Imidapryl

Inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE) stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego samoistnego. Dostępny wyłącznie na receptę, w preparatach jednoskładnikowych, w postaci tabletek 5 mg, 10 mg i 20 mg. Jest prolekiem, który w organizmie przekształca się w czynny metabolit imidaprylat.

Działanie imidaprylu

Imidapryl należy do inhibitorów konwertazy angiotensyny, czyli leków obniżających ciśnienie tętnicze przez hamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron. Podany doustnie jest prolekiem i przekształca się w czynny metabolit imidaprylat, który blokuje enzym przekształcający angiotensynę I w silnie zwężającą naczynia angiotensynę II. W efekcie naczynia się rozszerzają, a wydzielanie aldosteronu maleje, co obniża ciśnienie.

Hamowanie konwertazy angiotensyny zmniejsza także rozkład bradykininy, peptydu rozszerzającego naczynia, co współtworzy efekt hipotensyjny, ale odpowiada również za część działań niepożądanych, w tym charakterystyczny suchy kaszel.

Lek podaje się raz na dobę, a jego działanie przeciwnadciśnieniowe utrzymuje się przez całą dobę. Najsilniejsze obniżenie ciśnienia obserwuje się po 6-8 godzinach od przyjęcia, a pełny efekt może wymagać kilku tygodni leczenia. Nagłe odstawienie imidaprylu nie powoduje gwałtownego wzrostu ciśnienia.

Farmakologia

Działanie przeciwnadciśnieniowe imidaprylu wiąże się głównie z hamowaniem układu renina-angiotensyna-aldosteron w osoczu. Konwertaza angiotensyny przekształca angiotensynę I w angiotensynę II, silny czynnik zwężający naczynia i pobudzający wydzielanie aldosteronu. Hamowanie aktywności ACE zmniejsza stężenie angiotensyny II, co obniża napięcie naczyń i wydzielanie aldosteronu, przez co może wystąpić niewielki wzrost stężenia potasu w surowicy wraz z utratą sodu i płynów¹.

Po podaniu doustnym chlorowodorek imidaprylu jest przekształcany do czynnego metabolitu, imidaprylatu, który działa hipotensyjnie przez hamowanie syntezy angiotensyny II we krwi i tkankach².

Farmakokinetyka

Po podaniu doustnym imidapryl szybko wchłania się z przewodu pokarmowego w około 70% podanej dawki. Bogaty w tłuszcz posiłek znacznie zmniejsza wchłanianie imidaprylu, dlatego tabletki przyjmuje się na czczo, około 15 minut przed posiłkiem¹.

Stężenie maksymalne (C_max) imidaprylu w osoczu występuje po około 2 godzinach, a jego okres półtrwania (t_½) wynosi około 2 godzin. Czynny metabolit imidaprylat osiąga stężenie maksymalne (C_max) około 15 ng/ml po 6-8 godzinach, a jego stężenie zmniejsza się dwufazowo, z początkowym okresem półtrwania (t_½) około 7-9 godzin i końcowym ponad 24 godziny. Całkowita biodostępność imidaprylatu wynosi około 42%, a stan stacjonarny osiągany jest w 3 do 5 dni¹.

Wiązanie z białkami osocza imidaprylu i imidaprylatu jest umiarkowane i wynosi odpowiednio 85% i 53%.

Metabolizm polega głównie na hydrolizie imidaprylu do czynnego imidaprylatu, a spośród czterech wykrytych metabolitów tylko imidaprylat jest czynny. Po podaniu doustnym około 40% radioaktywności wydalane jest z moczem i około 50% z kałem. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek stężenia imidaprylu i imidaprylatu w osoczu rosną, co wymaga zmniejszenia dawki³.

Wskazania leków z imidaprylem

Imidapryl jest wskazany w leczeniu nadciśnienia tętniczego samoistnego. Wszystkie preparaty są wydawane na receptę i mają to samo wskazanie niezależnie od mocy tabletki¹.

Dawkowanie imidaprylu

Grupa	Dawka (raz na dobę)	Maksymalnie na dobę
Dorośli, dawka początkowa	5 mg, po co najmniej 3 tygodniach do 10 mg	20 mg
Pacjenci powyżej 65 lat	2,5 mg, dostosowywana do skuteczności	10 mg
Klirens kreatyniny 30-80 ml/min	2,5 mg	wg tolerancji
Klirens kreatyniny 10-29 ml/min	nie stosować	–
Klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min	przeciwwskazany	–
Zaburzenia czynności wątroby	2,5 mg, ostrożnie	wg tolerancji
Dzieci i młodzież	nie stosować	–

Leczenie rozpoczyna się od dawki 5 mg raz na dobę, a jeżeli po co najmniej trzech tygodniach nie uzyska się optymalnej kontroli ciśnienia, dawkę zwiększa się do 10 mg. U większości pacjentów najmniejsza dawka skuteczna wynosi 10 mg na dobę, a u niewielkiej liczby chorych konieczne jest zwiększenie do maksymalnej dawki 20 mg lub dołączenie leku moczopędnego³.

Tabletki przyjmuje się o tej samej porze dnia, około 15 minut przed posiłkiem, ponieważ pokarm, zwłaszcza bogaty w tłuszcz, zmniejsza wchłanianie leku¹.

U pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby leczenie rozpoczyna się od dawki 2,5 mg pod ścisłą kontrolą lekarską².

Istotne przeciwwskazania do stosowania imidaprylu

Obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie

Imidapryl jest przeciwwskazany u pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym związanym z wcześniejszym leczeniem inhibitorem ACE oraz z dziedzicznym lub samoistnym obrzękiem naczynioruchowym¹.

Drugi i trzeci trymestr ciąży oraz karmienie piersią

Imidapryl jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży oraz w okresie karmienia piersią¹.

Nadciśnienie tętnicze naczyniowo-nerkowe

Imidapryl jest przeciwwskazany u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym naczyniowo-nerkowym z uwagi na brak danych dotyczących stosowania w tej grupie i zwiększone ryzyko ciężkiego niedociśnienia oraz niewydolności nerek².

Niewydolność nerek i hemodializa

Imidapryl jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością nerek z klirensem kreatyniny poniżej 10 ml/min, zarówno leczonych hemodializą, jak i bez hemodializy³.

Jednoczesne stosowanie z aliskirenem

Imidapryl jest przeciwwskazany łącznie z produktami zawierającymi aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek z filtracją kłębuszkową poniżej 60 ml/min/1,73 m2¹.

Jednoczesne stosowanie z sakubitrylem i walsartanem

Imidapryl jest przeciwwskazany łącznie z produktem złożonym zawierającym sakubitryl i walsartan, a leczenia imidaprylem nie należy rozpoczynać wcześniej niż po upływie 36 godzin od ostatniej dawki tego produktu, ze względu na zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego¹.

Środki ostrożności przy wydawaniu imidaprylu

Niedociśnienie po pierwszej dawce

Imidapryl, podobnie jak inne inhibitory ACE, może powodować objawowe niedociśnienie, najczęściej po podaniu pierwszej dawki. Ryzyko jest większe u pacjentów leczonych lekami moczopędnymi, stosujących dietę z ograniczeniem soli, poddawanych dializie oraz z biegunką lub wymiotami, dlatego u nich leczenie zaczyna się od dawki 2,5 mg pod ścisłym nadzorem¹.

Suchy kaszel

W czasie leczenia imidaprylem może wystąpić suchy kaszel bez odkrztuszania, który ustępuje bez leczenia po odstawieniu leku. Jest to typowe działanie klasy inhibitorów ACE, o którym warto uprzedzić pacjenta, aby nie leczył go na własną rękę jako infekcji².

Obrzęk naczynioruchowy

U pacjentów leczonych imidaprylem może wystąpić obrzęk naczynioruchowy twarzy, kończyn, warg, błon śluzowych, języka, głośni lub krtani, najczęściej w pierwszych tygodniach leczenia, choć możliwy w dowolnym momencie. Obrzęk języka, głośni lub krtani bezpośrednio zagraża życiu i wymaga natychmiastowego odstawienia leku oraz podania adrenaliny¹.

Hiperkaliemia i kontrola stężenia potasu

Inhibitory ACE mogą powodować hiperkaliemię, ponieważ hamują uwalnianie aldosteronu. Ryzyko rośnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, niekontrolowaną cukrzycą, przyjmujących suplementy potasu, substytuty soli kuchennej, leki moczopędne oszczędzające potas, heparynę, trimetoprym lub kotrimoksazol, a zwłaszcza antagonistów aldosteronu lub receptora angiotensyny II. Wskazana jest kontrola stężenia potasu i czynności nerek³.

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron

Jednoczesne stosowanie imidaprylu z antagonistą receptora angiotensyny II lub aliskirenem zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek, dlatego podwójnej blokady układu RAA nie zaleca się, a u pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy jej stosować¹.

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów podatnych, zwłaszcza z ciężką niewydolnością serca lub chorobą nerek, w tym zwężeniem tętnicy nerkowej, leczenie inhibitorem ACE może pogorszyć czynność nerek. Konieczne jest zmniejszenie dawki początkowej przy klirensie kreatyniny między 30 a 80 ml/min oraz częsta kontrola czynności nerek w pierwszych tygodniach leczenia².

Neutropenia i agranulocytoza

Neutropenia, agranulocytoza, trombocytopenia i niedokrwistość mogą wystąpić u pacjentów leczonych inhibitorami ACE. Szczególną ostrożność należy zachować u chorych z kolagenozami naczyń, przyjmujących leki immunosupresyjne, allopurynol lub prokainamid, a przy podejrzeniu neutropenii leczenie trzeba przerwać¹.

Zaburzenia czynności wątroby

Bardzo rzadko stosowanie inhibitorów ACE wiązało się z zespołem rozpoczynającym się od żółtaczki cholestatycznej i prowadzącym do piorunującej martwicy wątroby. U pacjentów, u których wystąpiła żółtaczka lub zwiększyła się aktywność enzymów wątrobowych, należy przerwać leczenie³.

Zabieg chirurgiczny i znieczulenie ogólne

Podczas znieczulenia ogólnego i zabiegów chirurgicznych imidapryl może nasilić niedociśnienie wynikające z zahamowania syntezy angiotensyny II, co należy uwzględnić przy stosowaniu leków obniżających ciśnienie i w razie potrzeby ostrożnie regulować objętość płynów krążących².

Zawartość laktozy

Preparat zawiera laktozę jednowodną i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy¹.

Wpływ na prowadzenie pojazdów

Podczas leczenia imidaprylem mogą niekiedy wystąpić zawroty głowy lub uczucie nadmiernego zmęczenia, co należy brać pod uwagę przy prowadzeniu pojazdów i obsługiwaniu maszyn. Nie przeprowadzono badań nad wpływem imidaprylu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych¹.

Interakcje imidaprylu

Leki moczopędne oszczędzające potas i suplementy potasu + imidapryl

Leki moczopędne oszczędzające potas, takie jak spironolakton, triamteren lub amiloryd, suplementy potasu oraz substytuty soli kuchennej zawierające potas mogą prowadzić do istotnego wzrostu stężenia potasu w surowicy. Leczenia skojarzonego nie zaleca się, a jeśli jest konieczne, wymaga częstej kontroli stężenia potasu¹.

Aliskiren i antagoniści receptora angiotensyny II + imidapryl

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron przez połączenie imidaprylu z aliskirenem lub antagonistą receptora angiotensyny II zwiększa częstość niedociśnienia, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek, dlatego nie jest zalecana².

Sakubitryl i walsartan oraz inhibitory neprylizyny + imidapryl

Jednoczesne hamowanie neprylizyny i ACE zwiększa ryzyko obrzęku naczynioruchowego, dlatego leczenia imidaprylem nie wolno rozpoczynać wcześniej niż po 36 godzinach od ostatniej dawki sakubitrylu z walsartanem. Podobne ryzyko dotyczy innych inhibitorów neprylizyny, na przykład racekadotrylu¹.

Inhibitory mTOR i wildagliptyna + imidapryl

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z inhibitorami mTOR, takimi jak syrolimus, ewerolimus i temsyrolimus, lub z wildagliptyną może zwiększać ryzyko obrzęku naczynioruchowego, w tym obrzęku dróg oddechowych lub języka, dlatego rozpoczynając takie leczenie należy zachować ostrożność³.

Lit + imidapryl

Imidapryl może zmniejszać wydalanie litu i zwiększać jego stężenie w surowicy do wartości toksycznych, dlatego konieczna jest kontrola stężenia litu i w razie potrzeby dostosowanie dawki¹.

Leki moczopędne + imidapryl

Jednoczesne podawanie z lekami moczopędnymi nasila działanie przeciwnadciśnieniowe. Zaleca się zmniejszenie dawki imidaprylu lub odstawienie albo zmniejszenie dawki leku moczopędnego, aby ograniczyć ryzyko niedociśnienia².

Cyklosporyna i heparyna + imidapryl

Podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE z cyklosporyną lub heparyną może wystąpić hiperkaliemia, dlatego zaleca się kontrolowanie stężenia potasu w surowicy³.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne + imidapryl

Jednoczesne stosowanie z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi może osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe, zwiększać stężenie potasu i zaburzać czynność nerek, zwłaszcza u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek. Leczenie skojarzone należy prowadzić ostrożnie i okresowo monitorować pacjenta¹.

Insulina i doustne leki przeciwcukrzycowe + imidapryl

Inhibitory ACE mogą zwiększać wrażliwość tkanek na insulinę, przez co u pacjentów przyjmujących insulinę lub doustne leki przeciwcukrzycowe może wystąpić objawowa hipoglikemia².

