Składniki preparatów na odporność dla dzieci

Dopiero około 12 roku życia układ odpornościowy dziecka osiąga pełną sprawność do pełnienia swojej funkcji obronnej, dlatego dzieci są bardziej podatne na infekcje. Czy jesteśmy w stanie jakoś zabezpieczyć dziecko przed częstym chorowaniem? Co można znaleźć na półce aptecznej? Przyglądnijmy się składnikom preparatów na odporność i dowodom na ich skuteczność. (wykaz najważniejszych preparatów gotowych w osobnym artykule: Przegląd preparatów na odporność dla dzieci)

Wyciąg z jeżówki purpurowej.

Stosowanie u dzieci preparatów z wyciągiem z jeżówki może zmniejszać ryzyko wystąpienia przeziębienia, skrócić czas trwania choroby oraz potrzebę przyjęcia leków przeciwgorączkowych i antybiotyków[1]Cohen HA, Varsano I, Kahan E, Sarrell EM, Uziel Y. Effectiveness of an herbal preparation containing echinacea, propolis, and vitamin C in preventing respiratory tract infections in children: a randomized, double-blind, placebo-controlled, multicenter study. Arch Pediatr Adolesc Med. 2004;158(3):217–221.[2]Fashner et al. Treatment of the Common Cold in Children and Adults pełny tekst[3]http://www.czytelniamedyczna.pl/2592,nowosci-bibliograficzne.html[4]Weber W. et al.: Echinacea purpurea for prevention of upper  respiratory tract infections in children. abstrakt, jednak brak twardych dowodów na skuteczność w profilaktyce zachorowań u dzieci. Badanie (RCT) z 2003 roku na grupie 500+ dzieci od 2-11 r.ż. wykazało, że wyciąg z jeżówki nie jest skuteczny w leczeniu przeziębienia, a jego stosowaniu może towarzyszyć wysypka u dziecka[5]Taylor J.A. et al: Efficacy and safety of echinacea in treating upper respiratory tract infections in children: a randomized controlled trial. abstrakt.

Beta-glukany.

Betaglukany to polisacharydy pozyskiwane z drożdży Saccharomyces cerevisiae, grzybów i niektórych bakterii i w zależności od źródła swojego pochodzenia  oraz swojej formy mogą różnić się wpływem na organizm.

  • Suplementacja nierozpuszczalnego (1,3)-(1,6)beta-glukanu z drożdży wzmacnia działanie układu odpornościowego w walce z patogenami[6]Auinger A. et al: Yeast (1,3)-(1,6)-beta-glucan helps to maintain the body’s defence against pathogens: a double-blind, randomized, placebo-controlled, multicentric study in healthy subjects. abstrakt, może również zmniejszyć czas trwania i ciężkość infekcji górnych dróg oddechowych, jednak nie zostało to udowodnione w badaniach klinicznych[7]Fuller R. et al: Influence of yeast-derived 1,3/1,6 glucopolysaccharide on circulating cytokines and chemokines with respect to upper respiratory tract infections. abstrakt.
  • Beta-glukan z Pleurotus ostreatus podawany dzieciom moduluje odpowiedź układ odpornościowego, przez co zmniejsza częstość występowania grypy jak i liczby infekcji dolnych dróg oddechowych[8]Jesenak M. Immunomodulatory effect of pleuran (β-glucan from Pleurotus ostreatus) in children with recurrent respiratory tract infections. abstrakt.
Czytaj też:
Gorączka

Ze względu na to, że pobudzenie aktywności układu odpornościowego po podaniu beta-glukanów utrzymuje się do 72 godzin należy zwrócić szczególną uwagę na to by preparaty tego typu przyjmować regularnie. Więcej o beta-glukanach: Immunomodulujące i przeciwnowotworowe właściwości beta-D-glukanów [praca specjalizacyjna]

Izoprynozyna.

Po podaniu izoprynozyny (pranobeksu inozyny) obserwuje się zwiększoną produkcję cytokin i limfocytów T [9]https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16358878, jednak nigdy nie udowodniono, aby przekładało się to na skrócenie czasu trwania chorób układu oddechowego, zmniejszenie częstości podawania antybiotyku czy redukcję u dzieci objawów takich jak kaszel czy katar[10]https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9950305. Mimo to leki zawierające izoprynozynę są intensywnie reklamowane w mediach i wśród lekarzy jako “alternatywa dla antybiotyków” czy środek na podniesienie odporności. Dowiedziono jedynie skuteczności w zwalczaniu infekcji wirusem opryszczki.

Szczepy bakterii probiotycznych.

Długotrwałe przyjmowanie przez zdrowe dzieci bakterii probiotycznych szczepu Lactobacillus acidophilus NCFM samodzielnie lub w połączeniu z Bifidobacterium animalis może bezpiecznie ograniczyć częstość pojawiania się gorączki, kataru, kaszlu oraz skrócić czas trwania choroby[11]Leyer GJ, Li S, Mubasher ME, Reifer C, Ouwehand AC. Probiotic effects on cold and influenza-like symptom incidence and duration in children. Pediatrics. 2009;124(2):e172–e179..

Zastosowanie szczepu Streptococcus salivarius K12 pozwala na zmniejszenie częstości zaostrzeń przewlekłego zapalenia migdałków i jego powikłań u dzieci oraz zmniejsza zapotrzebowanie na terapię lekiem[12]https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27380595.

Kwasy omega-3.

Badania na zwierzętach wykazały korzystny wpływ podawania kwasu dokozaheksaenowego (DHA) na wytwarzanie IFN-y i IL-10 przez komórki odpornościowe [13]https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27683871, jednak efekt u człowieka jest niewiadomy ze względu na brak badań klinicznych.

Więcej na temat tranów i preparatów z kwasami omega-3: (temat w opracowaniu)

Witamina C.

Regularne spożywanie witaminy C może skrócić czas trwania przeziębienia zarówno u dorosłych jak i dzieci, ale nie zmniejsza nasilenia objawów przeziębienia i nie zmniejsza ryzyka zachorowania[14]Heimer KA: Examining the evidence for the use of vitamin C in the prophylaxis and treatment of the common cold. abstrakt. Wykazano, że u dzieci, które przyjmowały 1g witaminy C dziennie przed chorobą objawy przeziębienia były mniejsze o 13%, jednak optymalny czas potrzebny do uzyskania efektu jest nieznany[15]Douglas RM, Hemilä H, Chalker E, Treacy B. Vitamin C for preventing and treating the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2007;(3):CD000980.

Czytaj też:
Magnez nieskuteczny w leczeniu skurczy

Cynk.

Wg przeglądu Cochrane siarczan cynku stosowany profilaktycznie przez okres co najmniej pięciu miesięcy zmniejsza częstość przeziębień wirusowych i konieczność stosowania antybiotyków u dzieci[16]Singh M, Das RR. Zinc for the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2011;(2):CD001364.

Wyciąg z pelargonii afrykańskiej (Pelargonium sidoides).

W leczeniu objawów grypy i przeziębienia może pomóc w kaszlu oraz odkrztuszaniu plwociny [17]Timmer A, Günther J, Rücker G, Motschall E, Antes G, Kern WV. Pelargonium sides extract for acute respiratory tract infections. Cochrane Database Syst Rev. 2008;(3):CD006323, jednak nie wykazano jego działania w profilaktyce zachorowań. Mimo to pelargonia jest obecnie bardzo popularnym dodatkiem do syropów na odporność dla dzieci.

Wyciąg z aloesu.

Sok z liści stosowany jest do często do produkcji preparatów o działaniu immunostymulującym. Mimo powszechności wyciągu z aloesu w syropach wspomagających odporność organizmu, brak wiarygodnych badań potwierdzających takie działanie tego surowca.

Witamina D.

Badania sugerują, że niski poziom witaminy D wiąże się ze zwiększonym ryzykiem infekcji górnych dróg oddechowych u dzieci[18]Charan, J., Goyal, J. P., Saxena, D., and Yadav, P. Vitamin D for prevention of respiratory tract infections: A systematic review and meta-analysis. J Pharmacol Pharmacother. 2012;3(4):300-303. abstrakt..

Olej z wątroby rekina. 

Olej ten może być pozyskiwany z Rekina olbrzymiego (Cetorhinus maximus), Kolenia pospolitego (Squalus acanthias) lub z Kolenia czerwonego (Centrophorus squamosus). Alkiloglicerole zawarte w oleju są badane ze względu na swój potencjał działania immunostymulacyjnego. 

Wyciąg z owoców czarnego bzu (Sambuc fructus).

Wyciąg z owoców czarnego bzu być może ma jakiś wpływ na przebieg przeziębienia. Mimo obiecujących wyników badań in vitro związanych z zastosowaniem wyciągu z czarnego bzu w leczeniu grypy[19]Guo R, Pittler MH, Ernst E. Complementary medicine for treating or preventing influenza or influenza-like illness. Am J Med . 2007;120(11):923-929.e3.[20]Vlachojannis JE, Cameron M, Chrubasik S. A systematic review on the sambuci fructus effect and efficacy profiles. Phytother Res . 2010;24(1):1-8., wykazano, że jego podanie w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów grypy nie skracało czasu trwania choroby w porównywalniu do placebo[21]Zakay-Rones Z, Thom E, Wollan T, Wadstein J. Randomized study of the efficacy and safety of oral elderberry extract in the treatment of influenza A and B virus infections. J Int Med Res . 2004;32(2):132-140.[22]Zakay-Rones Z, Varsano N, Zlotnik M, et al. Inhibition of several strains of influenza virus in vitro and reduction of symptoms by an elderberry extract ( Sambucus nigra L.) during an outbreak of influenza B Panama. J Altern Complement Med . 1995;1(4):361-369..

Czytaj też:
Przykładowe preparaty z witaminą D [tabela]

Czytaj dalej o konkretnych preparatach: Przegląd preparatów na odporność dla dzieci

Data publikacji: 30.10.2016
Data ostatniej aktualizacji: 07.11.2016

mgr farm. Alicja Cieślar

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. W czasie studiów członkini Koła Opieki Farmaceutycznej. Odbywała staż w Aptece u Farmaceutów (AuF) w roku 2016/17 pracując m.in. przy cyklu Notatki stażysty.

[artykuły]




Źródła:   [ + ]

Ten temat zawiera 11 odpowiedzi, ma 6 głosów, i został ostatnio zaktualizowany przez  Konrad Tuszyński 1 rok, 10 miesiące temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #6840 Punkty: 1

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1K pkt.

    Trzeba będzie dołożyć nieszczęsny olej z wątroby rekina 🙂

    1 użytkownik uznał wypowiedź za pomocną.
  • #6863 Punkty: 1

    Maria Kowalczuk mgr farm.
    258 pkt.

    Można się pokusić jeszcze o solidne opracowanie preparatów dostępnych wyłącznie na recepty, w tym szczepionek? 🙂

    1 użytkownik uznał wypowiedź za pomocną.
  • #7036 Punkty: 3

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1K pkt.

    Szczepionki są daleko na liście priorytetów (ale są). First things first – musimy w pierwszej kolejności zająć się lekami OTC, a dopiero później takimi, na których stosowanie mamy dużo mniejszy wpływ (przepis lekarza).

    Jesteśmy tak zalewani materiałami sponsorowanymi/reklamowymi, że czytając teraz takie opracowanie, aż się w głowie nie mieści, że nie ma dowodów potwierdzających skuteczność tego co siedzi na aptecznych półkach. Tylko spekulacje na podstawie badań in vitro czy na zwierzętach.

    W zestawieniu trzeba dopisać też wyciąg z dzikiego bzu.

    3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #7056 Punkty: 0

    Maria Kowalczuk mgr farm.
    258 pkt.

    Szczepionki są daleko na liście priorytetów (ale są). First things first – musimy w pierwszej kolejności zająć się lekami OTC, a dopiero później takimi, na których stosowanie mamy dużo mniejszy wpływ (przepis lekarza).
    Jesteśmy tak zalewani materiałami sponsorowanymi/reklamowymi, że czytając teraz takie opracowanie, aż się w głowie nie mieści, że nie ma dowodów potwierdzających skuteczność tego co siedzi na aptecznych półkach. Tylko spekulacje na podstawie badań in vitro czy na zwierzętach.
    W zestawieniu trzeba dopisać też wyciąg z dzikiego bzu.

    Konradzie, o ile dobrze zrozumiałam, wypowiadasz wojnę LEKOM OTC?
    A tak poza dzikim bzem, po drodze przewinęły mi się suplementy z dziką różą i jakieś perełki czosnkowe dla dzieci, ze “wskazaniem” – odporność 🙂

  • #7076 Punkty: 5

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1K pkt.

    Wojnę mam już za sobą:) Chodzi tylko o trzymanie się faktów. Bardzo nie lubię reklam i sponsorowanych materiałów, zwłaszcza jeśli adresatem są dzieci (bo o preparatach dla dzieci jest ten artykuł). Weźmy taki fenspiryd – intensywnie reklamowany zarówno do pacjentów, jak i ostatnio do farmaceutów, a to lek zagadka, praktycznie nic pewnego o nim nie wiemy, badany tylko w Rosji, oryginał dawno wycofany. Lekarzom to nie przeszkadza, bo przedstawiciele bajerują jakimiś farmakologicznym czary mary o wieloreceptorowym działaniu. A przecież nie tak nauka teraz wygląda.

    5 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #7108 Punkty: 4

    Marcin Piątek mgr farm.
    196 pkt.

    Dla mnie bardzo kontrowersyjne są środki spożywcze wzmacniające odporność u dzieciaków od 6 miesiąca do 3 roku życia. Po pierwsze ciężko jest mi sobie wyobrazić, jak wzmacnia się odporność u dziecka z niewykształconym i niedojrzałym systemem immunologicznym. Po drugie – kontrowersyjna jest cena tych produktów w przeliczeniu za porcję.

