Tran i preparaty z kwasami omega-3

Suplementacja kwasami omega-3 to jeden z powszechnie stosowanych sposobów na wspomaganie odporności i zapobieganie chorobom układu sercowo-naczyniowego. Czy ma to uzasadnienie w najnowszych doniesieniach naukowych? Czy w przypadku niedoboru kwasów omega-3 w diecie lepszym źródłem będzie tran, czy też inne suplementy dostępne w aptece?

Dorsz czy rekin?

Nazwa tran zastrzeżona jest wyłącznie dla ciekłego tłuszczu pozyskiwanego z wątroby dorsza atlantyckiego i innych ryb z rodziny dorszowatych. Często jest on mylony z olejem otrzymywanym z wątroby rekina, który od tranu różni się przede wszystkim składem:

Tłuszcz z wątroby dorsza

Tłuszcz z wątroby rekina
kwasy omega-3 (DHA i EPA) alkiloglicerole
witamina D (cholekalcyferol) skwalen
witamina A (retinol, akseroftol) kwasy omega-3

Olej z wątroby dorsza, obok oleju lnianego i słonecznikowego, należy do jednego z bogatszych źródeł niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) – przede wszystkim kwasów omega-3 (a wśród nich kwasu dokozaheksaenowego – DHA i kwasu eikozapentaenowego – EPA).

Jak działają kwasy omega-3?

W poniższej tabeli wymienione zostały możliwe korzystne działania kwasów omega-3.  

Układ Działanie
układ sercowo-naczyniowy Szereg badań klinicznych wykazał, że suplementacja kwasów omega-3 w dużych dawkach przyczynia się do prewencji chorób układu sercowo-naczyniowych. Powszechnie uważa się, że kwasy omega-3 mają zdolność do hamowania miażdżycy naczyń krwionośnych i stabilizowania już istniejących blaszek miażdżycowych, hamują agregację płytek krwi, redukują poziom triglicerydów i zmniejszają ciśnienie tętnicze krwi. 

Jakkolwiek istnieją badania potwierdzające, że codzienne i długotrwałe stosowanie kwasów omega-3 (zwłaszcza u osób niespożywających ryb) może zmniejszać ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia w przyszłości, to w ostatnich latach dowody na zbawienne działanie suplementacji są poddawane w wątpliwość.[1]Bowen KJ, Harris WS, Kris-Etherton PM. Omega-3 Fatty Acids and Cardiovascular Disease: Are There Benefits? Curr Treat Options Cardiovasc Med. 2016 Nov;18(11):69.abstrakt EMA (European Medicines Agency), po analizie dostępnych badań, opublikowała komunikat, że kwasy omega-3 nie są skuteczne w prewencji chorób sercowo-naczyniowych u osób po zawale.[2]EMA: Meeting highlights from the Committee for Medicinal Products for Human Use (CHMP) 10-13 December 2018 [dostęp: 9.01.2019] link 

układ odpornościowy

Istnieją dowody na to, że kwasy omega-3 hamują procesy zapalne. Wynika to z faktu, że produktem przemian EPA w organizmie człowieka są prostaglandyny o działaniu przeciwzapalnym. Dodatkowo niedobór kwasów omega-3 może zaostrzać stany zapalne w chorobach, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów. Brak jest natomiast wystarczających badań na ludziach, które określałyby wpływ na wzmacnianie odporności czy skrócenie czasu rekonwalescencji po przebytej chorobie.[3]Mayoclinic.org. Fish oil. [dostęp 14.11.2016] pełny tekst

Więcej informacji na ten temat znajdziesz w kursie pt. Preparaty immunostymulujące w świetle EBM na platformie PierwszyStół.pl

układ nerwowy

Badania sugerują, że zawartość kwasów omega-3 w diecie powyżej 1 grama dziennie może zmniejszać poziom beta-amyloidu we krwi, a co za tym idzie – redukuje ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera w przyszłości.[4]Gu Y, Schupf N, Cosentino SA, Luchsinger JA, Scarmeas N. Nutrient intake and plasma β-amyloid. Neurology. 2012 Jun 5;78(23):1832-40. abstrakt Odgrywają one również ważną rolę w rozwoju mózgu, siatkówki oka płodu i są polecane do suplementacji kobietom w ciąży. Niski poziom DHA może wiązać się ze zmianami nastroju, problemami ze wzrokiem, obniżoną koncentracją czy nadpobudliwością.