Leki zobojętniające sok żołądkowy + imidapryl

Środki przeciw nadkwaśności mogą zmniejszać biodostępność imidaprylu¹.

Leki immunosupresyjne, allopurynol i prokainamid + imidapryl

Jednoczesne podawanie cytostatyków, leków immunosupresyjnych, glikokortykosteroidów działających ogólnoustrojowo, prokainamidu lub allopurynolu może zwiększać ryzyko leukopenii³.

Alkohol i leki rozszerzające naczynia + imidapryl

Alkohol, azotany, inne leki przeciwnadciśnieniowe oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne i neuroleptyki mogą nasilać działanie przeciwnadciśnieniowe imidaprylu i ryzyko niedociśnienia ortostatycznego¹.

Działania niepożądane imidaprylu

⚠ Obrzęk naczynioruchowy i ciężkie reakcje skórne

Obrzęk naczynioruchowy, w tym obrzęk górnych dróg oddechowych, ma nieznaną częstość (), podobnie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, pokrzywka i złuszczające zapalenie skóry. Wysypka i świąd są działaniem niezbyt częstym ()¹.

Suchy kaszel i zaburzenia układu oddechowego

Kaszel jest działaniem częstym () i typowym dla całej klasy inhibitorów ACE. Rzadko () występują duszność, zapalenie zatok, nieżyt nosa, zapalenie oskrzeli, skurcz oskrzeli oraz obrzęk naczynioruchowy górnych dróg oddechowych².

⚠ Zaburzenia hematologiczne

Leukopenia i niedokrwistość występują rzadko (), natomiast małopłytkowość, agranulocytoza i niedokrwistość aplastyczna mają nieznaną częstość ()³.

Niedociśnienie i zaburzenia sercowo-naczyniowe

Niedociśnienie tętnicze jest działaniem niezbyt częstym (), a kołatanie serca występuje rzadko (). O nieznanej częstości () są częstoskurcz i inne zaburzenia rytmu, dławica piersiowa, zawał mięśnia sercowego, przemijający napad niedokrwienny i krwotok do mózgu¹.

⚠ Zaburzenia czynności nerek i hiperkaliemia

Zaburzenia czynności nerek i białkomocz występują rzadko (), a ostra niewydolność nerek ma nieznaną częstość (). O nieznanej częstości () są też zwiększenie stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy².

Zaburzenia układu nerwowego i psychiczne

Uczucie nadmiernego zmęczenia jest działaniem częstym (), ból głowy i zawroty głowy są niezbyt częste (), a bezsenność, depresja, zaburzenia odczuwania smaku, zaburzenia równowagi i dezorientacja występują rzadko (). Senność ma nieznaną częstość ()¹.

Zaburzenia żołądka i jelit

Rzadko () występują nudności, wymioty, biegunka, nieżyt żołądka, ból brzucha, zaparcie, uczucie suchości w jamie ustnej, niedrożność jelit oraz zapalenie trzustki³.

Zaburzenia wątroby

Żółtaczka cholestatyczna i zapalenie wątroby występują rzadko (), a żółtaczka ma nieznaną częstość ()¹.

Reakcje nadwrażliwości

Reakcje uczuleniowe i reakcje nadwrażliwości są działaniem rzadkim ()².

Impotencja

Impotencja jest działaniem o nieznanej częstości ()³.

Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL każdego preparatu, punkt 4.8.

Ciąża a imidapryl

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych stosowanie imidaprylu jest przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży, a w pierwszym trymestrze nie jest zalecane. Ekspozycja na inhibitor ACE w drugim i trzecim trymestrze powoduje u człowieka toksyczność dla płodu, w tym zmniejszenie czynności nerek, małowodzie i opóźnienie kostnienia czaszki, oraz toksyczność u noworodka, w tym niewydolność nerek, niedociśnienie i hiperkaliemię. U pacjentek planujących ciążę należy zastosować inne leki przeciwnadciśnieniowe, a w razie rozpoznania ciąży imidapryl trzeba natychmiast odstawić¹.

Karmienie piersią a imidapryl

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych stosowanie imidaprylu w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane, dlatego należy zastosować alternatywne metody leczenia przeciwnadciśnieniowego o lepiej ustalonym profilu bezpieczeństwa, szczególnie przy karmieniu noworodków lub wcześniaków¹.

Produkty handlowe z imidaprylem

Preparat	Postać	Kategoria dostępności
Tanatril	tabletki 5 mg	Rp
Tanatril	tabletki 10 mg	Rp
Tanatril	tabletki 20 mg	Rp