Klozapina

Atypowy lek przeciwpsychotyczny z grupy pochodnych diazepiny, oksazepiny i tiazepiny, wydawany wyłącznie na receptę, dostępny w preparatach jednoskładnikowych w postaci tabletek o kilku mocach. Ze względu na ryzyko agranulocytozy jego stosowanie jest zarezerwowane dla dwóch wąskich sytuacji: schizofrenii opornej na leczenie oraz psychozy w przebiegu choroby Parkinsona po niepowodzeniu innych metod. Wydawanie leku jest obwarowane obowiązkowym systemem regularnej kontroli morfologii krwi i całkowitej liczby neutrofili, bez którego leczenia nie wolno rozpoczynać ani prowadzić¹.

Działanie klozapiny

Klozapina jest lekiem przeciwpsychotycznym różniącym się od klasycznych neuroleptyków. W przeciwieństwie do nich w badaniach farmakologicznych nie powoduje katalepsji ani nie hamuje stereotypowych zachowań wywołanych apomorfiną lub amfetaminą, a w praktyce klinicznej wywołuje mniej objawów pozapiramidowych, takich jak ostra dystonia, objawy parkinsonowskie i akatyzja.

Lek działa szybko uspokajająco i łagodzi zarówno pozytywne, jak i negatywne objawy schizofrenii u pacjentów, u których zawiodło leczenie innymi lekami. W odróżnieniu od klasycznych neuroleptyków klozapina nie zwiększa lub tylko nieznacznie zwiększa stężenie prolaktyny, dzięki czemu rzadziej powoduje ginekomastię, brak miesiączkowania, mlekotok i impotencję.

Ceną za tę skuteczność jest profil bezpieczeństwa wymagający ścisłego nadzoru. Klozapina może wywołać zagrażającą życiu agranulocytozę, obniża próg drgawkowy zależnie od dawki, zwiększa ryzyko zapalenia mięśnia sercowego i kardiomiopatii, a silne działanie przeciwcholinergiczne może prowadzić do niedrożności jelit. Z tego powodu leku nie stosuje się jako pierwszego wyboru, lecz dopiero po wyczerpaniu innych możliwości.

Farmakologia

Klozapina charakteryzuje się słabym działaniem blokującym receptory dopaminowe D₁, D₂, D₃ i D₅, natomiast wykazuje silne powinowactwo do receptora D₄. Oprócz tego ma silne właściwości alfa-adrenolityczne, przeciwcholinergiczne, przeciwhistaminowe i przeciwserotoninergiczne oraz hamuje reakcję pobudzenia¹.

W otwartym badaniu klinicznym z udziałem 319 pacjentów opornych na leczenie, którym klozapinę podawano przez 12 miesięcy, klinicznie istotną poprawę obserwowano u 37% pacjentów w pierwszym tygodniu leczenia oraz dodatkowo u 44% pacjentów pod koniec rocznej terapii, przy czym poprawę rozumiano jako zmniejszenie wyniku o około 20% w skali Brief Psychiatric Rating Score¹. Do potencjalnie ciężkich działań niepożądanych klozapiny należą granulocytopenia i agranulocytoza, występujące z szacunkową częstością odpowiednio 3% i 0,7%, co uzasadnia ograniczenie stosowania leku do wąskich wskazań i prowadzenie regularnych badań hematologicznych².

Farmakokinetyka

Po podaniu doustnym klozapina jest wchłaniana w 90 do 95%, a szybkość i stopień wchłaniania są niezależne od przyjmowanego pokarmu. Lek podlega umiarkowanemu efektowi pierwszego przejścia, w wyniku czego jego bezwzględna biodostępność wynosi 50 do 60%¹.

W stanie stacjonarnym, przy dawkowaniu dwa razy na dobę, maksymalne stężenie we krwi (C_max) osiągane jest średnio po około 2,1 godziny (zakres od 0,4 do 4,2 godziny), a objętość dystrybucji wynosi 1,6 l/kg. Wiązanie z białkami osocza wynosi 95%¹.

Metabolizm klozapiny jest niemal całkowity i przebiega przed wydaleniem, głównie z udziałem CYP1A2 i CYP3A4, a w mniejszym stopniu CYP2C19 i CYP2D6. Spośród głównych metabolitów czynny jest jedynie metabolit demetylowy, którego działanie farmakologiczne przypomina działanie klozapiny, jest jednak słabsze i krócej trwające³.

Eliminacja przebiega dwufazowo, a średni okres półtrwania (t_½) w fazie końcowej wynosi 12 godzin (zakres od 6 do 26 godzin). Po podaniu pojedynczej dawki 75 mg okres półtrwania wynosił 7,9 godziny i wydłużał się do 14,2 godziny po osiągnięciu stanu stacjonarnego. W moczu i kale stwierdza się jedynie śladowe ilości leku w postaci niezmienionej, około 50% dawki jest wydalane w postaci metabolitów z moczem, a 30% z kałem¹.

Wskazania leków z klozapiną

Wskazania różnią się w zależności od mocy tabletek. Wszystkie moce, wydawane na receptę, są wskazane w leczeniu pacjentów ze schizofrenią oporną na leczenie oraz pacjentów ze schizofrenią, u których po zastosowaniu innych leków przeciwpsychotycznych, w tym atypowych, wystąpiły ciężkie, niepoddające się leczeniu neurologiczne działania niepożądane. Oporność na leczenie definiuje się jako brak zadowalającej poprawy klinicznej mimo zastosowania przynajmniej dwóch różnych leków przeciwpsychotycznych we właściwych dawkach i przez odpowiedni czas².

Drugim wskazaniem, zarejestrowanym wyłącznie dla tabletek o mocy 25 mg, 50 mg i 100 mg, są zaburzenia psychotyczne występujące w przebiegu choroby Parkinsona w przypadkach, kiedy inne metody leczenia okazały się nieskuteczne. W tym wskazaniu nie stosuje się tabletek o mocy 200 mg⁴.

Dawkowanie klozapiny

Dawkę ustala się indywidualnie, dążąc do najmniejszej dawki skutecznej. Leczenie można rozpoczynać tylko u pacjentów, u których całkowita liczba neutrofili wynosi co najmniej 1500/mm³. W celu ograniczenia ryzyka niedociśnienia tętniczego, napadów drgawkowych i sedacji dawkę zwiększa się ostrożnie, stosując schematy z dawkami podzielonymi¹.

Wskazanie i grupa	Dawka	Dawka maksymalna na dobę
Schizofrenia oporna, rozpoczynanie leczenia (dorośli)	12,5 mg raz lub dwa razy w pierwszej dobie, 25 mg raz lub dwa razy w drugiej dobie, następnie zwiększanie o 25–50 mg do około 300 mg na dobę w ciągu 2–3 tygodni	zwiększanie nie więcej niż o 100 mg jednorazowo1
Schizofrenia oporna, zakres terapeutyczny (dorośli)	zwykle 200–450 mg na dobę w dawkach podzielonych, większą część podawana wieczorem	900 mg (ryzyko drgawek powyżej 450 mg na dobę)2
Schizofrenia oporna, leczenie podtrzymujące (dorośli)	najmniejsza dawka skuteczna, przy dawce do 200 mg raz na dobę wieczorem, przez co najmniej 6 miesięcy	zależnie od odpowiedzi1
Psychoza w chorobie Parkinsona (tylko 25, 50 i 100 mg)	początkowo 12,5 mg na dobę wieczorem, zwiększanie o 12,5 mg najwyżej dwa razy w tygodniu, dawka podtrzymująca zwykle 25–37,5 mg na dobę	100 mg (powyżej 50 mg na dobę tylko wyjątkowo)4
Pacjenci w wieku 60 lat i starsi	12,5 mg jednorazowo w pierwszej dobie, następnie zwiększanie nie więcej niż o 25 mg na dobę	zależnie od tolerancji3

