REKLAMA

Krople, ampułki, maści – jak wyliczyć właściwą ilość do wydania?

Niektóre postaci leku wymagają uwzględnienia szczególnych kryteriów podczas obliczania, jaką ilość można wydać pacjentowi.

Gdy otrzymujemy receptę, to jednym z elementów jej realizacji jest wyliczenie, jaką ilość leku można wydać pacjentowi. W przypadku tabletek, kapsułek, czopków jest to proste matematyczne wyliczenie.

Sprawa staje się bardziej skomplikowana, gdy mamy do czynienia z kroplami doustnymi, kroplami do oczu, ampułkami lub maściami. Tutaj same wyliczenia nie wystarczą, należy jeszcze wziąć pod uwagę, jak długo po otwarciu ważne jest opakowanie albo ile kropli można otrzymać z 1 ml roztworu. W takiej sytuacji najlepiej jest odnieść się do zapisu w ChPL lub w ulotce dla pacjenta. (Patrz: Czym różni się ulotka do leku od Charkterystyki Produktu Leczniczego (ChPL)?”.)

REKLAMA

Opakowania których leków można dzielić?

Należy też pamiętać o tym, że produkty lecznicze, których opakowania wolno dzielić to:

  • antybiotyki do stosowania wewnętrznego,
  • leki w postaci przeznaczonej do podawania pozajelitowego,
  • leki w postaci do podawania wziewnego,
  • leki posiadające kategorię dostępności „Rpw”,
  • leki zawierające substancje psychotropowe z grup III-P i IV-P lub środki odurzające z grupy II-N, określone w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

Dzielenie jest dozwolone, jeżeli nie przyczyni się ono do zmiany gwarantowanej przez producenta jakości produktu leczniczego, a każde wydane opakowanie bezpośrednie jest oznakowane datą ważności i numerem serii, w opakowaniu własnym apteki, do którego dołącza się ulotkę lub jej kopię.[1]

W przypadku, gdy na recepcie wpisane jest dawkowanie, na podstawie którego nie można wykonać wyliczenia ilości możliwej do wydania (np. 1 x 1 przy insulinie lub maści), to takie dawkowanie należy potraktować jako brak dawkowania i wydać dwa najmniejsze refundowane opakowania lub jeżeli jest to lek pełnopłatny to 2 najmniejsze zarejestrowane opakowania.

Kontrowersje wzbudza sytuacja, gdy z wyliczonego dawkowania wychodzi ilość mniejsza niż najmniejsze opakowanie umieszczone na listach refundacyjnych, a opakowanie należy to tych grup leków, które wolno dzielić. Przy tego rodzaju problemach można rozważyć, że zapis w w/w rozporządzeniu pozwala dzielić takie opakowania, ale nigdzie nie zostało zapisanie, że trzeba je dzielić. Z praktyki jednak wynika, że bezpieczniej jest podzielić opakowanie i jeśli tak wynika z dawkowania wydać mniej niż jedno najmniejsze.

Ile kropli i ampułek można wydać?

Krople do oczu najczęściej są ważne 1 miesiąc od otwarcia, ale nie musi to być regułą. Należy to wziąć pod uwagę, wyliczając ilość, jaką mamy wydać. Nawet jeżeli z wyliczeń wychodzi, że ilość zawarta w buteleczce wystarczy na np. 50 dni, to pacjent po miesiącu będzie musiał wyrzucić otwarte opakowania. Więcej na temat kropli do oczu przeczytasz w innym opracowaniu. (Patrz: Jak prawidłowo stosować krople i maści do oczu? [edukacja pacjenta]”.)

W ten sam sposób należy podejść do ampułek, a zwłaszcza insulin, które nie są wykorzystywane jednorazowo i sprawdzić, czy w ChPL nie wpisano okresu trwałości ampułki od momentu jej otwarcia.

Wyliczając ilość kropli doustnych, należy dowiedzieć się, ile kropli danego roztworu zawarte jest w 1 ml i dopiero opierając się na tej informacji dokonać obliczeń. W sytuacji, gdy w ChPL brak jest takiej informacji, a mamy do czynienia z roztworem wodnym można przyjąć, że z 1 ml pacjent otrzyma 20 kropli.

Ile maści można wydać?

Najwięcej problemu może sprawić wyliczanie ilości maści, którą można wydać. Dawkowanie 1 x dziennie nie pozwala na wyliczenie, w jakim czasie pacjent zużyje tubkę maści, kremu czy żelu. Takie dawkowanie jest nieprecyzyjne i nie pozwala na wyliczenie ilości możliwej do wydania. Można wtedy wydać 2 najmniejsze opakowania umieszczone na listach refundacyjnych lub gdy produkt nie jest refundowany to 2 najmniejsze zarejestrowane opakowania. Warto jednak sprawdzić, czy w ChPL nie jest zawarta informacja o trwałości leku po otwarciu. Np. w przypadku niektórych maści i kremów ze sterydami jest ona określona na 4 tygodnie.

Farmaceuci posiadają wiedzę o trwałości różnych substancji w różnych postaciach leku. Jednak podczas dokonywania obliczeń ilości możliwej do wydania należy opierać się na informacjach zawartych w ChPL, aby w razie kontroli móc uzasadnić swoje wyliczenia. W osobnych artykułach omówię przykłady takich obliczeń dla konkretnych postaci leków.

mgr farm. Małgorzata Łęt

Kierownik apteki ogólnodostępnej. Aktywnie działa w samorządzie aptekarskim. Doświadczenie zawodowe zdobywała na stanowisku dyrektora ds. farmacji. Szczególnie interesuje się recepturą i dietetyką. Pełni funkcję redaktora ds. prawa i realizacji recept na portalu opieka.farm.

[artykuły]

Źródła
  1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dn.12.10.2018 w sprawie zapotrzebowań oraz wydawania z apteki produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych ze zmianami pełny tekst.pdf
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Subskrybuj
Powiadom o
1 Komentarz
Inline Feedbacks
View all comments
Krzysztof Ziemba

dziękuję za pomocny artykuł.

Pogadanki Farmaceutyczne

REKLAMA

Ostatnie komentarze

Najnowsze na portalu

Czytaj też:

Ile insuliny Abasaglar można wydać? [Q&A]

Pytanie: Ile insuliny Abasaglar mogę wydać jeżeli: na e-recepcie są 2op, dawkowanie 1x10j., recepta roczna realizowana w terminie. 12 wkładów (na 360 dni) czy całość 20 wkładów?

1
0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
()
x