Transkrypcja:
Cześć, tu Angelika Ziaja Witam w programie Pogadanki Farmaceutyczne. W tym odcinku opowiem o bezpieczeństwie, działaniu i wskazaniach do zastosowania salicylanu choliny, dzisiaj bardziej skupię się na jednej z form w jakich występuje, a mianowicie kroplach do uszu. Powiem też jakich informacji udzielić pacjentowi i na co uważać. Zapraszam.
Salicylan choliny jest pochodną kwasu salicylowego, który z kolei po raz pierwszy otrzymano z kory wierzby, surowca farmaceutycznego znanego już w starożytności. Pierwsza chemiczna synteza kwasu salicylowego miała miejsce w 1859 r. i co ciekawe nie była zamierzona, lecz przypadkowa.
Salicylan choliny jest dobrze rozpuszczalny w wodzie, a powstałe roztwory charakteryzują się trwałością i stabilnością, w odróżnieniu od kwasu salicylowego i jego acetylowanych pochodnych.
Krople do uszu Otinum z głównym składnikiem – salicylanem choliny mają długą historię stosowania, data pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu pochodzi z 1982 roku, na początku były lekiem dostępnym tylko na receptę, więc zapisywanym głównie przez otolaryngologów. Obecnie jest lekiem, który może polecić także farmaceuta.
Salicylan choliny, tak jak inne leki z grupy NLPZ jest inhibitorem zwanego cyklooksygenazą, w skrócie COX, odpowiedzialnego za powstawanie prostaglandyn będących prekursorami stanu zapalnego, przez co działa przeciwzapalnie. W odróżnieniu od kwasy acetylosalicylowego, hamuje enzym w sposób odwracalny i w porównaniu z nim działa słabiej przeciwbólowo. Salicylan choliny podany miejscowo wykazuje tez dodatkowo działanie bakteriobójcze, co jest korzystnym działaniem w przypadku miejscowego podania, szczególnie w przypadku zapalenia ucha zewnętrznego, które może wynikać z infekcji bakteryjnej.
Natomiastglicerol zawarty w leku Otinum, powleka powierzchnię ucha, działa osłaniająco i redukuje obrzęk przez co dodatkowo wspomaga redukcję objawów zapalenia, zmiękcza też woskowinę w przypadku jej zalegania w kanale słuchowym.
Możecie więc zalecić Otinum do uśmierzania dolegliwości towarzyszących takim schorzeniom jak stan zapalny ucha zewnętrznego, błony bębenkowej, przewodu słuchowego zewnętrznego lub też do zmiękczenia stwardniałej woskowiny celem ułatwienia jej wypłukania z ucha. Lek Otinum jak większość pochodnych kwasu salicylowego jest przeznaczony do stosowania u osób dorosłych, możecie polecić go więc pacjentom powyżej 18. roku życia.
Przejdźmy teraz do sedna – jakie informacje warto przekazać pacjentowi przy każdym wydaniu preparatu z apteki, o czym poinformować w razie dodatkowych pytań, a o czym po prostu warto wiedzieć?
Otinum zarekomenduj pacjentom do zwalczaniu dolegliwości bólowych, świądu, zaczerwienia, które są objawami towarzyszącymi zapaleniu ucha zewnętrznego. Dolegliwości te mogą być wywołane czynnikami różnego pochodzenia np. częstą ekspozycją na wilgoć, wodę np. u pacjentów regularnie korzystających z basenów, regularnym używaniem słuchawek dousznych, podrażnieniem spowodowanym przez kosmetyki, żele, szampony zawierające detergenty, tocząca się infekcją bakteryjną.
Możesz także zarekomendować Otinum pacjentom uskarżającym się na zatkanie ucha woskowiną, ponieważ działając na nią zmiękczająco ułatwi jej usunięcie z kanału słuchowego. Jest to drugie zarejestrowane wskazanie tego leku.
Tak więc składniki leku Otinum wykazują synergistyczne działanie – salicylan choliny opowiada za działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne leku – dzięki temu lek będzie skuteczny w zwalczaniu dolegliwości związanych z zapaleniem ucha. Glicerol z kolei zmiękcza zalegającą woskowinę, ze względu na swoją konsystencję dodatkowo powleka i chroni powierzchnię przewodu słuchowego, a absorbując nadmiar wody z obrzękniętych tkanek przyczynia się do zmniejszenia obrzęku, ułatwia usunięcie nagromadzonej woskowiny, ale wspomaga też uśmierzanie dolegliwości związanych z toczącym się stanem zapalnym.
Otinum jest lekiem o dobrym profilu bezpieczeństwa ze względu na to, że nie działa ogólnoustrojowo, nie ma więc potrzeby zmiany dawki nawet u osób cierpiących na zaburzenia nerek, wątroby, lub w podeszłym wieku, dlatego możesz polecić go pacjentom z tych grup. Także niewiele jest przeciwwskazań do zastosowania Otinum, poza nadwrażliwością na składniki leku, jest to obecność wydzieliny lub krwawienia z przewodu słuchowego, silny bólu ucha, któremu towarzyszy pogorszenie słuchu, lub wcześniej rozpoznane uszkodzenie błony bębenkowej. Są to więc sytuacje, które łatwo wykluczyć podczas rozmowy z pacjentem i stąd lek ten może być rekomendowany bez konieczności wizyty u lekarza czy przeprowadzania badań, lecz odręcznie.
Natomiast ze względu na brak wystarczających badań dotyczących bezpieczeństwa nie rekomenduj go do stosowana w okresie ciąży i laktacji.
Wydając pacjentowi krople Otinum poinformuj pacjenta, że są wskazane do doraźnego leczenia stanu zapalnego ucha i zaleć stosowanie 3-4 kropli co 6 do 8 godzin. Przekaż pacjentowi, że czas leczenia nie powinien przekroczyć 3 dni. Jeśli w tym czasie nie nastąpi poprawa lub gdy w czasie leczenia stan pogorszy się, zaleć konsultację lekarską. W przypadku, gdy krople polecasz pacjentowi jedynie w celu zmiękczenia zalegającej woskowiny, poinformuj go o konieczności dawkowania co 12 godzin, a więc rzadziej, po 3-4 krople przez 4 dni.
Poinformuj pacjenta, że postać kropli do uszu ze względu na miejscową drogę podania i zlokalizowane miejscowe działanie to mniejsze ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, które wiązałyby się ze stosowaniem leku doustnego. Działania niepożądane po zastosowaniu salicylanu choliny zewnętrznie występują rzadziej i są słabsze w porównaniu do kwasu acetylosalicylowego stosowanego wewnętrznie. Ograniczają się głównie do miejscowych reakcji podrażnienia i świądu.
Zdarza się, że pacjent pyta o prawidłową metodę aplikacji leku, w takim przypadku poinformuj, że przed jego zastosowaniem powinien umyć ręce, przechylić głowę na bok, następnie pociągnąć płatek chorego ucha ku dołowi, i zaaplikować 3-4 krople roztworu. Ułatwić aplikację może położenie się na boku, tak by chore ucho zwrócone było do góry. Przekaż, że po aplikacji pacjent powinien przez chwilę pozostać w przyjętej pozycji, co jeszcze bardziej zoptymalizuje metodę podania leku i zapobiegnie zbyt szybkiemu wypłynięciu leku.
To już wszystko, dziękuję za uwagę i do zobaczenia w kolejnym odcinku.
Źródła:
1. Wróblewska, K.B.; Plewa, S.; Dereziński, P.; Muszalska-Kolos, I. Choline Salicylate Analysis: Chemical Stability and Degradation Product Identification. Molecules 2020, 25, 51. https://doi.org/10.3390/molecules25010051
2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Otinum, 0,2 g/g, krople do uszu – data zat. 13.02.2023
Czytaj też: Otinum