Przed planowanym zakończeniem leczenia dawkę zmniejsza się stopniowo w ciągu 1 do 2 tygodni, aby uniknąć ostrych reakcji z odstawienia. Jeśli od przyjęcia ostatniej dawki upłynęły więcej niż 2 dni, leczenie wznawia się od dawki 12,5 mg raz lub dwa razy na dobę¹. W razie wystąpienia neutropenii lub agranulocytozy leczenie należy natychmiast przerwać⁴.

Istotne przeciwwskazania do stosowania klozapiny

Brak możliwości regularnych badań krwi

Leku nie wolno stosować u pacjentów, u których nie ma możliwości wykonywania regularnych badań krwi, ponieważ monitorowanie liczby neutrofili jest warunkiem bezpiecznego leczenia¹.

Agranulocytoza lub granulocytopenia w wywiadzie

Przeciwwskazaniem jest granulocytopenia lub agranulocytoza w wywiadzie wywołana czynnikami toksycznymi lub reakcją idiosynkrazji (z wyjątkiem związanej z wcześniejszą chemioterapią) oraz agranulocytoza wywołana wcześniejszym stosowaniem klozapiny¹.

Zaburzenia czynności szpiku kostnego

Zaburzenia czynności szpiku kostnego wykluczają stosowanie klozapiny ze względu na jej działanie hamujące hematopoezę³.

Jednoczesne leki zwiększające ryzyko agranulocytozy

Leczenia nie wolno rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem wywołania agranulocytozy, a jednoczesnego podawania leków przeciwpsychotycznych o przedłużonym działaniu w postaci depot należy unikać².

Niekontrolowana padaczka

Niekontrolowana padaczka jest przeciwwskazaniem, ponieważ klozapina obniża próg drgawkowy zależnie od dawki¹.

Ciężkie choroby serca i porażenna niedrożność jelit

Przeciwwskazane są ciężkie zaburzenia czynności serca, w tym zapalenie mięśnia sercowego, oraz porażenna niedrożność jelit. Ograniczeniami są także ciężkie zaburzenia czynności nerek, zapaść krążeniowa i zahamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego niezależnie od przyczyny¹.

Czynna i postępująca choroba wątroby

Leku nie stosuje się w czynnej chorobie wątroby przebiegającej z nudnościami, jadłowstrętem lub żółtaczką ani w postępującej chorobie wątroby i niewydolności wątroby³.

Psychozy toksyczne i stany śpiączkowe

Przeciwwskazaniem są psychozy alkoholowe lub inne psychozy wywołane czynnikami toksycznymi, zatrucie lekami oraz stany śpiączki².

Środki ostrożności przy wydawaniu klozapiny

Obowiązkowe monitorowanie liczby neutrofili

Leczenie można rozpocząć wyłącznie u pacjenta, u którego w ciągu 10 dni przed rozpoczęciem terapii morfologia z rozmazem potwierdziła całkowitą liczbę neutrofili powyżej 1500/mm³. Po rozpoczęciu leczenia liczbę neutrofili kontroluje się co tydzień przez pierwszych 18 tygodni, następnie co miesiąc przez kolejne 34 tygodnie, a po roku bez neutropenii co 12 tygodni i po dwóch latach raz w roku. Recept nie należy wystawiać na okres dłuższy niż czas między kolejnymi badaniami krwi¹. Jeśli w jakimkolwiek momencie liczba neutrofili spadnie poniżej 1000/mm³, podawanie leku należy natychmiast przerwać, a pacjentowi nie wolno go ponownie podać¹.

