Nadtlenek benzoilu

Lek przeciwtrądzikowy do stosowania miejscowego (kod ATC D10AE01), o działaniu przeciwbakteryjnym, keratolitycznym i przeciwzaskórnikowym. Dostępny bez recepty, wyłącznie w preparatach jednoskładnikowych, w postaci żelu w dwóch stężeniach – 50 mg/g (5%) i 100 mg/g (10%). Stosowany na zmiany skórne w trądziku pospolitym.

Działanie nadtlenku benzoilu

Nadtlenek benzoilu jest związkiem przeciwtrądzikowym nakładanym bezpośrednio na skórę. Łatwo przenika do warstwy rogowej naskórka i ogranicza rozwój bakterii związanych z powstawaniem trądziku, a jednocześnie złuszcza naskórek i zmniejsza liczbę zaskórników. Działa więc równolegle na dwa mechanizmy trądziku – kolonizację bakteryjną i zatykanie ujść mieszków włosowych.

Preparat występuje w dwóch stężeniach – słabszym 5% i mocniejszym 10%. Leczenie zwykle rozpoczyna się od stężenia 5%, a przy niewystarczającym efekcie kontynuuje się je stężeniem 10%, co pozwala stopniowo przyzwyczaić skórę do leku i ograniczyć podrażnienie.

Farmakologia

Nadtlenek benzoilu łatwo przenika do warstwy rogowej naskórka i hamuje rozwój beztlenowych bakterii Propionibacterium acnes, będących jedną z przyczyn trądziku pospolitego. Wykazuje także działanie keratolityczne i zmniejsza liczbę zaskórników^1,2.

Farmakokinetyka

Nadtlenek benzoilu przenika do skóry, gdzie w wyniku metabolizmu jest przekształcany do kwasu benzoesowego. Około 5% powstałego kwasu benzoesowego ulega wchłanianiu ogólnoustrojowemu, po czym podlega wydalaniu w postaci niezmienionej z moczem^1,2.

Wskazania leków z nadtlenkiem benzoilu

Oba dostępne bez recepty stężenia żelu wskazane są do leczenia różnych postaci trądziku pospolitego (Acne vulgaris)^1,2.

Stężenie 5% służy zwykle do rozpoczęcia leczenia, a stężenie 10% do jego kontynuacji, gdy słabszy preparat nie przynosi wystarczającej poprawy^1,2.

Dawkowanie nadtlenku benzoilu

Grupa	Sposób i częstość stosowania	Uwagi
Dorośli i dzieci powyżej 12 lat	raz lub dwa razy na dobę na chorobowo zmienione miejsca	rozpoczęcie leczenia stężeniem 5% przez pierwsze 2–3 tygodnie, w razie potrzeby kontynuacja stężeniem 10%
Dzieci poniżej 12 lat	nie stosować	–

Żel nakłada się na skórę miejscowo. Po umyciu i osuszeniu skóry na zmienione chorobowo miejsca nanosi się niewielką, wystarczającą do ich pokrycia ilość produktu i delikatnie wciera, a po użyciu należy umyć ręce^1,2.

Istotne przeciwwskazania do stosowania nadtlenku benzoilu

Wyprysk

Nadtlenku benzoilu nie stosuje się u pacjentów z wypryskiem (egzemą)^1,2.

Przewlekłe zapalenie skóry

Lek jest przeciwwskazany u osób z przewlekłym zapaleniem skóry^1,2.

Oparzenie skóry

Nadtlenku benzoilu nie należy stosować na skórę oparzoną, również w wyniku nadmiernej ekspozycji na słońce^1,2.

Środki ostrożności przy wydawaniu nadtlenku benzoilu

Ochrona oczu, ust i błon śluzowych

Oczy, usta i błony śluzowe należy chronić przed kontaktem z produktem, a w razie przypadkowego zetknięcia obficie przemyć je wodą. Leku nie stosuje się także na podrażnioną skórę i otwarte rany^1,2.

Unikanie ekspozycji na słońce i promieniowanie UV

W trakcie leczenia należy unikać ekspozycji na promieniowanie UV, w tym lamp kwarcowych i solariów, oraz na słońce^1,2.

Odbarwienie włosów i tkanin

Produkt może powodować odbarwienie włosów i tkanin, co warto zasygnalizować pacjentowi przy wydawaniu^1,2.

Stosowanie na skórę wrażliwą

Na skórę wrażliwą, na przykład na szyi lub w innych wrażliwych miejscach, lek należy stosować ostrożnie^1,2.

Łączenie z innymi lekami przeciwtrądzikowymi

Przy jednoczesnym stosowaniu innych miejscowych leków przeciwtrądzikowych zaleca się nakładanie ich o różnych porach dnia, na przykład rano i wieczorem, aby ograniczyć ryzyko podrażnienia skóry^1,2.

Wpływ na prowadzenie pojazdów

Nadtlenek benzoilu nie ma wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn^1,2.

Interakcje nadtlenku benzoilu

Inne miejscowe leki przeciwtrądzikowe + nadtlenek benzoilu

Nakładanie na tę samą powierzchnię skóry innych miejscowych preparatów przeciwtrądzikowych zawierających tretynoinę, izotretynoinę, rezorcynę, kwas salicylowy, siarkę lub alkohol etylowy może nasilać podrażnienie i przesuszenie skóry^1,2.

Miejscowe antybiotyki i retynoidy + nadtlenek benzoilu

Równoczesne stosowanie miejscowych antybiotyków (na przykład klindamycyny, erytromycyny) lub preparatów zawierających retynoidy (na przykład adapalen, tretynoinę) prowadzi do osłabienia ich działania^1,2.

Działania niepożądane nadtlenku benzoilu

Przesuszenie, łuszczenie i zaczerwienienie skóry

W trakcie stosowania może wystąpić przesuszenie lub nadmierne łuszczenie się skóry, jej zaczerwienienie oraz uczucie ciepła lub delikatnego kłucia w miejscu nałożenia. Objawy te pojawiają się zwykle w pierwszym tygodniu leczenia i nie są wskazaniem do odstawienia leku – wystarczy wtedy zmniejszyć częstość jego stosowania^1,2.

Reakcje wymagające odstawienia leku

W razie wystąpienia alergicznego zapalenia kontaktowego lub bolesnego podrażnienia skóry, pieczenia skóry albo wysypki skórnej należy zaprzestać stosowania produktu i zastosować odpowiednie leczenie^1,2.

Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL każdego preparatu, punkt 4.8.

Ciąża a nadtlenek benzoilu

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych nie prowadzono badań wpływu nadtlenku benzoilu na płód u zwierząt ani u ludzi, dlatego w ciąży produkt może być stosowany jedynie wtedy, gdy korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu^1,2.

Karmienie piersią a nadtlenek benzoilu

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych brak jest danych o przenikaniu nadtlenku benzoilu do mleka matki, dlatego w okresie karmienia piersią lek należy stosować ze szczególną ostrożnością, a produktu nie wolno nakładać na okolicę gruczołu sutkowego^1,2.

Produkty handlowe z nadtlenkiem benzoilu

Preparat	Postać	Kategoria dostępności
Benzacne	żel 50 mg/g	OTC
Benzacne	żel 100 mg/g	OTC