Wycofano leki z ranitydyną – czym je można zastąpić? [Q&A]

Czym można zastąpić ranitydynę?

Pytanie:

Czym można zastąpić ranitydynę? Czy famotydyna działa tak samo? Co teraz rekomendować do stosowania bez recepty za Ranigast czy Raniberl?

Nasza odpowiedź:

Leki z ranitydyną zostały wstrzymane lub wycofane na całym świecie – jest to problem globalny związany z możliwym zanieczyszczeniem potencjalnie rakotwórczymi związkami z grupy nitrozoamin, które powstają podczas syntezy samej API – ranitydyny.

Problem nie dotyczy innych leków z grupy antagonistów receptora H2, czyli dostępnej w Polsce famotydyny oraz dostępnych za granicą cymetydyny i nizatydyny. W Polsce famotydyna bez recepty dostępna jest jedynie w preparacie Famidyna, który jest trudno dostępny, więc w praktyce pozostają tylko leki na receptę (wymienione w tabeli poniżej).

Stosowane dawki ranitidynyRównoważna dawka famotydyny
ranitydyna 75 mg (Ranigast Pro)famotydyna 10 mg (Famidyna)
ranitydyna 150 mg (Ranigast Max, Raniberl MAX, Riflux)famotydyna 20 mg (Ulfamid, Famogast -Rp.)
ranitydyna 300 mg (2 dawki 150 mg)famotydyna 40 mg (Ulfamid, Famogast -Rp.)

Warto wiedzieć, że famotydyna:

  • jest ok. 7,5 x silniejsza od ranitydyny i stąd równoważna dawka do 150 mg ranitydyny to 20 mg famotydyny,
  • podobnie jak ranitydyna, zaczyna działać po 1 h i jej działanie utrzymuje się do 12 h,[1]
  • ma inny profil efektów ubocznych i może być gorzej lub lepiej tolerowana przez różnych pacjentów,
  • w leczeniu wrzodów stosowana jest w dawce jednorazowej na noc (40 mg), podczas gdy ranitydynę stosuje się rano i wieczorem (po 150 mg).

Według wieloośrodkowego badania klinicznego z randomizacją oceniającego skuteczność ranitydyny i famotydyny w leczeniu choroby wrzodowej żołądka, oba leki są podobnie skuteczne.[2] Większość badań klinicznych dotyczyła jednak leczenia wrzodów dwunastnicy, które mogą być leczone zarówno ranitydyną, jak famotydyną.[3]

Proponujemy, aby pacjentów pytających o alternatywę do ranitydyny pytać, czy lek był zalecony przez lekarza:

A. Lek zalecony przez lekarza.

W przypadku, gdy ranitydyna była zalecona przez lekarza, przekaż informację o dostępności famotydyny i zaleć konsultacje lekarską. Ranitydyna mogła być stosowana np. jako lek osłonowy zapobiegający albo leczący owrzodzenia dwunastnicy. Inhibitory pompy protonowej nie mogą być wówczas alternatywą, bo wykazują jedynie działanie gastroprotekcyjne i nie chronią przed owrzodzeniami dwunastnicy.

B. Lek stosowany w samoleczeniu.

Jeśli ranitydyna była stosowana w samoleczeniu, zapytaj, na jakie objawy pacjent ją stosował. Bez recepty może być stosowana jedynie w leczeniu schorzeń czynnościowych takich jak dyspepsja i zgaga.

  1. Jeśli zgaga pojawia się częściej niż 2/tydz., lepiej polecić inhibitory protonowej: omeprazol lub pantoprazol. Bez kontroli lekarskiej można je stosować przez 14 dni, nie częściej niż 3 x do roku. (Patrz: Równoważne dawki inhibitorów pompy protonowej (IPP) [Case #3]”.)
  2. Jeśli zgaga pojawia się rzadziej niż 2/tydz., można polecić środki zobojętniające

Ten artykuł jest pierwszym z nowego cyklu Q&A, czyli Pytania i Odpowiedzi. Nasza redakcja odpowiada w nim na pytania farmaceutów skupionych wokół portalu opieka.farm, platformy PierwszyStół.pl oraz Zeszytów Aptecznych.

mgr farm. Konrad Tuszyński

Dyrektor ds. naukowych 3PG. Twórca i redaktor naczelny portalu opieka.farm, oraz Redaktor naukowy Zeszytów Aptecznych i platformy e-learningowej PierwszyStół.pl.

[artykuły na portalu] [publikacje naukowe] [LinkedIn]

Zadaj swoje pytanie

Zadaj pytanie. Nasza redakcja opracuje odpowiedź w formie artykułu. Możesz zapytać anonimowo (bez podawania adresu e-mail).

Więcej o schorzeniach i lekach układu pokarmowego przeczytasz w podręczniku Zeszyty Apteczne: Schorzenia układu pokarmowego okiem farmaceuty:

Zeszyty Apteczne: Schorzenia układu pokarmowego okiem farmaceuty

Źródła
  1. Inadomi, John M. et al.: PPI use in the OTC era: Who to treat, with what, and for how long? Clinical Gastroenterology and Hepatology, Volume 3, Issue 3, 208 – 215. 2005 pełny tekst
  2. Higuchi K, Watanabe T, Tominaga K, Shiba M, Nakagawa K, Uno H, Kitada K, Satoh H, Chono S, Uchida T, Fujiwara Y, Arakawa T. Effects of ranitidine on quality of gastric ulcer healing compared with famotidine: a randomized, controlled, multicenter trial. Int J Clin Pharmacol Res. 2005;25(4):187-94. abstrakt
  3. Alcalá Santaella R, Guardia J, Pajares J, Pique J, Pita L, Alvárez E, Castellanos P, Guarner L, Ortiz J, Pesquera R, et al. A multicenter, randomized, double-blind study comparing once-daily bedtime administration of famotidine and ranitidine in the short-term treatment of active duodenal ulcer. Hepatogastroenterology. 1989 Jun;36(3):168-71. abstrakt

Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Subskrybuj
Powiadom o
1 Komentarz
Inline Feedbacks
View all comments
Redakcja

Pogadanki Farmaceutyczne

Ostatnie komentarze:

Aktualności i doniesienia

Wiedza i praktyka

Czytaj też:

Robaczyce z perspektywy farmaceuty

Mimo że swędzenie związane z wszami czy owsikami raczej trudno zignorować, obecność w przewodzie pokarmowym glisty ludzkiej czy tasiemca ujawnia się dopiero po czasie, dając mało specyficzne objawy.

1
0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
()
x

Oświadczenie

Portal opieka.farm przeznaczony jest dla farmaceutów oraz osób uprawnionych do wystawiania recept lub prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Klikając “Potwierdzam i przechodzę do portalu” oświadczasz, że jesteś taką osobą.

Zaloguj się

Portal dedykowany jest osobom związanym z ochroną zdrowia. Prosimy o zalogowanie się lub rejestrację.