacjenta. Nie nadaje się też do doraźnego stosowania ze względu na możliwe wahania ciśnienia w oku.

      3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #11856 Punkty: 0

    Jakub Lenard mgr farm.
    240 pkt.

    W lecie to nie ma w ogóle śniegu 😉

  • #12921 Punkty: 5

    Ewelina Stawarska mgr farm.
    5 pkt.

    Przy stosowaniu acatazolamidu należy również pamiętać i poinformować pacjenta o bardzo istotnej interakcji z kawasem acetylosalicylowym (duże dawki). Stosując oba leki  jednocześnie  mogą pojawić się poważne zagrażające życiu zaburzenia ze strony układu nerwowego: dzwonienie w uszach, ból głowy, nudności, wymioty, gorączka, drgawki, halucynacje, śpiączka a nawet śmierć.

    5 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

Udostępnij
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp