Haloperidol
Klasyczny (typowy) lek przeciwpsychotyczny z grupy pochodnych butyrofenonu, jeden z najsilniejszych antagonistów receptora dopaminowego D2. Wydawany wyłącznie na receptę, dostępny tylko w preparatach jednoskładnikowych, w kilku postaciach o różnym przeznaczeniu: doustnej (krople i tabletki), w krótko działającej iniekcji domięśniowej oraz w iniekcji o przedłużonym uwalnianiu (dekanonian haloperydolu, tzw. postać depot). Krople i tabletki obejmują najszerszy zakres wskazań psychiatrycznych i neur
Klasyczny (typowy) lek przeciwpsychotyczny z grupy pochodnych butyrofenonu, jeden z najsilniejszych antagonistów receptora dopaminowego D2. Wydawany wyłącznie na receptę, dostępny tylko w preparatach jednoskładnikowych, w kilku postaciach o różnym przeznaczeniu: doustnej (krople i tabletki), w krótko działającej iniekcji domięśniowej oraz w iniekcji o przedłużonym uwalnianiu (dekanonian haloperydolu, tzw. postać depot). Krople i tabletki obejmują najszerszy zakres wskazań psychiatrycznych i neurologicznych, iniekcja domięśniowa służy do szybkiej kontroli ciężkiego pobudzenia i do profilaktyki wymiotów pooperacyjnych, a postać depot – wyłącznie do leczenia podtrzymującego schizofrenii u pacjentów wcześniej ustabilizowanych na haloperydolu doustnym.
Działanie haloperidolu
Haloperidol jest neuroleptykiem, który zmniejsza nasilenie omamów i urojeń oraz działa uspokajająco na pobudzenie psychoruchowe. Efekt ten wynika z silnego blokowania przekaźnictwa dopaminowego w mózgu. W odróżnieniu od wielu leków przeciwpsychotycznych haloperidol prawie nie blokuje receptorów histaminowych ani cholinergicznych, przez co słabiej wywołuje typowe dla tych mechanizmów działania (senność cholinolityczna, suchość w ustach), za to bardzo silnie wpływa na układ pozapiramidowy, co odpowiada za jego charakterystyczny profil działań niepożądanych.
Ta sama substancja czynna występuje w postaciach o różnym czasie działania. Krople i tabletki oraz krótko działająca iniekcja domięśniowa działają szybko i wymagają regularnego dawkowania, natomiast dekanonian haloperydolu jest estrem powoli uwalnianym z mięśnia, dzięki czemu jedno wstrzyknięcie działa przez około 4 tygodnie.
Farmakologia
Haloperidol jest ośrodkowo działającym, silnym antagonistą receptora dopaminowego typu 2, który w zalecanych dawkach wykazuje niskie powinowactwo do receptorów adrenergicznych α1 oraz nie wykazuje aktywności przeciwhistaminowej ani przeciwcholinergicznej1. Zmniejszenie nasilenia omamów i urojeń jest bezpośrednią konsekwencją blokowania sygnałów dopaminergicznych w mezolimbicznym szlaku dopaminergicznym, a skuteczna sedacja psychomotoryczna wyjaśnia korzystne działanie leku w manii oraz w zespołach przebiegających z pobudzeniem2.
Oddziaływanie na jądra podstawne prawdopodobnie leży u podstawy niepożądanego wpływu na motorykę pozapiramidową (dystonia, akatyzja, parkinsonizm), a przeciwdopaminergiczne działanie na laktotrofy przedniego płata przysadki tłumaczy wywoływaną przez lek hiperprolaktynemię3. W postaci iniekcyjnej powinowactwo do receptorów dopaminergicznych w strefie chemoreceptorowej pola najdalszego odpowiada dodatkowo za działanie przeciwwymiotne4. Dekanonian haloperydolu jest estrem haloperydolu i kwasu dekanowego – po podaniu domięśniowym jest stopniowo uwalniany z tkanki mięśniowej i ulega powolnej hydrolizie do wolnego haloperydolu przechodzącego do krążenia5.
Farmakokinetyka
Po podaniu doustnym biodostępność haloperydolu wynosi średnio od 60 do 70%, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest zazwyczaj w ciągu 2 do 6 godzin, a stan równowagi ustala się w ciągu tygodnia od rozpoczęcia leczenia1. Po podaniu domięśniowym krótko działającej iniekcji haloperidol wchłania się w całości, a stężenie maksymalne (Cmax) występuje w ciągu 20 do 40 minut4. Po wstrzyknięciu dekanonianu wolny haloperidol jest uwalniany powoli, a stężenie maksymalne (Cmax) pojawia się zwykle w ciągu 3 do 9 dni od iniekcji, przy czym stan równowagi osiągany jest w ciągu 2 do 4 miesięcy u pacjentów otrzymujących iniekcje raz w miesiącu5.
Haloperidol w około 88 do 92% wiąże się z białkami osocza i jest szybko dystrybuowany do tkanek, na co wskazuje duża objętość dystrybucji (średnio od 8 do 21 l/kg po podaniu dożylnym). Lek z łatwością przenika barierę krew-mózg, przez łożysko i do mleka kobiecego3.
Haloperidol jest intensywnie metabolizowany w wątrobie, głównie na drodze glukuronidacji, redukcji grupy ketonowej, oksydacyjnej N-dealkilacji i tworzenia metabolitów pirydynowych. W przemianach uczestniczą izoenzymy cytochromu P450, szczególnie CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu CYP2D6, dlatego hamowanie lub indukcja tych enzymów wpływa na stężenie leku1. Okres półtrwania w fazie eliminacji (t½) wynosi średnio około 24 godziny po podaniu doustnym (zakres od 15 do 37 godzin) oraz około 21 godzin po krótko działającej iniekcji domięśniowej4. Dla dekanonianu okres półtrwania (t½) jest znacznie dłuższy i wynosi około 3 tygodni5. Po podaniu dożylnym 21% dawki jest wydalane z kałem, a 33% z moczem, przy czym mniej niż 3% dawki wydala się z moczem w postaci niezmienionej3.
Wskazania leków z haloperidolem
Zakres wskazań zależy od postaci. Wszystkie postacie wydawane są na receptę.
Krople doustne i tabletki mają najszerszy zakres. U dorosłych stosuje się je w leczeniu schizofrenii i zaburzeń schizoafektywnych, w doraźnym leczeniu majaczenia po niepowodzeniu leczenia niefarmakologicznego, w leczeniu umiarkowanych do ciężkich epizodów manii w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej, w leczeniu ostrego pobudzenia psychoruchowego w przebiegu zaburzeń psychotycznych lub w epizodach manii, w leczeniu utrzymującej się agresji oraz objawów psychotycznych u pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej demencją w chorobie Alzheimera i demencją naczyniową (gdy leczenie niefarmakologiczne się nie powiodło, a pacjent stanowi zagrożenie dla siebie lub innych), w leczeniu tików, w tym zespołu Gillesa de la Tourette’a, oraz w leczeniu pląsawicy o nasileniu łagodnym i umiarkowanym w chorobie Huntingtona2. U dzieci i młodzieży postacie doustne stosuje się w schizofrenii u młodzieży w wieku od 13 do 17 lat, w utrzymujących się ciężkich zachowaniach agresywnych u dzieci i młodzieży od 6 do 17 lat z autyzmem lub całościowymi zaburzeniami rozwoju oraz w tikach, w tym zespole Tourette’a, u dzieci i młodzieży od 10 do 17 lat – zawsze po niepowodzeniu leczenia niefarmakologicznego i innej farmakoterapii3.
Krótko działająca iniekcja domięśniowa jest przeznaczona dla dorosłych do szybkiej kontroli ciężkiego, ostrego pobudzenia psychoruchowego w przebiegu zaburzeń psychotycznych lub epizodów manii, gdy nie można zastosować leczenia doustnego, do doraźnego leczenia majaczenia, do leczenia pląsawicy w chorobie Huntingtona bez możliwości leczenia doustnego oraz do zapobiegania i skojarzonego leczenia nudności i wymiotów pooperacyjnych u pacjentów z umiarkowanym lub wysokim ryzykiem, gdy inne leki są nieskuteczne lub nietolerowane4.
Postać depot (dekanonian haloperydolu) ma wskazanie wąskie – leczenie podtrzymujące schizofrenii oraz zaburzeń schizoafektywnych u dorosłych aktualnie skutecznie leczonych haloperydolem podawanym doustnie5.
Dawkowanie haloperidolu
Dawkowanie ustala się indywidualnie, rozpoczynając od najmniejszej dawki i dostosowując ją do odpowiedzi na leczenie oraz najmniejszej dawki skutecznej. Poniżej podano dawki dla dorosłych.
| Postać i wskazanie | Dawka | Dawka maksymalna na dobę |
|---|---|---|
| Doustnie, schizofrenia i zaburzenia schizoafektywne | 2–10 mg na dobę w 1–2 dawkach | 20 mg2 |
| Doustnie, majaczenie | 1–10 mg na dobę w 1–3 dawkach | 10 mg1 |
| Doustnie, mania w chorobie afektywnej dwubiegunowej | 2–10 mg na dobę w 1–2 dawkach | 15 mg2 |
| Doustnie, ostre pobudzenie psychoruchowe | 5–10 mg, w razie potrzeby powtórzyć po 12 godzinach | 20 mg1 |
| Doustnie, agresja i objawy psychotyczne w otępieniu | 0,5–5 mg na dobę w 1–2 dawkach, weryfikacja po 6 tygodniach | wg odpowiedzi2 |
| Doustnie, tiki i zespół Tourette’a | 0,5–5 mg na dobę w 1–2 dawkach | wg odpowiedzi3 |
| Doustnie, pląsawica w chorobie Huntingtona | 2–10 mg na dobę w 1–2 dawkach | wg odpowiedzi2 |
| Domięśniowo, ostre ciężkie pobudzenie | 5 mg, powtarzać co godzinę do uzyskania kontroli objawów | 20 mg (zwykle do 15 mg)4 |
| Domięśniowo, majaczenie | 1–10 mg, dostosowywać co 2–4 godziny | 10 mg4 |
| Domięśniowo, profilaktyka nudności i wymiotów pooperacyjnych | 1–2 mg przy wprowadzeniu do znieczulenia lub 30 minut przed wybudzeniem | wg protokołu4 |
| Domięśniowo (depot), leczenie podtrzymujące schizofrenii | 10–15-krotność dobowej dawki doustnej (zwykle 25–150 mg początkowo), co 4 tygodnie, dawka skuteczna 50–200 mg | 300 mg na 4 tygodnie5 |
U osób w podeszłym wieku dawka maksymalna dla wszystkich postaci wynosi 5 mg na dobę, a w agresji i objawach psychotycznych w otępieniu leczenie doustne rozpoczyna się od 0,5 mg na dobę3. Dla postaci depot u osób w podeszłym wieku zaleca się małą dawkę początkową od 12,5 do 25 mg, a dawka skuteczna mieści się zwykle w zakresie od 25 do 75 mg5. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, z uwagi na intensywny metabolizm wątrobowy, zaleca się rozpoczynanie od połowy dawki początkowej1. Krótko działającą iniekcję i postać depot podaje się wyłącznie domięśniowo i nie wolno ich podawać dożylnie5.
Istotne przeciwwskazania do stosowania haloperidolu
Śpiączka i depresja ośrodkowego układu nerwowego
Haloperydolu nie wolno stosować u pacjentów w stanie śpiączki ani z depresją ośrodkowego układu nerwowego, ponieważ lek dodatkowo hamuje czynność tego układu2.
Choroba Parkinsona, otępienie z ciałami Lewy’ego i postępujące porażenie nadjądrowe
Haloperydol jest przeciwwskazany w chorobie Parkinsona, w otępieniu z ciałami Lewy’ego oraz w postępującym porażeniu nadjądrowym, ponieważ blokada receptorów dopaminowych nasila objawy tych schorzeń1.
