ADHD

Rozmawiaj z pacjentem!

Baza porad to minimum informacji, jakie powinien otrzymać pacjent przy pierwszym stole.

Prawidłowe leczenie zespołu nadpobudliwości ruchowej (ADHD, z ang. attention deficit hyperactivity disorder) obejmuje psychoterapię, psychoedukację oraz farmakoterapię. Warto zaznaczyć, że farmakoterapia stosowana jest w ciężkich przypadkach[1]Informed Health Online [Internet]. Cologne, Germany: Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG); 2006-. Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD): Overview. 2015 Sep 9. pełny tekst [dostęp 1.03.2018], opornych na inne metody leczenia, przy podejrzeniu zagrożenia życia (próby samobójcze) lub w sytuacjach, kiedy rodzina i otoczenie nie gwarantuje odpowiedniego wsparcia. Leki nie likwidują przyczyny schorzenia, działają jedynie objawowo.[2]De Sousa A, Kalra G. Drug Therapy of Attention Deficit Hyperactivity Disorder: Current Trends. Mens Sana Monographs. 2012;10(1):45-69. pełny tekst [dostęp 1.03.2018] W Polsce jako terapię pierwszego rzutu stosuje się leki z grupy psychostymulujących, do których należą:

  • metylofenidat (Concerta, Medikinet),
  • atomoksetyna (Strattera).
Jakich informacji udzielić o dawkowaniu?

Najważniejsze informacje, które możesz przekazać na temat dawkowania leków przy leczeniu ADHD to:

  • Metylofenidat w postaci OROS (Concerta) podaje się raz na dobę, rano, nawet w przypadku zwiększania dawek. Postaci OROS nie należy dzielić ani rozgryzać – skutkowałoby to uwolnieniem w jednej chwili całej dawki leku. Lek stosuje się niezależnie od posiłku, należy go popić niewielką ilością wody.
  • Metylofenidat w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, które zawierają peletki o przedłużonym uwalnianiu i natychmiastowym uwalnianiu w stosunku 1/1 (Medikinet CR) należy podawać raz lub dwa razy dziennie, w czasie lub tuż po śniadaniu i obiedzie. Podanie na czczo znacznie przyspiesza uwalnianie substancji leczniczej, co nie jest wskazane.
  • Atomoksetynę przyjmuje się raz dziennie.

Zobacz też Czytaj też: Baza porad. Atomoksetyna.

Na czym się skupić edukując pacjenta o leku lub chorobie?
  • Metylofenidat pomaga zwiększyć koncentrację i zmniejszyć częstotliwość występowania zachowań impulsywnych.
  • Atomoksetyna (Strattera) pomaga zwiększyć koncentrację oraz samoocenę.
Czy leczenie przynosi efekty?

Leczenie rozpoczyna się od małych dawek, w przypadku braku działania, stopniowo, w odstępach tygodniowych, zwiększa się dawki. Taki proces trwa, aż do uzyskania widocznych efektów. Efekt działania metylofenidatu może zmniejszać się pod wieczór i powodować w efekcie odbicia zwiększenie nadpobudliwości. W takiej sytuacji lek powinno się stosować wieczorem.

Jakich działań niepożądanych (ADR) można się spodziewać?

Metylofenidat i atomoksetyna często mogą powodować nerwowość, bezsenność, bóle głowy, zmniejszenie apetytu i objawy ze strony przewodu pokarmowego. Ponadto, do częstych działań niepożądanych metylofenidatu należą: zapalenia jamy nosowo – gardłowej, zakażenia górnych dróg oddechowych, zapalenia zatok, jadłowstręt, agresja, labilność emocjnonalna, pobudzenie, lęk, drażliwość, nadciśnienie tętnicze krwi, zaburzenia rytmu serca.[3]ChPL Concerta

Jak pomóc monitorować leczenie i ryzyko interakcji?

Warto wiedzieć, że

  • atomoksetyna może powodować uszkodzenia wątroby –  pacjenci i ich opiekunowie powinni być poinformowani, aby natychmiast skonsultować się z lekarzem, gdy pojawi się: żółtaczka, ból brzucha, zaciemnione moczu, niewyjaśnione nudności, zbyt częste złe samopoczucie,
  • w czasie stosowania metylofenidatu konieczne są regularne badania morfologii krwi,
  • atomoksetyna oraz metylofenidat mogą powodować depresje lub nawet myśli samobójcze. Kiedy u pacjenta pojawiają się zmiany nastroju lub przygnębienie, warto skonsultować się z lekarzem,
  • podczas zażywania obu leków ważna jest systematyczna kontrola ciśnienia krwi oraz wzrostu i rozwoju młodego pacjenta,
  • przeciwskazaniem do stosowania mwtylofenidatu jest jaskra, nadczynność tarczycy, choroba afektywna dwubiegunowa, zaburzenia układu sercowo – naczyniowego,
  • odstawienie metylofenidatu może powodować depresję – konieczne jest monitorowanie objawów podczas odstawiania leku.

Zobacz też Czytaj też: Baza porad. Atomoksetyna.

Zaproponuj zmiany w stylu życia

Leczenie farmakologiczne jest tylko jednym z elementów terapii ADHD, stosowanym najczęściej dopiero w tedy, gdy inne metody zawiodą. Nie wolno zapominać o prowadzeniu młodego pacjenta pod kątem psychologicznym, społecznym oraz edukacyjnym.[4]Informed Health Online [Internet]. Cologne, Germany: Institute for Quality and Efficiency in Health Care (IQWiG); 2006-. Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD): Overview. 2015 Sep 9. pełny tekst [dostęp 1.03.2018] Należy poinformować rodzica, że powinien zachęcić dziecko do ćwiczeń, co pomoże w pozytywny sposób spożytkować nadmiar energii. Warto również zwrócić uwagę rodzica na dietę młodego pacjenta. Warto zaznaczyć, że należy unikać przetworzonej żywności, zawierającej dodatki i barwniki oraz napojów gazowanych. Niektóre doniesienia sugerują, że suplementy zawierające kwasy: dokozaheksaenowy (DHA), eikozapentaenowy (EPA) i gamma-linolenowy (GLA) mogą pomóc zmniejszyć nadpobudliwość oraz poprawić koncentrację. Brak jest jednak twardych dowodów na skuteczność suplementacji NNKT w tym wskazaniu.[5]Anand P, Sachdeva A. Effect of Poly Unsaturated Fatty Acids Administration on Children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder: A Randomized Controlled Trial. J Clin Diagn Res. 2016 Sep;10(9) abstrakt [dostęp 1.03.2018]

Data ostatniej aktualizacji: 01.03.2018.

mgr farm. Justyna Żarczyńska

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Na portalu odpowiada za moderowanie Bazy Porad oraz przekład i analizę zagranicznych doniesień i wytycznych.

[artykuły]

mgr farm. Magdalena Pelczarska

[artykuły]




Źródła:   [ + ]

Ten temat zawiera 0 odpowiedzi, ma 1 głos, i został ostatnio zaktualizowany przez  Justyna Żarczynska 1 rok, 9 miesiące temu.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

Udostępnij
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp