Czym furagina różni się od nitrofurantoiny? – Wyjaśniamy!

Na temat skuteczności dostępnej bez recepty furaginy w leczeniu niepowikłanych zakażeń dolnych dróg moczowych, pomimo bardzo częstego jej stosowania w naszym kraju, wciąż brakuje wiarygodnych dowodów. Nierzadko próbuje się je zapożyczyć od „bliźniaczej” nitrofurantoiny. Czym zatem furagina (Furazek, neoFuragina, DaFurag Junior) różni się od nitrofurantoiny? Zarówno furagina (furazydyna) jak i nitrofurantoina są stosowane w leczeniu niepowikłanych zakażeń dolnych dróg moczowych. Podstawową różnicą pomiędzy furaginą a niedostępną w Polsce nitrofurantoiną jest brak wiarygodnych badań klinicznych, które powinny poświadczać skuteczność kliniczną furaginy. Ponadto na ten moment nie jest możliwa ocena lekowrażliwości furazydyny in vitro. Inne istotne różnice obejmują dawkowanie i czas trwania terapii w niepowikłanym ZUM.^1,2 Obydwa leki mają zbliżony profil bezpieczeństwa i  podlegają podobnym ograniczeniom co do stosowania. Należy mieć na uwadze, że różnice pomiędzy furazydyną i nitrofurantoiną mogą również wynikać z braku odpowiedniej jakości piśmiennictwa. Furazydynę oraz nitrofurantoinę łączy podobieństwo strukturalne, mechanizm działania, wskazania rejestracyjne i spektrum przeciwbakteryjne. Obydwa leki należą do chemioterapeutyków, pochodnych 5-nitrofuranu. Część mniej lub bardziej wiarygodnych źródeł wręcz dostosowuje zagraniczne rekomendacje do polskich realiów zastępując nitrofurantoinę dostępną na naszym krajowym rynku furaginą.¹ Wybrane cechy obydwu cząsteczek porównano w poniższej tabeli.^3,4,2

Porównywany parametr	Furagina (furazydyna)	Nitrofurantoina
Dostępne postacie leku	Tabletki, zawiesina	Tabletki, kapsułki, zawiesina
Dostępne dawki	Tabletki: 50 mg, 100 mg Zawiesina: 10 mg/ml, 15 mg/ml	Tabletki: 50 mg, 100 mg Kapsułki: 25 mg, 50 mg, 75 mg, 100 mg Zawiesina: 5 mg/ml
Dawkowanie w zakażeniu dolnych dróg moczowych	Dorośli i dzieci pow. 12 rż.: 3×100 mg/dobę (w 1. dniu 4×100 mg/dobę) przez 7 dni Dzieci od 3 mż. do 12 rż.: 2-3×5-7 mg/kg mc. przez 7 dni	Dorośli i dzieci pow. 12 rż.: 2×100 mg/dobę (postać o zmod. uwalnianiu) lub 4×50 mg/dobę (postać o natychm. uwalnianiu) przez 3 dni (7 dni u kobiet w ciąży i u mężczyzn) Dzieci od 3 mż. do 12 rż.: 4×0.75 mg/kg mc. przez 3 dni
Dolna granica wieku	Powyżej 3 mż.	Powyżej 3 mż.
Bezpieczeństwo stosowania w ciąży i podczas laktacji	Przeciwwskazana w 1. trymestrze ciąży oraz tuż przed lub w czasie porodu Można stosować w 2. i 3. trymestrze ciąży i w trakcie karmienia	Przeciwwskazana tuż przed lub w czasie porodu Można stosować w ciąży i w trakcie karmienia
Wpływ alkoholu	Potencjalny – zaleca się unikać spożywania alkoholu podczas trwania kuracji	Brak wpływu – można spożywać alkohol w trakcie trwania kuracji
Sposób przyjmowania	Doustnie podczas posiłku	Doustnie podczas posiłku

Co mówią badania kliniczne na temat skuteczności furaginy i nitrofurantoiny?

Skuteczność nitrofurantoiny została potwierdzona w przeglądzie Cochrane z 2010 roku. W leczeniu niepowikłanych zakażeń dolnych dróg moczowych u kobiet nitrofurantoina okazała się równie skuteczna co fluorochinolony czy kotrimoksazol.⁵ Natomiast dla furazydyny brak jest wiarygodnych badań klinicznych, które potwierdzałyby jej skuteczność. Co prawda polskie rekomendacje dla postępowania w zakażeniach dolnych dróg moczowych uwzględniają stosowanie furazydyny, ale ich autorzy sami poddają w wątpliwość skuteczność tego leku wskazując na wspomniany wyżej brak rzetelnych dowodów naukowych.¹ W niezaślepionym, randomizowanym badaniu klinicznym z 2008 roku porównywano skuteczność furazydyny względem cyprofloksacyny. Choć badacze potwierdzili skuteczność furaginy na równi z komparatorem, to należy mieć na uwadze małą liczbę uczestników (n=27) i fakt niezaślepienia.⁶ Udało mi się również znaleźć jedno badanie z 2018 roku, w którym in vitro porównano aktywność furazydyny i nitrofurantoiny względem różnych szczepów bakterii należących do uropatogenów. Badacze wykazali na ogół większą aktywność furaginy względem testowanych szczepów (również wielolekoopornych) w porównaniu z nitrofurantoiną.⁷

Czym różnią się furagina i nitrofurantoina pod względem wskazań i bezpieczeństwa?

Zgodnie ze wskazaniami rejestracyjnymi spektrum przeciwbakteryjne nitrofurantoiny jest szersze o gronkowca S. saprophyticus, który jest istotnym Gram-dodatnim uropatogenem, szczególnie u kobiet w wieku rozrodczym.^8,1 Stosowanie furazydyny, w przeciwieństwie do nitrofurantoiny, jest przeciwwskazane w 1. trymestrze ciąży. Według kart ChPL kobiety, które karmią piersią nie powinny stosować furazydyny (w przypadku nitrofurantoiny producent zaleca jedynie ostrożność). Pamiętaj jednak, że furagina tylko w niewielkim stopniu przenika do mleka matki i mając na uwadze bezpieczeństwo stosowania nitrofurantoiny w tej grupie pacjentów możesz założyć, że furazydyna będzie równie bezpieczna. Jeśli trafi Ci się pacjentka, która karmi piersią, a nie ma wyraźnych przeciwwskazań i na podstawie objawów rozpoznajesz zapalenie dolnych dróg moczowych, możesz zawsze zarekomendować przyjmowanie furaginy zaraz po karmieniu. Różnica między obydwoma lekami dotyczy również potencjalnej interakcji z alkoholem. Podczas stosowania furaginy należy unikać jednoczesnego spożywania alkoholu ze względu na potencjalne wystąpienie reakcji disulfirampodobnej. Zalecenie to nie jest wiążące podczas stosowania nitrofurantoiny.^3,9