Zaburzenia sercowe i ryzyko arytmii
Przeciwwskazaniem jest stwierdzone wydłużenie odstępu QTc lub wrodzony zespół wydłużonego QT, niedawno przebyty ostry zawał mięśnia sercowego, niewyrównana niewydolność serca, zaburzenia rytmu komorowego lub torsade de pointes w wywiadzie oraz niewyrównana hipokaliemia4.
Jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT
Haloperydolu nie wolno łączyć z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT ze względu na sumowanie się ryzyka groźnych zaburzeń rytmu serca2.
Uczulenie na orzeszki ziemne lub soję (postać depot)
Postać depot zawiera olej arachidowy, dlatego u pacjentów z uczuleniem na orzeszki ziemne lub soję jej stosowanie jest przeciwwskazane5.
Środki ostrożności przy wydawaniu haloperidolu
Zwiększona śmiertelność u osób w podeszłym wieku z otępieniem
Pacjenci w podeszłym wieku z psychozą związaną z otępieniem, otrzymujący leki przeciwpsychotyczne, są narażeni na zwiększone ryzyko zgonu – w badaniach kontrolowanych placebo ryzyko zgonu było 1,6 do 1,7 razy większe niż w grupie placebo (odsetek zgonów 4,5% wobec 2,6%), a większość zgonów wiązała się z zaburzeniami sercowo-naczyniowymi lub zakażeniami. Związek ten może być silniejszy dla haloperydolu niż dla atypowych leków przeciwpsychotycznych. Haloperydol nie jest wskazany w leczeniu zaburzeń behawioralnych w przebiegu otępienia1.
Wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu
Haloperydol może wydłużać odstęp QTc i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, a ryzyko rośnie przy dużych dawkach, wysokim stężeniu w osoczu, po podaniu pozajelitowym (zwłaszcza dożylnym) oraz u pacjentów predysponowanych. Przed leczeniem zaleca się wykonanie badania EKG i oznaczenie elektrolitów, a hipokaliemię i hipomagnezemię należy skorygować. Jeżeli odstęp QTc przekroczy 500 ms, haloperydol należy odstawić2.
Zdarzenia naczyniowo-mózgowe
U pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem stosowanie leków przeciwpsychotycznych wiąże się z podwyższonym ryzykiem udaru, a wzrost ten może być większy dla pochodnych butyrofenonu, w tym haloperydolu. Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z czynnikami ryzyka udaru3.
Złośliwy zespół neuroleptyczny
Stosowanie haloperydolu wiązało się ze złośliwym zespołem neuroleptycznym, rzadką reakcją charakteryzującą się wysoką gorączką, uogólnioną sztywnością mięśni, dysfunkcją układu autonomicznego, zaburzeniami świadomości oraz podwyższoną aktywnością fosfokinazy kreatyninowej. Wczesnym objawem jest często hipertermia. W razie jego wystąpienia należy niezwłocznie przerwać podawanie leku i wdrożyć leczenie objawowe4.
Dyskinezy późne
Po długotrwałym leczeniu lub po jego zakończeniu mogą wystąpić dyskinezy późne, przejawiające się rytmicznymi, mimowolnymi ruchami języka, twarzy, ust lub żuchwy, które u części pacjentów utrzymują się trwale. W razie ich wystąpienia należy rozważyć przerwanie stosowania leku przeciwpsychotycznego2.
Objawy pozapiramidowe
Mogą wystąpić objawy zespołu pozapiramidowego, takie jak drżenie, sztywność mięśni, nadmierne wydzielanie śliny, spowolnienie ruchów, akatyzja i ostra dystonia, najczęściej w pierwszych tygodniach leczenia. Ostra dystonia (kręcz szyi, szczękościsk, protruzja języka, napadowe przymusowe patrzenie z rotacją gałek ocznych) występuje częściej u mężczyzn i osób młodszych i może wymagać przerwania leczenia. W razie potrzeby stosuje się leki przeciw parkinsonizmowi o działaniu cholinolitycznym, ale nie zaleca się ich rutynowej profilaktyki1.
Napady drgawkowe
Haloperydol może wywołać drgawki, dlatego należy zachować ostrożność u pacjentów z padaczką oraz osób predysponowanych, na przykład odstawiających alkohol lub z uszkodzeniem mózgu3.
Zaburzenia czynności wątroby
Ponieważ haloperydol jest intensywnie metabolizowany w wątrobie, u pacjentów z jej niewydolnością zaleca się dostosowanie dawki i ostrożność. Odnotowano pojedyncze przypadki zaburzeń czynności wątroby lub zapalenia wątroby, najczęściej z zastojem żółci2.
Hiperprolaktynemia
Haloperydol zwiększa stężenie prolaktyny, co może wywołać mlekotok, ginekomastię, skąpe miesiączkowanie lub brak miesiączki. Ostrożność zaleca się u pacjentów z hiperprolaktynemią oraz z nowotworami prolaktynozależnymi, a u pacjentek z nowotworem piersi w wywiadzie ze względu na dane wskazujące, że prolaktyna może stymulować wzrost komórek nowotworów piersi1.
Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych odnotowano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, dlatego przed leczeniem i w jego trakcie należy rozpoznać czynniki ryzyka i podjąć działania prewencyjne4.
Wolni metabolizerzy CYP2D6 i substancje pomocnicze
Szczególnej ostrożności wymagają pacjenci wolno metabolizujący przy udziale CYP2D6, którzy jednocześnie otrzymują inhibitor CYP3A4, ponieważ stężenie haloperydolu może u nich znacznie wzrosnąć2. Krople doustne zawierają 150 mg etanolu w mililitrze, tabletki zawierają laktozę, a postać depot zawiera olej arachidowy i alkohol benzylowy – substancje te należy uwzględnić u wrażliwych pacjentów5.
Wpływ na prowadzenie pojazdów
Haloperydol wywiera umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – może wystąpić senność lub zaburzenia koncentracji, zwłaszcza po dużych dawkach i na początku leczenia, a alkohol nasila te objawy. Pacjentom należy zalecić, aby nie prowadzili pojazdów ani nie obsługiwali maszyn, dopóki nie poznają swojej reakcji na leczenie3.
Interakcje haloperidolu
Leki wydłużające odstęp QT + haloperidol
Jednoczesne stosowanie haloperydolu z lekami wydłużającymi odstęp QTc jest przeciwwskazane. Dotyczy to leków przeciwarytmicznych klasy IA (dyzopiramid, chinidyna) i klasy III (amiodaron, dofetylid, dronedaron, ibutylid, sotalol), niektórych leków przeciwdepresyjnych (cytalopram, escytalopram), niektórych antybiotyków (azytromycyna, klarytromycyna, erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna, telitromycyna), innych leków przeciwpsychotycznych (pochodne fenotiazyny, sertyndol, pimozyd, zyprazydon) oraz między innymi pentamidyny, halofantryny, dolasetronu, toremifenu, wandetanibu, beprydylu i metadonu1.
Inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 + haloperidol
Inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 mogą zwiększać stężenie haloperydolu w osoczu o 20 do 40%, a w niektórych przypadkach nawet o 100%, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, w tym wydłużenia odstępu QTc. Do substancji tych należą między innymi alprazolam, fluwoksamina, itrakonazol, ketokonazol, werapamil, worykonazol (inhibitory CYP3A4), bupropion, duloksetyna, paroksetyna, sertralina, wenlafaksyna (inhibitory CYP2D6) oraz fluoksetyna i rytonawir (inhibitory obu enzymów)2.
Induktory CYP3A4 + haloperidol
Silne induktory CYP3A4 mogą stopniowo zmniejszać stężenie haloperydolu do wartości obniżających jego skuteczność. Należą do nich karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, ryfampicyna oraz ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum). W trakcie leczenia skojarzonego może być konieczne zwiększenie dawki haloperydolu, a po odstawieniu induktora – jej zmniejszenie3.
Lit + haloperidol
W rzadkich przypadkach po jednoczesnym zastosowaniu litu i haloperydolu zgłaszano encefalopatię, objawy pozapiramidowe, dyskinezy późne, złośliwy zespół neuroleptyczny, ostry zespół mózgowy oraz śpiączkę. Zaleca się natychmiastowe przerwanie leczenia w razie wystąpienia tych objawów4.
Alkohol i leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy + haloperidol
Haloperydol może nasilać depresję ośrodkowego układu nerwowego wywoływaną przez alkohol oraz leki nasenne, uspokajające i silne leki przeciwbólowe. Nasilony wpływ na ośrodkowy układ nerwowy opisano także przy jednoczesnym stosowaniu z metyldopą2.
Lewodopa i agoniści dopaminy + haloperidol
Haloperydol jako antagonista dopaminy może zmniejszać działanie lewodopy i innych agonistów dopaminy1.
Adrenalina i sympatykomimetyki + haloperidol
Haloperydol może działać przeciwstawnie do adrenaliny i innych leków sympatykomimetycznych oraz odwracać działanie hipotensyjne leków blokujących receptory adrenergiczne, takich jak guanetydyna. Adrenaliny nie należy podawać w razie niedociśnienia po haloperydolu, ponieważ może to wywołać gwałtowny spadek ciśnienia2.
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne + haloperidol
Haloperydol jest inhibitorem CYP2D6 i hamuje metabolizm trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (na przykład imipraminy i dezypraminy), zwiększając ich stężenie w osoczu3.
Fenindion + haloperidol
Odnotowano antagonistyczne działanie haloperydolu wobec leku przeciwzakrzepowego fenindionu4.
Działania niepożądane haloperidolu
Profil działań niepożądanych zdominowany jest przez zaburzenia ruchowe (pozapiramidowe), które są bezpośrednim następstwem blokowania dopaminy. Poważne, choć rzadkie, są zaburzenia rytmu serca, złośliwy zespół neuroleptyczny oraz zaburzenia krwi. Częstości różnią się między postacią krótko działającą a postacią depot ze względu na inny sposób uwalniania leku i inną populację badaną.
⚠ Objawy pozapiramidowe
Objawy zespołu pozapiramidowego występują bardzo często (), a należą do nich między innymi wzmożone napięcie mięśni, drżenie oraz mimowolne skurcze mięśni1. Akatyzja, dystonia i dyskinezy występują często (), a parkinsonizm niezbyt często ()4. Po postaci depot profil jest przesunięty – drżenie mięśni i nadmierna senność występują bardzo często (), a akatyzja i parkinsonizm często ()5.
⚠ Dyskinezy późne
Dyskinezy późne, które mogą utrzymywać się trwale, po postaci doustnej i krótko działającej iniekcji występują często ()3, natomiast po postaci depot są działaniem o nieznanej częstości ()5.
⚠ Złośliwy zespół neuroleptyczny
Złośliwy zespół neuroleptyczny po postaci doustnej i krótko działającej iniekcji występuje rzadko ()1, a po postaci depot ma nieznaną częstość ()5.
⚠ Wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu i nagły zgon
Częstoskurcz występuje niezbyt często ()1. O nieznanej częstości () są wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, migotanie komór, częstoskurcz komorowy, torsade de pointes oraz nagły zgon4. W trakcie stosowania leków przeciwpsychotycznych jako klasy odnotowano także przypadki zatrzymania akcji serca2.
Drgawki
Drgawki występują niezbyt często ()3, a po postaci depot mają nieznaną częstość ()5.
⚠ Zaburzenia krwi
Leukopenia występuje niezbyt często (), natomiast pancytopenia, agranulocytoza, trombocytopenia i neutropenia mają nieznaną częstość ()1.
Zaburzenia psychiczne
Pobudzenie i bezsenność występują bardzo często ()4, a zaburzenia psychotyczne, depresja i niepokój często (). Stan splątania oraz utrata lub obniżenie libido występują niezbyt często ()3.
Bóle i zawroty głowy oraz senność
Ból głowy występuje bardzo często (), a zawroty głowy i senność często ()1.
Hiperprolaktynemia i zaburzenia rozrodczości
Hiperprolaktynemia występuje często ()4. Mlekotok, zaburzenia erekcji oraz bóle i tkliwość piersi występują często (), zaburzenia miesiączkowania i zaburzenia seksualne niezbyt często (), a ginekomastia i priapizm mają nieznaną częstość ()3.
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Wymioty, nudności, zaparcia, suchość w jamie ustnej oraz nadmierne wydzielanie śliny występują często ()1.
Niedociśnienie tętnicze
Niedociśnienie tętnicze i niedociśnienie ortostatyczne występują często ()4.
Zaburzenia wątroby
Nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby występują często (), zapalenie wątroby i żółtaczka niezbyt często (), a ostra niewydolność wątroby i cholestaza mają nieznaną częstość ()3.
Zmiana masy ciała i zaburzenia metaboliczne
Zwiększenie i zmniejszenie masy ciała występują często ()1, a hipoglikemia oraz zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego mają nieznaną częstość ()2.
Zaburzenia skóry
Wysypka występuje często (), nadwrażliwość na światło, pokrzywka, świąd i nadmierne pocenie się niezbyt często (), a obrzęk naczynioruchowy, złuszczające zapalenie skóry i leukocytoklastyczne zapalenie naczyń mają nieznaną częstość ()4.
⚠ Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych jako klasy odnotowano żylną chorobę zakrzepowo-zatorową, w tym zatorowość płucną i zakrzepicę żył głębokich, o nieznanej częstości ()3.
Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL każdego preparatu, punkt 4.8.
Ciąża a haloperidol
Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych umiarkowana liczba danych (ponad 400 zakończonych ciąż) nie wykazuje wad rozwojowych ani toksycznego wpływu haloperydolu na płód lub noworodka, choć istnieją pojedyncze zgłoszenia uszkodzenia płodu, głównie po jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami. Jako środek ostrożności pożądane jest unikanie haloperydolu w okresie ciąży1.
Noworodki narażone na leki przeciwpsychotyczne w trzecim trymestrze ciąży są zagrożone wystąpieniem objawów pozapiramidowych lub objawów odstawienia, w tym pobudzenia, wzmożonego lub obniżonego napięcia mięśniowego, drżenia, senności, niewydolności oddechowej oraz zaburzeń ssania, dlatego stan noworodka należy uważnie monitorować2.
Karmienie piersią a haloperidol
Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych haloperydol przenika do mleka kobiecego, a jego niewielkie ilości wykrywano w osoczu i moczu noworodków karmionych piersią przez kobiety przyjmujące lek. Dane dotyczące wpływu haloperydolu na dzieci karmione piersią nie są wystarczające, dlatego należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią albo o przerwaniu leczenia, uwzględniając korzyści z karmienia dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki3.
Produkty handlowe z haloperidolem
| Preparat | Postać | Kategoria dostępności |
|---|---|---|
| Decaldol | roztwór do wstrzykiwań 50 mg/ml | Rp |
| Haloperidol UNIA | krople doustne, roztwór 2 mg/ml | Rp |
| Haloperidol WZF | tabletki 1 mg | Rp |
| Haloperidol WZF | tabletki 5 mg | Rp |
| Haloperidol WZF | roztwór do wstrzykiwań 5 mg/ml | Rp |
Źródła
- ChPL Haloperidol WZF (haloperidol), 5 mg, tabletki. Polpharma ↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩
- ChPL Haloperidol UNIA (haloperidol), 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. UNIA ↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩
- ChPL Haloperidol WZF (haloperidol), 1 mg, tabletki. Polpharma ↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩
- ChPL Haloperidol WZF (haloperidol), 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Polpharma ↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩
- ChPL Decaldol (haloperidol), 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Polpharma ↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩
Zaloguj się, aby czytać dalej
Pełne opracowania opieka.farm – w tym materiały Rx – są dostępne dla zalogowanych. Załóż bezpłatne konto zawodowe: zajmuje minutę i odblokowuje całą bazę wiedzy.