Wyniki badań wskazują, że kwasy DHA/EPA mogą wykazywać działanie przeciwdepresyjne porównywalne do leków przeciwdepresyjnych.[5]RJT Mocking, I Harmsen, J Assies, MWJ Koeter, HG Ruhé and AH Schene: Meta-analysis and meta-regression of omega-3 polyunsaturated fatty acid supplementation for major depressive disorder. Transl Psychiatry (2016) 6, e756; doi:10.1038/tp.2016.29 pełny tekst .pdf Dyskutowaliśmy o tym TU

Tran posiada również w składzie witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (witaminy A i D). Suplementacja witaminą D jest szczególnie wskazana w okresie jesienno-zimowym, gdy brak słońca powoduje, że nie jesteśmy w stanie pokryć dziennego zapotrzebowania. Niestety ilość witaminy D3 w tranie lub w innych preparatach z kwasami omega-3 jest niewystarczająca do zapewnienia rekomendowanego dziennego spożycia.[6]Płudowski P et al: Practical guidelines for the supplementation of vitamin D and the treatment of deficits in Central Europe – recommended vitamin D intakes in the general population and groups at risk of vitamin D deficiency. Endokrynol Pol. 2013;64(4):319-27. abstrakt  Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem są osobne suplementy z witaminą D3.

Co wiemy na temat skuteczności suplementacji witaminą D i jej analogami w leczeniu różnych schorzeń? Pisaliśmy o tym artykule pt. Witamina D – co wiemy na pewno?

Czytaj też:
Witamina D - co wiemy na pewno? Reklamy vs. EBM

Na co zwrócić uwagę przy poleceniu preparatów z kwasami omega-3?

Polecając preparat z kwasami omega-3 zwróć uwagę na:

  • zawartość i dawki kwasów DHA i EPA,
  • zawartość witamin (zwłaszcza D3),
  • postać (kapsułki, tran butelkowany),
  • pochodzenie i świeżość produktu.

Preparaty płynne z kwasami omega-3

W poniższej tabeli znajdziesz porównanie przykładowych preparatów zawierających kwasy omega-3 w postaci płynnej dostępnych w aptekach (zawartości w przeliczeniu na 5 mL).

PreparatDHA (mg)EPA (mg)Wit. D (µg)Wit. A (µg)Wit. E (mg)
Moller's Tran Norweski5504001025010
Tran islandzki LYSI4603454,62304,6
Tran Sanostol400300102502
Tran skandynawski Aflofarm4003507,5599-
Omacor (dostępny na receptę)380460
Vibovit Tran Norweski o smaku cytrynowym60040010140 7,4
Tran Tradycyjny z Islandii Domowa Apteczka550825 10800 12
EYE Q płyn dla dzieci58186---
Czytaj też:
Aktualne zalecenia suplementacji witaminy D

Lenvitol – producent nie udostępnia informacji na temat zawartości kwasów DHA i EPA. W przeliczeniu na 5 ml preparatu: kwas linolenowy  2,7 g, kwas linolowy 0,7 g.

Preparaty z kwasami omega-3 w kapsułkach

 W tabeli poniżej umieszczono przykładowe preparaty z kwasami omega-3 w postaci kapsułek (zawartości podano w przeliczeniu na jedną kapsułkę).

PreparatOp.StatusDHA (mg)EPA (mg)Wit. D3 (µg)Wit. A (µg)Wit. E (mg)ALA (mg)OA (mg)LA (mg)
Tran HASCO60 kaps.lek OTC30 - 9035 - 800,75 - 3,190 - 375----
Möller’s Forte z tranem30/60/112 kaps.suplement diety108119.55-5---
Gold Omega 3 OLIMP60 kaps.suplement diety220330--12---
Omega 3-6-9 SOLGAR60 kaps.suplement diety74115---195108200
Omega 3 SOLGAR60 kaps.suplement diety100160------
Pełne Spektrum Omega SOLGAR120 kaps.suplement diety901012.5---19224
Omega-3 Naturell120 kaps.suplement diety6090------
Centrum Special Tran120 kaps.suplement diety40320.9587.5----
Omacor28 kaps.lek Rp380460
Omecardin60 kaps.suplement diety270380
Naturell Omega-3120 kaps.suplement diety6090
Naturell Omega-3 100060 kaps.suplement diety220330
EYE Q400 kaps.suplement diety2993---10

Data ostatniej aktualizacji: 26.02.2019.

mgr farm. Jakub Dereń

Absolwent Wydziału Farmaceutycznego UJ CM. Wiceprzewodniczący Polskiego Towarzystwa Studentów Farmacji (PTSF). Odbywał staż w Aptece u Farmaceutów (AuF) w roku 2016/17 pracując m.in. przy cyklu Notatki stażysty.

[artykuły]

Cytuj ten artykuł jako:
Jakub Dereń, i in.: Tran i preparaty z kwasami omega-3, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/opracowania/tran-i-preparaty-z-kwasami-omega-3/) [dostęp: 24 marca 2019]

Źródła:   [ + ]

Ten temat zawiera 3 odpowiedzi, ma 4 głosy, i został ostatnio zaktualizowany przez  Jakub Lenard 2 miesiące, 1 tydzień temu.

  • Autor
    Wpisy
  • #7329 Punkty: 0

    Jakub Dereń mgr farm.
    49 pkt.

    Suplementacja kwasami omega 3 to jeden z popularnych sposobów na wspomaganie odporności i prewencję chorób układu sercowo-naczyniowego. Czy w przypadk (…)

    [Czytaj cały artykuł tu: Tran i preparaty z kwasami omega 3]

    Zapraszam do dyskusji.

  • #8203 Punkty: 1

    Tomasz Cholewa mgr farm.
    16 pkt.

    Spożywanie tranu jest nieekonomiczne. Jedna łyżka oleju lnianego zawiera 5-10x więcej kwasów omega-3.

    1 użytkownik uznał wpis za pomocny.
  • #8257 Punkty: 1

    Konrad Tuszyński mgr farm.
    1.1K pkt.

    Tomek słusznie zwróciłeś uwagę na olej lniany, trzeba dopisać do tabel (do autora). Jednak olej lniany jest źródłem kwasu alfa-linolenowego (ALA), który ulega konwersji do DHA tylko w 1-4 % (u mężczyzn) lub 9% (u kobiet, za sprawą estrogenów).

    Co innego estry etylowe ALA, których konwersja (badania na zwierzętach) zachodzi z dużą większą wydajnością. Stąd takie wynalazki jak LeenLife i Omegaregen (o tym rozmawialiśmy też TU).

    1 użytkownik uznał wpis za pomocny.
  • #47817 Punkty: 3

    Jakub Lenard mgr farm.
    288 pkt.

    ALA nie jest źródłem syntezy DHA. Roślinne źródła omega-3 w żaden sposób nie są wystarczające.

    “Our results demonstrate that a high-ALA diet of 14.0±0.45 g per day – which is 8-12-times
    higher than common intake recommendation for this essential fatty acid – results in a
    significant increase in ALA, EPA and DPAn3 concentrations in RBCs and a significant
    decline in DHA concentrations”

    3 użytkowników uznało wpis za pomocny.

Musisz być zalogowany aby odpowiedzieć na ten temat.

105 Udostępnień
Udostępnij105
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp