Paracetamol z kodeiną to połączenie leków o synergistycznym działaniu, dostępne w postaci tabletek, kapsułek i tabletek musujących (również z dodatkiem kofeiny), stosowane w krótkotrwałym leczeniu bólu ostrego o umiarkowanym i średnim nasileniu.
Paracetamol z kodeiną – Komu można polecać?
Preparaty zawierające paracetamol z kodeiną są wskazane u pacjentów powyżej 12. roku życia, którzy:
skarżą się na silne dolegliwości bólowe o nagłym początku,
stosowali paracetamol, ibuprofen lub inny niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), ale okazały się nieskuteczne,
ze względu na nadciśnienie lub chorobę wrzodową nie mogą stosować NLPZ.
Paracetamol z kodeiną możemy polecić w szczególności:
pacjentowi, który prosi coś na ból po złamaniu, skręceniu, stłuczeniu,
pacjentce z bólem menstruacyjnym, która nie może stosować NLPZ – leków preferowanych w bólach menstruacyjnych,
pacjentce z bólem poporodowym, która nie karmi piersią,
pacjentce w II i III trymestrze ciąży, gdy bezpieczniejsze leki przeciwbólowe – paracetamol (przez cały okres ciąży) i ibuprofen (w II trymestrze) nie pomagają.3,4
Paracetamol z kodeiną – Jak stosować?
Paracetamol z kodeiną stosuje się:
w dawkach podzielonych, co 6-8 godzin, nie przekraczając maksymalnej dobowej dawki paracetamolu 4 g i kodeiny 240 mg,3,5
między posiłkami – obecność pożywienia w żołądku może opóźniać początek działania paracetamolu,
doraźnie i nie dłużej niż przez 3 dni – przewlekłe stosowanie nie jest zalecane, ponieważ zwiększa się ryzyko wystąpienia działań niepożądanych kodeiny.4
Paracetamol z kodeiną – Jak działa?
Paracetamol to lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. Kodeina jest opioidem, który w organizmie metabolizuje w ok. 10% do morfiny i to przede wszystkim ona odpowiada za przeciwbólowy efekt kodeiny.
Dwa przeglądy systematyczne (w tym przegląd Cochrane) wykazały, że połączenie paracetamolu z kodeiną działa przeciwbólowo dłużej i skuteczniej w porównaniu do obu tych leków stosowanych w monoterapii.6,7
Paracetamol z kodeiną – Na co uważać?
Częściej niż u 1 pacjenta na 100, a w wyższych dawkach nawet u 10% pacjentów mogą wystąpić działania niepożądane kodeiny takie jak:
nudności i wymioty
zawroty głowy i omdlenia,
uspokojenie i senność (rzadziej niż w przypadku silnych opioidów),
Możemy doradzić pacjentowi, aby w trakcie terapii paracetamolem z kodeiną:
pił większe niż zazwyczaj ilości płynów,
spożywał produkty bogate w błonnik (na przykład warzywa, owoce, kasze, makarony, otręby),
w razie wystąpienia zaparcia zastosował syrop zawierający laktulozę8 lub makrogole.
Odradzimy stosowanie preparatów z paracetamolem i kodeiną:
dzieciom poniżej 12. roku życia, gdyż metabolizm kodeiny u najmłodszych przebiega szybko i może wystąpić nadmierna sedacja i spowolnienie oddychania,4
dzieciom między 12. a 18 rokiem życia, jeśli cierpią na zaburzenia układu oddechowego,
matkom karmiącym piersią, ponieważ u części kobiet (tzw. szybkich metabolizerów) lek może w krótkim czasie osiągać wysokie stężenie w mleku i wywołać u niemowląt objawy toksycznego działania opioidów: senność, osłabienie, problemy z oddychaniem,4
pacjentom z ostrym i ciężkim uszkodzeniem wątroby i nerek,
Jeśli pacjent jest osobą niedożywioną, wychudzoną, odwodnioną, cierpi na ciężką niewydolność wątroby lub nadużywa alkoholu, jest bardziej narażony na toksyczne działanie paracetamolu. Możemy zalecić zredukowanie dobowej dawki preparatu o połowę, aby zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych.9
Podczas terapii preparatem zawierającym paracetamol z kodeiną prowadzenie samochodu nie jest bezwzględnie przeciwwskazane.10 Pamiętajmy jednak, że kodeina, szczególnie w większych dawkach (60-90 mg i więcej), może powodować nadmierne uspokojenie, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji ruchowej i ostrości widzenia.4 Jeśli pacjent zaobserwuje któryś z tych objawów, szczególnie po pierwszym zastosowaniu leku oraz przy zwiększaniu jego dawki, powinien zrezygnować z prowadzenia samochodu.
