Komisja Zdrowia przyjęła projekt o reklamie aptek. Kara zostaje przy 100 tysiącach złotych

Komisja Zdrowia zakończyła pierwsze czytanie rządowego projektu nowelizacji Prawa farmaceutycznego i wnosi do Sejmu o jego uchwalenie. W przyjętym tekście kara pieniężna za prowadzenie reklamy apteki lub punktu aptecznego niezgodnie z przepisami wynosi do 100 000 zł, czyli tyle, ile przewidywał projekt rządowy. Wniosek o podniesienie jej do 10 000 000 zł nie znalazł się w tekście przyjętym przez komisję, ale został przedstawiony Sejmowi jako wniosek mniejszości posła J. Cieszyńskiego.¹ Sprawozdawcą komisji jest poseł Krzysztof Bojarski. O skierowaniu projektu do pierwszego czytania pisaliśmy w tekście Reklama aptek na pierwszym czytaniu w Sejmie 2 września.

Najdalej idąca zmiana wprowadzona przez komisję dotyczy nie kary, lecz tego, co inspekcja może nakazać aptece po stwierdzeniu naruszenia. W projekcie rządowym wojewódzki inspektor farmaceutyczny nakazywał wyłącznie zaprzestanie prowadzenia reklamy.² W wersji przyjętej przez komisję może dodatkowo nakazać publikację całości lub części decyzji w miejscach rozpowszechniania reklamy, publikację sprostowania reklamy wprowadzającej w błąd oraz usunięcie stwierdzonych naruszeń. Sankcja przestaje więc być wyłącznie finansowa i wchodzi w obszar komunikacji apteki z pacjentem.

Sam zakaz reklamy aptek zostaje uchylony, a w jego miejsce wchodzi definicja reklamy wraz z zamkniętym katalogiem tego, czego reklamie robić nie wolno. Zgodnie z przyjętym brzmieniem reklama apteki nie może:

• oferować pośrednio ani bezpośrednio jakiejkolwiek korzyści w zamian za zakup asortymentu, skorzystanie z usługi albo przedstawienie dowodu skorzystania z oferty,
• stanowić reklamy porównawczej w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,
• być kierowana do osób, które nie ukończyły 18. roku życia, zawierać elementu kierowanego do nich ani posługiwać się ich wizerunkiem lub głosem,
• wykorzystywać wizerunku ani głosu osób znanych publicznie, osób z wykształceniem medycznym lub sugerujących takie wykształcenie, ani odwoływać się do ich zaleceń,
• sugerować, że brak skorzystania z oferty pogorszy stan zdrowia albo nie pozwoli go poprawić,
• wprowadzać w błąd,
• być łączona z informacjami o produktach, usługach lub działalności niezwiązanych z przedmiotem działalności apteki.

Komisja doprecyzowała przy tym dwa z tych punktów wobec wersji rządowej. Zakaz kierowania reklamy do nieletnich opisano przez wiek odbiorcy, a nie przez kategorie „dzieci i młodzież”, a zakaz łączenia przekazu rozszerzono wprost na informacje o produktach i usługach niezwiązanych z działalnością apteki. Przepis o wizerunku obejmuje także wizerunek i głos wygenerowane cyfrowo, więc materiał zrobiony narzędziem sztucznej inteligencji podlega tym samym ograniczeniom co nagranie z udziałem człowieka.

Odpowiedzialność nie zależy od tego, kto reklamę zamówił i sfinansował. Przyjęty przepis stanowi, że wymienione działania są niedozwoloną formą reklamy niezależnie od tego, czy prowadzi, finansuje lub organizuje ją podmiot prowadzący aptekę, czy podmiot trzeci. Materiał przygotowany przez sieć, franczyzodawcę albo producenta może więc obciążyć samą aptekę.

Dla aptek, które mają dziś otwarte sprawy o reklamę, istotny jest przepis przejściowy. Postępowania wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną przed wejściem nowelizacji w życie podlegają umorzeniu, a decyzja o umorzeniu nie wymaga uzasadnienia. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.