LDN

Skrót LDN pochodzi od angielskiego low dose naltrexone, czyli naltrekson w niskiej dawce. Naltrekson to antagonista receptorów opioidowych, zarejestrowany między innymi jako Naltex do leczenia uzależnienia od alkoholu i opioidów, gdzie podaje się go w dawkach rzędu 50 mg na dobę¹. W schemacie LDN stosuje się dawki wielokrotnie mniejsze, zwykle od 1 do 4,5 mg na dobę, przygotowywane najczęściej recepturowo i poza wskazaniami rejestracyjnymi.

Proponowany mechanizm działania pozostaje hipotezą. Zakłada się, że krótkotrwałe zablokowanie receptorów opioidowych wyzwala wyrównawczy wzrost wydzielania endogennych endorfin, a niezależnie od tego naltrekson miałby blokować receptory Toll-podobne (TLR4) na komórkach mikrogleju, co dawałoby efekt przeciwzapalny i immunomodulujący².

Lista wskazań podawanych przez zwolenników LDN jest długa i niejednorodna, od choroby Hashimoto, stwardnienia rozsianego i choroby Leśniowskiego-Crohna, przez fibromialgię i choroby reumatyczne, po autyzm i neuroboreliozę. Sama rozpiętość tych propozycji jest sygnałem, jak niepewne są dowody. Publikacje podsumowujące zastosowania w stwardnieniu rozsianym, chorobie Leśniowskiego-Crohna i fibromialgii zwracają uwagę, że dostępne dane dotyczą przede wszystkim subiektywnych punktów końcowych, takich jak jakość życia czy odczuwany ból, a wiarygodnych badań z twardymi punktami końcowymi wciąż brakuje².

Najnowsza metaanaliza randomizowanych badań nad LDN w zespołach przewlekłego bólu nie wykazała istotnej przewagi nad grupą kontrolną, a niewielką poprawę względem placebo odnotowano jedynie w fibromialgii, przy czym efekt pozostał mały (standaryzowana różnica średnich rzędu 0,3 na korzyść naltreksonu)³. W tej samej pracy łagodne działania niepożądane występowały nieco częściej niż po placebo, natomiast osobna metaanaliza badań kontrolowanych placebo nie wykazała zwiększonego ryzyka ciężkich zdarzeń niepożądanych⁴. Mimo to LDN pozostaje terapią eksperymentalną, której skuteczności nie potwierdzono w badaniach wysokiej jakości.