Zgłaszanie objawów zakażenia

Podczas każdej konsultacji należy przypominać pacjentowi o konieczności natychmiastowego skontaktowania się z lekarzem w razie wystąpienia początkowych objawów jakiegokolwiek zakażenia. Szczególną uwagę zwraca się na dolegliwości grypopodobne, gorączkę, ból gardła oraz owrzodzenie jamy ustnej lub gardła, które mogą wskazywać na neutropenię i wymagają pilnego wykonania morfologii¹.

Zapalenie mięśnia sercowego i kardiomiopatia

Stosowanie klozapiny wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zapalenia mięśnia sercowego, największym w pierwszych dwóch miesiącach leczenia, które w rzadkich przypadkach kończy się zgonem. Zgłaszano także śmiertelne przypadki kardiomiopatii oraz zapalenia osierdzia. Zapalenie mięśnia sercowego lub kardiomiopatię należy podejrzewać przy utrzymującym się w spoczynku częstoskurczu, kołataniu serca, arytmiach, bólach w klatce piersiowej i objawach niewydolności serca. W razie podejrzenia leczenie należy niezwłocznie przerwać, skierować pacjenta do kardiologa i nie stosować klozapiny ponownie¹.

Napady drgawkowe

Klozapina obniża próg drgawkowy w sposób zależny od dawki i może wywoływać drgawki miokloniczne lub uogólnione napady padaczkowe, bardziej prawdopodobne po szybkim zwiększeniu dawki oraz u pacjentów z padaczką w wywiadzie. W takich przypadkach dawkę należy zmniejszyć i w razie potrzeby wdrożyć leczenie przeciwpadaczkowe².

Działanie przeciwcholinergiczne i ryzyko niedrożności jelit

Właściwości przeciwcholinergiczne klozapiny mogą powodować zaburzenia perystaltyki, od zaparcia do niedrożności jelit, powstania kamieni kałowych, porażennej niedrożności jelita, ostrego rozdęcia okrężnicy oraz zawału i niedokrwienia jelita, które w rzadkich przypadkach kończyły się śmiercią. Szczególną ostrożność zachowuje się u pacjentów przyjmujących jednocześnie inne leki wywołujące zaparcia, z chorobami okrężnicy w wywiadzie lub po zabiegach w dolnej części brzucha. Rozpoznanie zaparcia i jego aktywne leczenie jest niezwykle ważne¹.

Nadmierne wydzielanie śliny

Nadmierne wydzielanie śliny jest bardzo częstym działaniem klozapiny wynikającym z jej profilu receptorowego i bywa szczególnie uciążliwe w nocy. Gdy do jego ograniczenia stosuje się leki przeciwcholinergiczne, pacjenta należy obserwować pod kątem addycyjnych działań przeciwcholinergicznych, zwłaszcza zaparcia¹.

Zmiany metaboliczne

Stosowanie klozapiny wiąże się z hiperglikemią, dyslipidemią i zwiększeniem masy ciała, które mogą zwiększać ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych. Zgłaszano rzadkie przypadki zaburzeń tolerancji glukozy oraz bardzo rzadkie przypadki ciężkiej hiperglikemii z kwasicą ketonową lub śpiączką hiperosmolarną, w tym śmiertelne. Zaleca się kontrolę stężenia glukozy i lipidów oraz monitorowanie masy ciała².

Niedociśnienie ortostatyczne i zapaść krążeniowa

W czasie leczenia może wystąpić niedociśnienie ortostatyczne z omdleniami lub bez omdleń, a w rzadkich przypadkach głęboka zapaść z zatrzymaniem czynności serca lub oddychania, bardziej prawdopodobna po jednoczesnym zastosowaniu benzodiazepiny i przy zbyt szybkim zwiększaniu dawki. Z tego powodu leczenie rozpoczyna się pod ścisłym nadzorem lekarza³.

Gorączka i złośliwy zespół neuroleptyczny

W pierwszych tygodniach leczenia u pacjentów może przejściowo wystąpić gorączka powyżej 38 stopni, zwykle o łagodnym charakterze, wymagająca jednak wykluczenia zakażenia i agranulocytozy. Przy wysokiej gorączce należy rozważyć złośliwy zespół neuroleptyczny, a po jego potwierdzeniu natychmiast przerwać leczenie¹.

Zwiększona śmiertelność u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem

Dane z badań obserwacyjnych wskazują na nieznacznie zwiększone ryzyko zgonu u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem leczonych lekami przeciwpsychotycznymi, a w badaniach kontrolowanych placebo obserwowano także zwiększone ryzyko naczyniowo-mózgowych zdarzeń niepożądanych. Klozapina nie jest zatwierdzona w leczeniu zaburzeń zachowania związanych z otępieniem².

Wpływ na prowadzenie pojazdów

Ze względu na działanie uspokajające i obniżanie progu drgawkowego pacjent przyjmujący klozapinę powinien unikać prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia¹.

Interakcje klozapiny

Leki hamujące czynność szpiku kostnego + klozapina

Substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, takich jak karbamazepina, chloramfenikol, sulfonamidy (kotrimoksazol), pochodne pyrazolonu (fenylbutazon), penicylamina i leki cytotoksyczne, nie wolno stosować jednocześnie z klozapiną, ponieważ mogą nasilać jej hamujące działanie na szpik. Dotyczy to również długo działających leków przeciwpsychotycznych w postaci depot, których w razie neutropenii nie można szybko usunąć z organizmu¹.

Benzodiazepiny + klozapina

Jednoczesne stosowanie benzodiazepin może zwiększać ryzyko zapaści krążeniowej prowadzącej do zatrzymania akcji serca lub oddychania. Depresja oddechowa i zapaść są bardziej prawdopodobne na początku skojarzonego stosowania lub gdy klozapinę włącza się do ustabilizowanej terapii benzodiazepiną³.

Kwas walproinowy + klozapina

Jednoczesne stosowanie kwasu walproinowego może zwiększać ryzyko neutropenii oraz zapalenia mięśnia sercowego wywołanego klozapiną, a także wywoływać ciężkie napady padaczkowe i pojedyncze przypadki majaczenia. Konieczne jest dokładne monitorowanie pacjenta, a u osób przyjmujących kwas walproinowy zaleca się dodatkowe oznaczenia liczby neutrofili¹.

Lit i inne leki działające na ośrodkowy układ nerwowy + klozapina

Jednoczesne stosowanie litu lub innych środków wpływających na ośrodkowy układ nerwowy może zwiększać ryzyko rozwoju złośliwego zespołu neuroleptycznego, dlatego pacjenta należy obserwować pod kątem jego objawów².

Inhibitory CYP1A2 i CYP3A4 + klozapina

Substancje hamujące izoenzymy cytochromu P450, zwłaszcza inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, cyprofloksacyna, perazyna i kofeina, oraz hormonalne środki antykoncepcyjne mogą zwiększać stężenie klozapiny i nasilać jej działania niepożądane, co może wymagać zmniejszenia dawki. Ostrożność jest wymagana także po zaprzestaniu ich stosowania, ponieważ stężenie klozapiny może wówczas zmaleć¹.

Induktory CYP1A2 i CYP3A4 + klozapina

Substancje pobudzające enzymy cytochromu P450, takie jak fenytoina, ryfampicyna i omeprazol, mogą zmniejszać stężenie klozapiny w osoczu i osłabiać jej skuteczność. Karbamazepiny nie stosuje się jednocześnie z klozapiną ze względu na jej hamujące działanie na szpik. Podobny wpływ ma palenie papierosów, którego nagłe przerwanie może zwiększyć stężenie klozapiny i nasilić jej działania niepożądane³.

Alkohol + klozapina

Nie należy spożywać alkoholu jednocześnie z klozapiną ze względu na możliwe nasilenie działania uspokajającego i addycyjne hamowanie ośrodkowego układu nerwowego¹.

Leki przeciwnadciśnieniowe i aminy presyjne + klozapina

Klozapina może nasilać hipotensyjne działanie leków przeciwnadciśnieniowych przez działanie antagonistyczne wobec układu współczulnego. Z powodu działania adrenolitycznego może też zmniejszać efekt podnoszenia ciśnienia przez noradrenalinę i inne środki alfa-adrenergiczne oraz odwracać efekt presyjny adrenaliny, dlatego w leczeniu niedociśnienia po klozapinie unika się podawania adrenaliny².

Leki silnie wiążące się z białkami + klozapina

Klozapina może zwiększać osoczowe stężenie leków wiążących się w dużym stopniu z białkami, takich jak warfaryna i digoksyna, wypierając je z miejsc wiązania, dlatego pacjenta należy monitorować, a dawki tych leków w razie potrzeby dostosować³.

Działania niepożądane klozapiny

Najcięższymi działaniami niepożądanymi klozapiny są agranulocytoza, napady padaczkowe, powikłania sercowo-naczyniowe i gorączka, natomiast do najczęstszych należą senność, zawroty głowy, częstoskurcz, zaparcie i nadmierne wydzielanie śliny. Poniższe częstości pochodzą z charakterystyki produktu leczniczego Paxifar, jedynego zarejestrowanego w Polsce preparatu jednoskładnikowego klozapiny.

⚠ Agranulocytoza i granulocytopenia

Ze stosowaniem klozapiny wiąże się ryzyko granulocytopenii i agranulocytozy, która choć zasadniczo ustępuje po zaprzestaniu leczenia, może wywołać posocznicę i doprowadzić do zgonu. Leukopenia, neutropenia, eozynofilia i leukocytoza występują często (), agranulocytoza niezbyt często (), niedokrwistość rzadko (), a małopłytkowość i nadpłytkowość bardzo rzadko (). Skumulowana częstość agranulocytozy wynosi około 0,78%, a większość przypadków (około 70%) występuje w pierwszych 18 tygodniach leczenia¹.

⚠ Napady padaczkowe i objawy neurologiczne

Senność, sedacja i nieukładowe zawroty głowy występują bardzo często (). Napady padaczkowe, drgawki i drgawki miokloniczne, objawy pozapiramidowe, akatyzja, drżenie, sztywność i ból głowy występują często (), splątanie i majaczenie rzadko (), a późne dyskinezy i zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne bardzo rzadko ()².

⚠ Zapalenie mięśnia sercowego, kardiomiopatia i zaburzenia rytmu

Częstoskurcz występuje bardzo często (), a zmiany w EKG często (). Zapaść krążeniowa, arytmie, zapalenie mięśnia sercowego oraz zapalenie osierdzia i wysięk osierdziowy występują rzadko (), a kardiomiopatia i zatrzymanie akcji serca bardzo rzadko (). Zawał mięśnia sercowego, który może być śmiertelny, oraz migotanie przedsionków i niewydolność zastawki dwudzielnej w przebiegu kardiomiopatii występują z nieznaną częstością ()¹.

Zaburzenia naczyniowe i choroba zakrzepowo-zatorowa

Omdlenia, niedociśnienie ortostatyczne i nadciśnienie tętnicze występują często (), zakrzepica z zatorowością rzadko (), a żylna choroba zakrzepowo-zatorowa z nieznaną częstością ()².

⚠ Niedrożność jelit i zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Zaparcia i nadmierne wydzielanie śliny występują bardzo często (), nudności, wymioty, jadłowstręt i suchość błony śluzowej jamy ustnej często (), dysfagia rzadko (), a niedrożność jelit, porażenna niedrożność jelita, wklinowanie kałowe i powiększenie ślinianek przyusznych bardzo rzadko (). Zawał i niedokrwienie jelita, martwica, owrzodzenie i perforacja jelita oraz ostre rozdęcie okrężnicy, prowadzące czasami do zgonu, występują z nieznaną częstością ()¹.

⚠ Depresja oddechowa i zachłystowe zapalenie płuc

Aspirowanie pokarmu oraz zapalenie płuc i zakażenie dolnych dróg oddechowych, które może być śmiertelne, występują rzadko (), a depresja oddechowa i zatrzymanie czynności oddechowej bardzo rzadko ()³.

⚠ Zaburzenia wątroby

Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych występuje często (), zapalenie trzustki, zapalenie wątroby i żółtaczka cholestatyczna rzadko (), a piorunująca martwica wątroby bardzo rzadko (). Ciężkie uszkodzenie wątroby i niewydolność wątroby, która może zakończyć się zgonem lub przeszczepieniem, występują z nieznaną częstością ()².

Zaburzenia metaboliczne

Zwiększenie masy ciała występuje często (), cukrzyca, zaburzenia tolerancji glukozy i otyłość rzadko (), a śpiączka hiperosmolarna, kwasica ketonowa, ciężka hiperglikemia, hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia bardzo rzadko ()¹.

⚠ Złośliwy zespół neuroleptyczny i gorączka

Łagodna hipertermia, zaburzenia regulacji temperatury ciała, gorączka i uczucie zmęczenia występują często (), a złośliwy zespół neuroleptyczny niezbyt często ()³.

Zaburzenia nerek i układu moczowego

Zatrzymanie i nietrzymanie moczu występują często (), a śródmiąższowe zapalenie nerek bardzo rzadko ()¹.

Nieostre widzenie i upadki

Nieostre widzenie występuje często (), a upadki związane z drgawkami, sennością, niedociśnieniem ortostatycznym i zaburzeniami równowagi niezbyt często ()².

⚠ Ciężkie reakcje skórne

Odczyny skórne występują bardzo rzadko (), a wysypka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (zespół DRESS), która może zagrażać życiu, oraz obrzęk naczynioruchowy i leukocytoklastyczne zapalenie naczyń występują z nieznaną częstością ()³.

⚠ Nagły zgon i priapizm

Priapizm oraz nagły zgon o niewyjaśnionej przyczynie występują bardzo rzadko (), a posocznica i nowotwór hematologiczny, którego ryzyko rośnie ze skumulowaną dawką i czasem leczenia, występują z nieznaną częstością ()¹.

Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL każdego preparatu, punkt 4.8.

Ciąża a klozapina

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych istnieją jedynie ograniczone dane dotyczące stosowania klozapiny u kobiet w ciąży, a badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na przebieg ciąży i rozwój płodu. Podczas przepisywania leku kobietom w ciąży należy zachować ostrożność¹.

U noworodków matek przyjmujących leki przeciwpsychotyczne w trzecim trymestrze ciąży istnieje ryzyko wystąpienia objawów pozapiramidowych i objawów z odstawienia, w tym pobudzenia, wzmożonego lub obniżonego napięcia mięśniowego, drżenia, senności, niewydolności oddechowej i zaburzeń odżywiania, dlatego stan noworodka należy ściśle monitorować². W wyniku zamiany innego leku przeciwpsychotycznego na klozapinę może powrócić prawidłowe miesiączkowanie, dlatego kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję³.

Karmienie piersią a klozapina

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych badania na zwierzętach wskazują, że klozapina przenika do mleka i wpływa na karmione piersią potomstwo, dlatego kobiety przyjmujące klozapinę nie powinny karmić piersią¹.

Produkty handlowe z klozapiną

Preparat	Postać	Kategoria dostępności
Paxifar	tabletki 25 mg	Rp
Paxifar	tabletki 50 mg	Rp
Paxifar	tabletki 100 mg	Rp
Paxifar	tabletki 200 mg	Rp