Obecnie możliwe jest wystawienie recepty farmaceutycznej dla osób niebędących członkami najbliższej rodziny
wyłącznie w lokalu apteki ogólnodostępnej. Co więcej, recepta taka nie może zostać zrealizowana w aptece innej niż ta, w której została wystawiona. W pierwszym kwartale 2022r. do MZ wpłynęły petycje – według ich uzasadnienia obecna sytuacja może stanowić wypaczenie prawidłowego mechanizmu stosowanego w przypadku wszystkich innych rodzajów recept.
W ramach rozwiązania zaproponowano umożliwienie wszystkim uprawnionym obecnie farmaceutom wystawianie recept w aplikacji gabinet.gov.pl, podobnie, jak ma to miejsce w przypadku recept
pro auctore i
pro familiae, co też nie spowoduje wzrostu kosztów ponoszonych przez płatnika publicznego i jednocześnie przyczynić ma się do zwiększenia bezpieczeństwa pacjentów w stanie zagrożenia zdrowia lub życia.
W petycjach wysunięto następujące postulaty:
- zagwarantowanie możliwości wystawiania recept farmaceutycznych dla osób niebędących członkami najbliższej rodziny przez wszystkie uprawnione do tego w obecnym stanie prawnym osoby, tj. farmaceutów zatrudnionych w aptekach ogólnodostępnych, aptekach zakładowych, aptekach szpitalnych oraz punktach aptecznych, bez względu na miejsce ich przebywania w chwili wystawiania recepty, a więc także poza lokalem apteki;
- zagwarantowanie możliwości realizacji tak wystawionych recept w dowolnej aptece ogólnodostępnej lub punkcie aptecznym;
- podjęcie działań mających na celu harmonizację obowiązujących aktów prawnych w taki sposób, by wyeliminować dyskryminację farmaceutów niebędących pracownikami aptek i punktów aptecznych w zakresie ich prawa do wystawiania recept farmaceutycznych dla osób niebędących członkami najbliższej rodziny.
„Minister Zdrowia nie znajduje podstaw do inicjowania procesu legislacyjnego w przedmiocie zaproponowanym przez podmioty wnoszące petycję, dlatego załatwił petycję w sposób
negatywny„. W odpowiedzi wskazuje się na wyjątkowy charakter recept farmaceutycznych, polegający na „zastępowaniu” zaleceń lekarskich wynikających z przeprowadzonej przez lekarza diagnozy.
Niestety MZ w swojej odpowiedzi odwołuje się do… nieaktualnej treści art. 96 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne. Czytamy zatem, że:
- „Przesłanką uprawniającą do jej wystawienia jest wskazane w tym przepisie wystąpienie „nagłego zagrożenia zdrowia pacjenta” – mowa więc o sytuacji niespodziewanej i związanej z tym niemożliwości uzyskania w równie nagłym trybie stosownej recepty lekarskiej”;
oraz
- „Konsekwencją przyjęcia przesłanki nagłości zagrożenia zdrowia pacjenta jest przy tym uzależnienie wystawienia recepty farmaceutycznej do wydania leku w aptece lub punkcie aptecznym. Reakcja na nagłą sytuację powinna być równie momentalna i polegać powinna na wydaniu niezbędnych dla pacjenta w danym momencie produktów leczniczych”.
Słowo „nagłego” zniknęło z tego artykułu już kilka lat temu. Obecne jego brzmienie jest następujące:
Art. 96. 4. Farmaceuta posiadający prawo wykonywania zawodu może wystawić receptę dla osoby, o której mowa w art. 95b ust. 3, albo receptę farmaceutyczną – w przypadku zagrożenia zdrowia pacjenta, do których stosuje się następujące zasady:
1) jest wystawiana w postaci elektronicznej, a w postaci papierowej w przypadku:
a) braku dostępu farmaceuty do systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia,
b) recepty dla osoby o nieustalonej tożsamości – w przypadku recepty farmaceutycznej,
c) wystawienia przez farmaceutę, o którym mowa w art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zawodzie farmaceuty;
2) może być wystawiona na produkty lecznicze o kategorii dostępności Rp, z zastrzeżeniem produktów leczniczych zawierających środki odurzające, substancje psychotropowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii;
3) zawiera dane, o których mowa w art. 96a ust. 1 z wyłączeniem pkt 5 lit. b, oraz przyczynę wydania – w przypadku recepty farmaceutycznej;
4) recepta jest realizowana z odpłatnością 100%, z wyjątkiem recept wystawionych dla osób określonych w art. 95b ust. 3;
5) recepta w postaci papierowej po zrealizowaniu w aptece podlega ewidencjonowaniu;
6) przepisy art. 96a ust. 4 i 4a stosuje się odpowiednio.
Poniżej pełna treść odpowiedzi ministerstwa.