    Jako smaczek – warto zwrócić uwagę czym różni się od siebie tran Mollers dla dorosłych i dzieci >3rż i Mollers Baby dla dzieci od 6mż i ciężarnych. 😀

    4 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #7109 Punkty: 2

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1K pkt.

    Podejrzewam, że niczym, poza etykietą z innym dawkowaniem:)

    Co do układu immunologicznego – celna uwaga.

    2 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #7110 Punkty: 8

    Marcin Piątek mgr farm.
    196 pkt.

    Oczywiście, że celna. 🙂
    Jestem przeciwnikiem faszerowania tymi wszystkimi środkami spożywczymi maluchów, bo do tej pory chyba trzy środki na krzyż mają udowodniony wpływ na poprawę odporności u dzieciaków, w tym u tych <3rż chyba jeden (LGG). Większość problemów z jakimi spotykam się w kontaktach z rodzicami to pretensja “Dziecko trzy tygodnie było w domu i zdrowiało, poszło do żłobka i znowu ma katar. Da mi Pan coś dobrego na odporność, bo jak znowu coś będzie to mnie trafi!” Oczywiście, że będzie! Katar u takiego małego smarka bez zdiagnozowanych niedoborów odporności to podstawowy objaw tego, że organizm dojrzewa i pojawi się każdorazowo po kontakcie z nieznanymi i niespotykanymi w domu drobnoustrojami, i przed tym katarem nie uratują rodzica ŻADNE SUPLEMENTY!

    Teraz zwróćmy uwagę na to, co polecane jest maluchom <3rż. Pelargonia, bez, tymianek, witamina D, cynk. Większość o domniemanej skuteczności ekstrapolowanej z dorosłego dojrzałego organizmu na półroczne niemowlę.

    Co do tranu Mollers – trany różnią się sugerowanym dawkowaniem. 😉

    8 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #8287 Punkty: 2

    Roksana Wośko mgr farm.
    4 pkt.

    Można by jeszcze dodać preparaty z Colostrum (np. Kinderimmun) i miód manuka.

    2 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #15204 Punkty: 1

    Marta Słocińska mgr farm.
    4 pkt.

    Czyli w zasadzie zostajemy z niewielkim polem manewru w ramach tych preparatów… Z drugiej strony mam zawsze problem z tym jak w odpowiedni sposób uzasadnić, że nie polecam żadnego preparatu, albo inny niż pacjent sobie życzy. Większość pacjentów, a w szczególności jeśli chodzi o rodziców chorowitych dzieci, chce się po prostu uspokoić, że “coś ma”, jakoś próbuje zaradzić problemowi (bardziej swojemu niż dziecka).. Ciężko czasem z tym walczyć, a ja też nie chcę wyjść na kogoś, kto nie umie nic polecić, albo pozostawić pacjenta z poczuciem, że “nic dobrego nie mieli” w tej aptece. Ale może to kwestia braku doświadczenia!

    A tak na marginesie – czy pacjentowi z opryszczką polecacie dodatkowo izoprynozynę?

    1 użytkownik uznał wypowiedź za pomocną.
  • #15206 Punkty: 7

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1K pkt.

    Nie jest tak źle: mamy Echinasal, Solbetan (i inne preparaty z beta-glukanami, ale to jest mój faworyt), ENTitis i Pelafen (od 6 r. ż., produkt leczniczy).

    Autorka nie rozwinęła tematu pelargonii (wspomniany Pelafen) – będziemy o tym jeszcze pisać na portalu, bo surowiec ma naprawdę mocne dowody na skuteczność – w naszej skali to (+) i (++) – w zależności od wskazania. W AuF Pelafen polecamy zamiast izyprynozyny.

    I masz rację, że pacjenci często coś chcą dla świętego spokoju. Jak się nie pomaga, to przynajmniej trzeba uważać, żeby nie zaszkodzić. Preparaty, których zakup stanowczo odradzamy, to:

    • wszelkie żelki dla dzieci, od których prędzej zepsują się zęby i rozboli brzuch, nić poprawi odporność,
    • syropy – suplementowe koktaile witamin – Rutinacea, Cerutin,
    • “trany z rekina” (zwłaszcza te smakowe: Domowa apteczka itd),
    • wszelkie nowości w turbo-niskiej cenie: Profilaktin odporność, produkowane na jeden sezon.

    Jak dobrze napisał wyżej Marcin, układ odpornościowy dziecka nie jest w pełni rozwinięty i mam wątpliwości co do produktów leczniczych, nie wspominając już o podejrzanych suplementach… Farmaceuci sami z siebie nie powinni polecać preparatów dla dzieci na odporność, zwłaszcza w grupie od 0 do 6 r.ż.

    7 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

Udostępnij
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp