REKLAMA

Przegląd Lekowy: założenia i wyniki pilotażu usługi

Przegląd Lekowy – najbardziej złożona usługa badana w projekcie. Przegląd miał na celu eliminację problemów związanych ze stosowaniem leków, jak np. trudności z przestrzeganiem zaleceń terapeutycznych, nieprawidłowe połączenia leków, interakcje z pożywieniem i niewłaściwy sposób lub pora przyjmowania leku. Usługę wieńczyło wygenerowanie raportu z zaleceniami dla pacjenta oraz sugestiami dla lekarza.

Przegląd Domowej Apteczki – w tej usłudze farmaceuci przeglądali z pacjentami leki i suplementy, które przynieśli z domu, oraz optymalizowali je pod kątem bezpieczeństwa stosowania i ekonomii. W ramach usługi były wydawane specjalne brązowe torby z nadrukowanymi instrukcjami dla Pacjenta, którego farmaceuci umawiali na konkretny dzień na konsultację w aptece.

REKLAMA

Założenia

Polskie badania wykazały, że ponad 50% pacjentów może mieć problemy z regularnym stosowaniem leków, z czego wiele przyczyn powiązanych jest z brakiem odpowiedniej edukacji. Pacjenci mają często błędne przekonania o efektach ubocznych, nie są przekonani do zasadności farmakoterapii lub samej potrzeby leczenia danej choroby, nie widzą efektów leczenia lub mają problemy z przyjęciem leku z uwagi na zbyt dużą tabletkę czy skomplikowany inhalator. Wg opracowania „Polskiego pacjenta portret własny: Raport o przestrzeganiu zaleceń terapeutycznych przez polskich pacjentów”, następstwa finansowe nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych dla publicznego systemu opieki zdrowotnej można szacować na około 6 miliardów złotych rocznie.

Badania wykazały również, że Pacjenci nie chcą przyznawać się lekarzowi prowadzącemu o przerwaniu leczenia zapisanym lekiem, a także o częstym zapominaniu o codziennych dawkach.

Farmaceuta, ciesząc się dużym zaufaniem w społeczeństwie i dysponując odpowiednim wykształceniem, może prowadzić Przeglądy Lekowe, które są w stanie rozwiązać problemy związane z nieprzestrzeganiem zaleceń terapeutycznych poprzez odpowiednią edukację pacjenta na temat leków, nie wchodząc jednocześnie w kompetencje lekarza oraz nie kwestionując jego zaleceń.

Wiele leków wymaga odpowiedniego przyjmowania względem posiłku. Część leków wymaga przyjmowania z żywnością dla poprawy wchłaniania lub minimalizowania efektów ubocznych, inne powinny być stosowane na czczo. Farmaceuta, prowadząc Przegląd i poznając styl życia pacjenta, jest w stanie wychwycić potencjalne interakcje z pożywieniem, które mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem efektów ubocznych lub brakiem efektu terapeutycznego.

Włączenie usługi Przeglądu Lekowego do pilotażu miało pozwolić na:

  • zbadanie możliwości wdrożenia Przeglądu Lekowego do polskich aptek otwartych,
  • ocenę poziomu akceptacji usługi przez Pacjentów,
  • analizę kosztów wdrożenia usługi,
  • ocenę nastawienia i satysfakcję farmaceutów ze świadczenia usługi,
  • zidentyfikowanie najczęstszych problemów lekowych, które mogą być wykrywane i rozwiązywane przez farmaceutów.

Do skorzystania z usługi zapraszani byli pacjenci, którzy mogli odnieść z niej największe korzyści. Ulotka informacyjna wraz z rozpiską leków miały być proponowane pacjentom, którzy:

  • Stosowali przewlekle ≥4 leki.
  • Leczyli się u więcej niż jednego lekarza.
  • Stosowali leki przeciwpłytkowe, przeciwzakrzepowe, diuretyki, leki stosowane w leczeniu astmy (LABA, SABA, cholinolityki, sterydy wziewne) i sterydy doustne.
  • Skarżyli się na efekty uboczne leków.
  • Mieli problemy ze schematem dawkowania lub nie pamiętają zaleceń lekarskich dotyczących dawko-wania,
  • Realizowali receptę na leki wchodzące w istotne interakcje.
  • Mieli problemy z adherence.
  • Informowali o bliskiej osobie, której dotyczą ww. kryteria.

Każda konsultacja składała się z następujących etapów:

  1. Rozmowa inicjująca: farmaceuta informuje o usłudze pacjenta z grupy docelowej, wydaje ulotkę i rozpiskę leków do wypełnienia, po czym zaprasza na wybrany dzień i konkretną godzinę. Rozpiska jest wypełniana na miejscu lub przyniesiona do apteki w inny dzień, lecz nie w dniu przeglądu.
  2. Analiza rozpiski leków: czas farmaceuty na przeanalizowanie listy leków i sporządzenie notatek.
  3. Wywiad i przygotowanie wniosków: farmaceuta prowadzi wywiad w oparciu o „Listę kontrolną przeglądu lekowego KSOF” i sporządza raport z informacjami dla pacjenta i lekarza. Raport może być napisany przy pierwszym stole na podstawie listy kontrolnej oraz notatek sporządzonych przy stanowisku do konsultacji.

Jednym z założeń Pilotażu było zobrazowanie, jak mogłaby wyglądać refundacja poszczególnych usług opieki farmaceutycznej. W tym celu każda usługa została wyceniona i apteki za wykonane i zweryfikowane konsultacje otrzymały wynagrodzenie.

Usługę wyceniono na 30 zł brutto/konsultacja

Wyniki

W ramach usługi Przeglądu Lekowego odnotowano 249 wizyt, z czego poprawnie zaraportowano i zweryfikowano 101 konsultacji z pacjentami. Warto tu przypomnieć, że przez poprawne zaraportowanie rozumiemy udzielenie konsultacji, wypełnienie rozpiski stosowanych leków przez pacjenta i przesłanie w raporcie jej skanu (bez danych pacjenta), wypełnienie listy kontrolnej przeglądu lekowego i przesłanie jej skanu, opis okoliczności konsultacji, nazwanie problemów lekowych, wypełnienie zaleceń dla lekarza i/albo su-gestii dla pacjenta i wydrukowanie tak przygotowanego dokumentu pacjentowi. Weryfikacja obejmowała również kontakt Organizatora z pacjentem. W większości przypadków farmaceutom nie udało się przeprowadzić pełnej usługi.

Czytaj dalej na stornie IROF:

Przegląd Lekowy: założenia i wyniki pilotażu usługi

mgr farm. Konrad Tuszyński

Dyrektor ds. naukowych 3PG. Twórca i redaktor naczelny portalu opieka.farm, oraz Redaktor naukowy Zeszytów Aptecznych i platformy e-learningowej PierwszyStół.pl.

[artykuły na portalu] [publikacje naukowe] [LinkedIn]

Cytuj ten artykuł jako:
Konrad Tuszyński i in.: Przegląd Lekowy: założenia i wyniki pilotażu usługi, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/aktualnosci/przeglad-lekowy-pilotaz/) [dostęp: 8 marca 2021]

Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Subskrybuj
Powiadom o
2 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
Jakub Lenard

Brawo dla zespołu i wszystkich odważnych uczestników 🙂 Jak widać da się całkiem sporo zrobić nawet bez dostępu do historii medycznej czy innych przydatnych narzędzi. Przeglądy lekowe na świecie teraz chyba będą podążać w trochę innym kierunku, ale w realiach polskich aptek taki formularz wydaje się rozsądnym podejściem. Często się też zastanawiam jaka jest definicja wchodzenia w kompetencje lekarza, bo to trochę taka obsesja farmaceutów? Czy jak na przykład jakaś terapia ewidentnie szkodzi albo pacjent został niepoinformowany o czymś o czym był powinien być poinformowany, a my wszystko to wyjaśniamy zgodnie ze swoją wiedzą, to to jest wchodzenie w kompetencje? Czym innym jest samodzielne zmienianie terapii, czego farmaceuta w Polsce nie może robić, a czym innym na przykład kwestionowanie czegoś i wyjaśnianie tego z lekarzem, co w moim odczuciu jest przejawem tego, że pacjent jest w centrum uwagi, a nie lekarz, jednocześnie zachowując dobre relacje.

Konrad Tuszyński

Dzięki! Pięknie powiedziane z tym:

pacjent jest w centrum uwagi, a nie lekarz, jednocześnie zachowując dobre relacje.

Ucina to wszystkie dyskusje o tym, czy aby lekarz nie poczuje się urażony. Pacjent ma się dobrze czuć, nie lekarz czy farmaceuta.
Oczywiście wiemy, że przeglądy idą w innym kierunku, odmiennym niż dotychczasowe nieefektywne kosztowo badania „przesiewowe” (jeśli można je tak nazwać), ale chcieliśmy w pilotażu mimo wszystko zbadać tę usługę. Formularz był właśnie dostosowany do polskich realiów, stąd brak w nim np. pytań dotyczących wyników badań laboratoryjnych (nie mam w nie wglądu = nie ma o co pytać).
Co do wchodzenia w kompetencje, nie chodzi tyle o wchodzenie w kompetencje lekarza, co wychodzenie poza swoje ograniczenia. Pilotaż pokazał, że pomimo dużego zapału, wiedzy klinicznej zabrakło. Samo poprawianie compliance dla samego gadania o tym, żeby „pan/pani leki stosowała regularnie, bo po coś je lekarz zalecił przecież” to jeszcze za mało, ale to tym dobrze wiesz, bo wielokrotnie na to wskazywałeś. Obecnie koncentrujemy się na tworzeniu katalogu interwencji, które można wykonać w zależności od konkretnego problemu.

Pogadanki Farmaceutyczne

Ostatnie komentarze

Najnowsze na portalu

Czytaj też:

2
0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
()
x