Recepta na lek odurzający lub psychotropowy sama w sobie nie jest powodem odmowy. Samorząd aptekarski przeciw dzwonieniu do lekarza przy każdej recepcie

Recepta na lek z grupy środków odurzających albo substancji psychotropowych nie daje sama z siebie powodu, by tego leku nie wydać, a farmaceuci nie powinni mieć niepisanego obowiązku dzwonienia do wystawcy przy każdej takiej recepcie. To dwa kluczowe zdania Naczelna Rada Aptekarska w stanowisku nr IX/4/2026 przyjętego 4 listopada 2026 r. Dokument jest odpowiedzią samorządu na falę sfałszowanych e-recept i wyłudzeń leków podlegających szczególnemu nadzorowi.¹

Rada sprzeciwia się nakładaniu na apteki ogólnodostępne dodatkowych obowiązków związanych z weryfikacją autentyczności e-recept. W jej ocenie to państwo, przez system P1 i Centrum e-Zdrowia, ma zagwarantować, że e-recepty nie da się podrobić i że wystawiła ją osoba do tego uprawniona. Farmaceuta nie może też odpowiadać za wykrywanie nadużyć, których rozpoznanie wymaga informacji niedostępnych mu w chwili realizacji recepty. Stanowisko wymienia trzy braki: rozbieżność między obowiązkami farmaceutów a narzędziami weryfikacji, ograniczony dostęp do historii wystawiania i realizacji recept oraz brak mechanizmów ostrzegania o możliwych nieprawidłowościach.

Obecne przepisy dają farmaceucie prawo odmowy wydania leku, gdy powziął uzasadnione podejrzenie, że recepta nie jest autentyczna albo że produkt może zostać użyty w celu pozamedycznym.² NRA chce, żeby te zasady doprecyzować. Postuluje:

• doprecyzowanie przesłanek odmowy wydania leku i oddzielenie podejrzenia sfałszowania recepty od podejrzenia pozamedycznego użycia leku,
• jasne ustalenie, co farmaceuta ma sprawdzać oraz kiedy i jak kontaktuje się z wystawcą recepty,
• wspólne dla wszystkich aptek procedury działania i dokumentowania, gdy recepta budzi uzasadnione wątpliwości,
• uregulowanie postępowania przy podejrzeniu sfałszowania e-recepty, której nie da się fizycznie zatrzymać,
• ocenianie odpowiedzialności farmaceuty przez pryzmat tego, co wiedział i mógł technicznie sprawdzić przy realizacji recepty.

Samorząd domaga się też, by Centrum e-Zdrowia natychmiast blokowało możliwość wystawiania recept z konta albo certyfikatu, gdy zgłoszono jego kradzież, przejęcie lub nieuprawnione użycie. Taki scenariusz opisywaliśmy niedawno: sfałszowane recepty na Xanax 2 mg, wystawione z przejętych kont lekarzy, zrealizowano w Myszkowie. Pisaliśmy o tym w tekście Xanax 2 mg na sfałszowanych e-receptach w Myszkowie.

NRA proponuje, by Minister Zdrowia powołał zespół roboczy z udziałem samorządu aptekarskiego, samorządu lekarskiego, inspekcji farmaceutycznej i podmiotów odpowiedzialnych za system P1, który przygotuje zmiany przepisów, procedury i rozwiązania informatyczne. Sam samorząd deklaruje wsparcie farmaceutów wytycznymi, szkoleniami i pomocą prawną. Stanowisko odnosi się również do ataku na farmaceutów w krakowskiej aptece z 30 października 2026 r. Rada zwraca uwagę, że zaniedbania systemowe i niekontrolowane wystawianie recept przez automaty internetowe mogą zagrażać także bezpieczeństwu osobistemu farmaceutów, zwłaszcza gdy odmawiają realizacji recepty budzącej wątpliwości. Zastrzega przy tym, że nowe rozwiązania nie mogą utrudniać pacjentom dostępu do potrzebnego leczenia, w szczególności leczenia bólu. O samym zdarzeniu pisaliśmy w tekście Atak nożownika w aptece w Krakowie.