Kwas acetylosalicylowy – Ścieżka rekomendacji

Kwas acetylosalicylowy (ASA) jest lekiem, który działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie, przeciwgorączkowo i przeciwpłytkowo oraz dostępny jest w postaci tabletek, tabletek musujących, w granulacie do stosowania bezpośrednio na język, a także w postaci preparatów złożonych do rozpuszczania w letniej lub gorącej wodzie.

Kwas acetylosalicylowy – Komu można polecić?

Kwas acetylosalicylowy polecić pacjentom dorosłym, którzy:

• proszą o coś na ból głowy, na ból mięśni, stawów, ból migrenowy lub ból gardła,
• są przeziębieni i gorączkują,
• wypróbowali już domowe sposoby na przeziębienie, które okazały się nieskuteczne i martwią się, że będą musieli zastosować antybiotyk, jeżeli rozwinie się infekcja bakteryjna,
• są przeziębieni i stosują jednocześnie leki na nadciśnienie lub/i kwas acetylosalicylowy w dawce kardiologicznej,
• skarżą się na stan zapalny i obrzęk w błony śluzowej zatok i nosa w ostrym zapaleniu zatok wywołanym infekcją wirusową.

Kwas acetylosalicylowy – Jak stosować?

Tabletki połyka się, popijając dużą ilością płynu, tabletki musujące rozpuszcza się w szklance letniej wody, granulat umieszcza bezpośrednio na języku i czeka się, aż się rozpuści (rozpuszczone granulki połyka się, a jeśli to konieczne, można popić je niewielką ilością płynu), a granulat do sporządzania zawiesiny rozpuszcza się w szklance letniej lub gorącej wody (granulat nie ulega całkowitemu rozpuszczeniu). Płynne postaci leku ułatwiają jego przyjmowanie, a dodatkowo przyspieszają wchłanianie substancji czynnych. Kwas acetylosalicylowy zażywa się po posiłku. Maksymalna zarejestrowana dawka jednorazowa u osób dorosłych w leczeniu bólu i gorączki waha się w zależności od produktu w granicach 800-1000 mg, natomiast dobowa: 2400-4000 mg.

Kwas acetylosalicylowy – Jak działa?

Kwas acetylosalicylowy, hamując aktywność enzymu zwanego cyklooksygenazą (COX), działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie, przeciwgorączkowo, a także przeciwpłytkowo.

Kwas acetylosalicylowy – Na co uważać?

Kwas acetylosalicylowy nie powinien być stosowany przez osoby, które:

• kiedykolwiek po podaniu leku z grupy NLPZ dostały napadu astmy lub osób lub innej reakcji alergicznej (np. pokrzywki),
• mają skłonność do nadmiernych krwawień,
• cierpią na ostrą chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy.

Kwas acetylosalicylowy – Na jakie interakcje zwracać uwagę?

Zachowaj ostrożność podczas polecania kwasu acetylosalicylowego pacjentom, którzy stosują leki takie jak:

• leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe (np. warfaryna, acenokumarol, klopidogrel) – jednoczesne podanie może skutkować wystąpieniem krwotoków i wydłużeniem czasu krwawienia (INR),
• leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI i SNRI – ich łączenie może zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego,¹
• leki na nadciśnienie tj. inhibitory konwertazy angiotensyny (np. enalapryl, ramipryl, zofenopryl) i antagonisty receptora angiotensyny (np. losartan, walsartan) – kwas acetylosalicylowy zażywany w wysokich dawkach (>3 g na dobę) może zmniejszać ich działanie przeciwnadciśnieniowe,
• inne NLPZ – jednoczesne podanie nie przynosi dodatkowych korzyści (brak synergizmu hiperaddycyjnego), a jedynie zwiększa ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego; w przypadku stosowania kwasu acetylosalicylowego w dawce kardiologicznej zastosowanie ibuprofenu może doprowadzić do hamowania jej wpływu na agregację płytek krwi.²

Lekiem bezwzględnie przeciwwskazanym do jednoczesnego stosowania z aspiryną jest metotreksat w dawce powyżej 20 mg na tydzień.

Kwas acetylosalicylowy – Dodatkowe informacje

Wybrane preparaty zawierające wyłącznie kwas acetylosalicylowy zestawiono w poniższej tabeli.

Preparat	Postać	Dawka
Alka-Seltzer	tabletki musujące	324 mg
Aspirin	tabletki	500 mg
Aspirin Effect	granulat	500 mg
Aspirin Pro	tabletki powlekane	500 mg
Etopiryna Pro	tabletki	500 mg
Maxipirin	tabletki	500 mg
Polopiryna Max	tabletki dojelitowe	500 mg
Polopiryna S	tabletki	300 mg

Kwas acetylosalicylowy występuje również w połączeniu z innymi składnikami. Przykłady takich leków przedstawia poniższa tabela.

Lek	Postać	Dawka kwasu acetylosalicylowego	Dodatkowe substancje
Aspirin C	tabletki musujące	400 mg	kwas askorbinowy
Aspirin C Forte	tabletki musujące	800 mg	kwas askorbinowy
Polopiryna C	tabletki musujące	500 mg	kwas askorbinowy
Upsarin C	tabletki musujące	330 mg	kwas askorbinowy
AntyGrypin dzień	tabletki musujące	500 mg	kwas askorbinowy, kofeina
Polopiryna Max Hot	proszek do sporządzania roztworu doustnego	500 mg	kwas askorbinowy, kofeina
Coffepirine	tabletki	450 mg	kofeina
Dampiryna	tabletki	400 mg	kofeina
Kopiryna – tabletki od bólu głowy	tabletki	400 mg	kofeina
Etopiryna	tabletki	300 mg	etenzamid, kofeina
Etopiryna Extra	tabletki	250 mg	kofeina, paracetamol
Excedrin MigraStop	tabletki powlekane	251 mg	kofeina, paracetamol
Ascalcin Plus o smaku malinowym	proszek musujący	300 mg	kwas askorbinowy, laktoglukonian wapnia
Laboratoria PolfaŁódź PRZEZIĘBIENIE I GRYPA smak cytrynowy	proszek musujący	301 mg	kwas askorbinowy, laktoglukonian wapnia
Ultrapiryna Plus	proszek musujący	302 mg	kwas askorbinowy, laktoglukonian wapnia
Aspirin Complex Hot	granulat do sporzadzania zawiesiny doustnej	500 mg	pseudoefedryna
Aspirin Complex Zatoki	granulat do sporzadzania zawiesiny doustnej	500 mg	pseudoefedryna
Polopiryna Complex	proszek do sporzadzania roztworu doustnego	500 mg	chlorfenamina, fenylefryna

Ponadto kwas acetylosalicylowy:

• w leczeniu gorączki jest równie skuteczny jak paracetamol,³
• stosowany w migrenowym bólu głowy jest równie skuteczny jak niektóre p/migrenowe leki na receptę,⁴
• wykazuje skuteczność w leczeniu bólu gardła,⁵
• osiąga maksymalne stężenie we krwi szybciej niż ibuprofen i paracetamol.⁶