Kodeina ze względu na łatwą dostępność bez recepty bywa stosowana w celach rekreacyjnych, jednorazowe dawki są wtedy kilkukrotnie wyższe niż te lecznicze (>120 mg) i mogą wywoływać efekt odprężenia, euforii, a nawet omamy wzrokowe.11
Paracetamol z kodeiną – Na jakie interakcje zwracać uwagę?
Pacjentom stosującym połączenie paracetamolu z kodeiną zwracamy uwagę na interakcje z:
antagonistami witaminy K – warfaryną (Warfin) i acenokumarolem (Acenokumarol WZF, Sintrom) – paracetamol może nasilać ich działanie, zwiększając tym samym ryzyko krwawień, możemy doradzić pacjentowi częstszą kontrolę wskaźnika INR i stosowanie paracetamolu tylko doraźnie, w dawkach do 2 g na dobę,12
alkoholem – może nasilać efekt sedatywny kodeiny oraz zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby w połączeniu z dużymi dawkami paracetamolu, dlatego spożywanie alkoholu w czasie terapii paracetamolem z kodeiną jest przeciwwskazane,13,14
lekami uspokajającymi, benzodiazepinami, fenobarbitalem lub neuroleptykami – mogą nasilać sedatywne działanie kodeiny i w efekcie powodować senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji,3
inhibitorami MAO – moklobemidem (Aurorix, Moclar), rasagiliną (Asanix), selegiliną (Segan) – w połączeniu z opioidami istnieje ryzyko wystąpienia zagrażającego życiu zespołu serotoninowego, zastosowanie kodeiny u pacjentów leczonych inhibitorami MAO jest dozwolone, ale rekomendujemy zalecać rozpoczęcie terapii od najmniejszych dawek i stopniowe ich zwiększanie.15
Paracetamol z kodeiną – Dodatkowe informacje
Zarejestrowane w Polsce preparaty zawierające paracetamol z kodeiną zestawiono poniżej:
Pamiętaj, że na jeden paragon (przy jednej transakcji) możesz wydać preparaty bez recepty zawierające łącznie maksymalnie 240 mg kodeiny.
O paracetamolu i kodeinie pisano również w innych opracowaniach:
Single dose oral paracetamol (acetaminophen) with codeine for postoperative pain in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2009. pełny tekst↩
Gatoulis S.C. et al.: Assessment of the Efficacy and Safety Profiles of Aspirin and Acetaminophen With Codeine: Results From 2 Randomized, Controlled Trials in Individuals With Tension-Type Headache and Postoperative Dental Pain. Clin Ther. 2012. abstrakt↩
Single dose oral paracetamol (acetaminophen) with codeine for postoperative pain in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2009. pełny tekst↩
Analgesic efficacy and safety of paracetamol-codeine combinations versus paracetamol alone: a systematic review. BMJ. 1996.pełny tekst↩
Portenoy R: Prevention and management of side effects in patients receiving opioids for chronic pain. UpToDate 2019 [dostęp: 04.08.2019]pełny tekst↩
Prescott LF. Paracetamol, alcohol and the liver. Br J Clin Pharmacol. 2000.pełny tekst↩
Rudisill T.M. et al.: Medication use and the risk of motor vehicle collisions among licensed drivers: A systematic review. Accid Anal Prev. 2016. pełny tekst↩
Zawilska J. et al.: Bezpieczne leki OTC? Pozamedyczne wykorzystanie kodeiny. Farm Pol.2016 abstrakt↩
Bertolini A. et al.: Paracetamol: New vistas of an old drug. CNS Drug Rev. 2006.pełny tekst↩
Wiesner A. Paracetamol z kodeiną – Ścieżka rekomendacji. opieka.farm [Internet]. 2025 [aktualizacja 16.07.2026; dostęp 18.09.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/opracowanie/paracetamol-z-kodeina-sciezka-rekomendacji/
Zanim klikniesz którykolwiek przycisk, prosimy o przeczytanie tej informacji do końca — dotyczy ona Twoich danych osobowych.
Klikając „Przejdź do serwisu", udzielasz zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych w celach statystycznych oraz pomiaru skuteczności materiałów przygotowywanych we współpracy z partnerami. Zakres zgody możesz określić samodzielnie w ustawieniach zaawansowanych.
Administratorem danych osobowych przetwarzanych w związku z korzystaniem z serwisu opieka.farm jest Wydawnictwo Farmaceutyczne sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, ul. Lipowa 3/217, 30-702 Kraków, wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000699424, NIP 6751619789, REGON 368514231, zwana dalej „Administratorem".
Administrator oraz zaufani partnerzy przetwarzają dane osobowe zbierane w ramach korzystania z serwisu, w tym dane zapisywane w plikach cookies i podobnych technologiach, w następujących celach:
zapewnienia prawidłowego działania serwisu, w tym utrzymania sesji użytkownika zalogowanego oraz zabezpieczenia formularzy — na podstawie prawnie uzasadnionego interesu Administratora (art. 6 ust. 1 lit. f RODO);
prowadzenia statystyk oglądalności i analizy sposobu korzystania z serwisu, w celu doskonalenia publikowanych treści oraz funkcjonalności — na podstawie zgody (art. 6 ust. 1 lit. a RODO);
pomiaru skuteczności materiałów przygotowywanych we współpracy z partnerami oraz ograniczania częstotliwości ich wyświetlania — na podstawie zgody (art. 6 ust. 1 lit. a RODO).
Zgoda jest dobrowolna i może zostać w każdej chwili wycofana bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem, przy użyciu opcji dostępnej w serwisie. Wycofanie zgody nie ogranicza dostępu do treści.
Dane przetwarzane na podstawie zgody przechowywane są przez okres 12 miesięcy od jej udzielenia albo do czasu jej wcześniejszego wycofania. Szczegółowy wykaz plików cookies, wskazanie ich dostawców, celów oraz okresów przechowywania zawiera Polityka prywatności.
W związku z korzystaniem z narzędzi dostawców mających siedzibę poza Europejskim Obszarem Gospodarczym dane mogą być przekazywane do państw trzecich, w szczególności do Stanów Zjednoczonych, na podstawie decyzji Komisji Europejskiej stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony (Data Privacy Framework) albo standardowych klauzul umownych.
Osobie, której dane dotyczą, przysługuje prawo dostępu do danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo sprzeciwu wobec przetwarzania opartego na prawnie uzasadnionym interesie, a także prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Zakres udzielanych zgód można określić samodzielnie, korzystając z ustawień zaawansowanych. Wybranie opcji „Przejdź do serwisu" oznacza wyrażenie zgody na cele wskazane powyżej.
Zdecyduj, na co się zgadzasz. Wybór zapamiętamy na 12 miesięcy.
Zawsze aktywne
Te pliki cookie są konieczne do działania serwisu i nie da się ich wyłączyć. Ustawiamy je w odpowiedzi na czynności użytkownika: zalogowanie się, wypełnienie formularza, zapamiętanie wybranych ustawień prywatności. Przeglądarkę można skonfigurować tak, aby je blokowała, ale wtedy część serwisu przestanie działać poprawnie — nie zadziała między innymi logowanie ani zapisywanie treści do przeczytania później.
Te pliki cookie pozwalają nam zliczać wizyty i rozpoznawać źródła ruchu, dzięki czemu wiemy, które materiały są czytane, a które nie, i na tej podstawie planujemy kolejne. Pokazują też, w którym miejscu czytelnicy przerywają lekturę. Dla osób niezalogowanych dane pozostają zbiorcze. Dla zalogowanych część statystyk jest powiązana z kontem, ponieważ narzędzie pomiarowe rozpoznaje zalogowanego użytkownika. Niezależnie od tego wyboru działają wyłącznie te pomiary, których dane nie opuszczają naszego serwera — są wymienione w wykazie plików cookie.
Te pliki cookie mogą ustawiać w naszym serwisie partnerzy, z którymi przygotowujemy materiały edukacyjne i promocyjne. Pozwalają ocenić, ile osób zobaczyło dany materiał, i ograniczyć wielokrotne pokazywanie tej samej treści tej samej osobie. Nie przechowują danych, które wprost identyfikują użytkownika — opierają się na rozpoznaniu przeglądarki i urządzenia. Bez Twojej zgody te narzędzia w ogóle się nie uruchamiają, więc nie zapisują żadnych plików — materiały partnerów pozostają wtedy niewyświetlone.
