Równoważne dawki statyn [Case #2]

Pacjentka (lat 58) wykupując leki z recepty wystawionej przez nowego lekarza POZ zaniepokoiła się zamianą swojego leku na cholesterol na inny. Dotychczas zażywała Zocor 20 mg, a farmaceuta podaje Roswera 5 mg. Pacjentka mówi, że lekarz analizując w gabinecie lipidogram uznał, że dawka powinna być zwiększona, a najwyraźniej zapisał odpowiednik (inne opakowanie) i w 4 x niższej dawce. Czy zaszła pomyłka?

Czytaj też:
Statyny

Wyjaśniono, że:

Istnieją dwa rodzaje odpowiedników:

  • leki generyczne, inaczej odtwórcze, zawierające tą samą “substancję która działa”, ale pochodzą “z innych fabryk”,
  • odpowiedniki terapeutyczne, czyli leki o podobnym mechanizmie działania i działające na to samo schorzenie, lecz nowszej generacji, dzięki czemu są albo skuteczniejsze, albo wywołują mniej działań niepożądanych.

Pani otrzymała właśnie taki odpowiednik terapeutyczny i nie można porównywać bezpośrednio dawek nowszych leków ze starszymi bo choć działają na to samo, mogą mieć inną strukturę cząsteczki.

Jedna tabletka nowego leku w dawce 5 mg działa tak jak 2 tabletki starego leku w dawce 20 mg, a więc lekarz faktycznie zapisał preparat dwa razy silniejszy.

Ponadto nowy lek pacjentka może zażywać o każdej (byle stale o tej samej) porze dnia, a nie tylko przed snem.

Do przeliczenia może pomóc poniższa tabela.[1]McLain K., Edlund B.(2012). Statin Drugs: Reducing Cardiovascular Risk in Older Adults. J Gerontol Nurs. 38(10) 9-13. doi: 10.3928/00989134-20120911-04 abstrakt

Równoważne dawki statyn
lowastatynaprawastatynasimwastatynafluwastatynaatorwastatynarosuwastatyna
20 mg20 mg10 mg40 mg--
40 mg40 mg20 mg80 mg10 mg-
80 mg80 mg40 mg-20 mg*5 mg*
---80 mg-40 mg*10 mg*
---80 mg*20 mg*
-----40 mg*
Liprox, Lovasterol, Lovastin, też: Monokalina K (suplementy: Lipiforma, Cholester)PravatorZocor, Ximve, Simvasterol, VasilipLescolSortis, Atoris, Storvas, Atorvasterol, Torvacard, Tulip, TorvalipinCrestor, Roswera, Romazic, Zaranta, Zahron

*wg najnowszej metaanalizy dla podobnego obniżenia LDL-C dawka atorwastatyny musi być 3-3,5x wyższa od rosuwastatyny (innymi słowy, równoważne dawki atorwastatyny do rosuwastatyny to 40 mg:15 mg, 80 mg:40 mg, itd.[2]Karlson BW, Palmer MK, Nicholls SJ, Lundman P, Barter PJ. Doses of rosuvastatin, atorvastatin and simvastatin that induce equal reductions in LDL-C and non-HDL-C: Results from the VOYAGER meta-analysis. Eur J Prev Cardiol. 2016 May;23(7):744-7. doi: 10.1177/2047487315598710. Epub 2015 Aug 5. Review. abstrakt

Statyny w tabeli ułożone są w kolejności od wprowadzenia na rynek. Z lewej najstarsze, do prawej najnowsze. Tabela nie uwzględnia wycofanej z rynku ceriwastatyny (Lipobay)[3]Ceriwastatyna wycofana z obrotu link oraz najnowszej pitawastatyny (Vezepra). Równoważne dawki pitawastatyny do simwastatyny to 1 mg:10 mg, 2 mg:20 mg i 4 mg:40 mg.

Podobne sytuacje mają miejsce bardzo często, gdy lekarz nie uprzedzi pacjenta, że zamierza zmienić lek na nowszy. Innym przykładem są zamiany sartanów: telmisartan 40 <> walsartan 80 <> losartan 50 <> kandesartan 16. Najczęściej pacjent zdziwiony jest dostając np. telmisartan 80 za walsartan 160 – może zapytać farmaceutę, dlaczego dostał mniejszą dawkę.

Bonus: wzory strukturalne statyn.
Bonus: wzory strukturalne statyn.
Czytaj też:
Finał Konkursu Opieki Farmaceutycznej 2017 - statyna, pantoprazol i żelazo

Data ostatniej aktualizacji: 08.11.2018.

mgr farm. Konrad Tuszyński

Dyrektor ds. naukowych opieka.farm sp. z o.o. Doktorant Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. Twórca i redaktor naczelny portalu opieka.farm, założyciel i kierownik Apteki u Farmaceutów (AuF). Współtwórca KSOF oraz AnP i Redaktor naukowy Zeszytów Aptecznych.

[artykuły na portalu] [publikacje naukowe] [wyślij wiadomość prywatną] [LinkedIn]

Cytuj ten artykuł jako:
Konrad Tuszyński, i in.: Równoważne dawki statyn [Case #2], Portal opieka.farm (https://opieka.farm/case-studies/rownowazne-dawki-statyn-case-2/) [dostęp: 15 listopada 2018]



Źródła:   [ + ]

Ten temat zawiera 10 odpowiedzi, ma 6 głosów, i został ostatnio zaktualizowany przez  Sylwia Bielawiec 1 rok, 3 miesiące temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #1692 Punkty: 0

    Justyna Skowyra mgr farm.
    22 pkt.

    Bardzo przydatne zestawienie, a sama sytuacja zdarza się niesamowicie często w aptece. Do wydrukowania i zawieszenia na ścianie w każdej aptece 🙂

  • #2430 Punkty: 3

    Ewa Zygadło-Kozaczuk mgr farm.
    3 pkt.

    Bardzo przydatna informacja nt. równoważnych dawek statyn. Pacjenci nie są o tym raczej informowani przez lekarza. Albo zapominają co lekarz powiedział. 🙂

     

    3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #2487 Punkty: 1

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    968 pkt.

    Pacjenci nie są o tym raczej informowani przez lekarza. Albo zapominają co lekarz powiedział. ????

    Ilość informacji, jaką jest w stanie przyswoić pacjent na jednej wizycie jest ograniczona. Dlatego jestem bardzo za tym żeby część obowiązków przenosić na farmaceutów, i tu np. nie ma żadnej potrzeby żeby lekarz instruował, jak kropić oczy, stosować inhalator czy że trzeba płukać usta, skoro pacjent można takie informacje uzyskać w aptece na spokojnie.

    1 użytkownik uznał wypowiedź za pomocną.
  • #2767 Punkty: 3

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    968 pkt.

    Będą tablice z tabelami do zawieszenia w aptece:) Podobnie jak z insulinami.

    3 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.
  • #17768 Punkty: 0

    Jakub Lenard mgr farm.
    240 pkt.

    W tabeli jest błąd – dawki równoważne rosuwastatyna/atorwastatyna to jak 1:3, a nie 1:2 czy 1:4. Dla atorwastatyny 80 mg równoważną dawką rosuwastatyny jest 30 mg.

  • #17776 Punkty: 0

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    968 pkt.

    Na stronach FDA jest inaczej (https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm256581.htm#Relative). Podasz jakieś źródło żebym mógł to poprawić?

  • #17795 Punkty: 0

    Jakub Lenard mgr farm.
    240 pkt.

    No właśnie wiem. W ostatnim czasie na różnych wykładach słyszałem o błędnym przeliczniku atorwa-rosuwa, nawet w tym miesiącu na wykładzie prof. Filipiaka z Warszawy – wyraźnie zaznaczał, że ma być 1:3. Może to wynika z tego, że ostatnia aktualizacja tych danych z FDA była w 2011 r., a wtedy nie było rosuwastatyny w dawce 30 mg i z konieczności zaokrąglano w dół do 20? Chociaż nie wiem czy wtedy nie było, tak tylko strzelam :p

     

  • #17823 Punkty: 0

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    968 pkt.

    Ok, mam, faktycznie, wg publikacji z 2016 stosunek to 1:3-1:3,5. Dopisuję do artykułu. Dzięki:)

    Karlson BW, Palmer MK, Nicholls SJ, Lundman P, Barter PJ. Doses of rosuvastatin, atorvastatin and simvastatin that induce equal reductions in LDL-C and non-HDL-C: Results from the VOYAGER meta-analysis. Eur J Prev Cardiol. 2016 May;23(7):744-7.

  • #22433 Punkty: 5

    Sylwia Bielawiec mgr farm.
    39 pkt.

    Trzeba pamiętać też o tym, że równoważna dawka, owszem, pozwala na uzyskanie podobnego efektu terapeutycznego, ale nie oznacza automatycznie identycznego efektu w zakresie np. działań niepożądanych czy interakcji. Przykładowo, rosuwastatyna jest metabolizowana w wątrobie w o wiele mniejszym stopniu, niż atorwastatyna. Rzadziej także wywołuje działania niepożądane ze strony mięśni. Jeśli lekarz zmienia preparat na odpowiednik terapeutyczny – ma w tym jakiś cel. Świadomy pacjent może pytać, po co lekarz dokonał zamiany, skoro działanie jest takie samo.

    5 użytkowników uznało wypowiedź za pomocną.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

Udostępnij
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp