Zawiesiny i płyny z paracetamolem to preparaty w postaci płynnej, zawierające paracetamol w różnych stężeniach, przeznaczone głównie dla dzieci i niemowląt oraz osób mających trudności z przyjmowaniem tabletek. Stosowane są w celu obniżania gorączki i łagodzenia bólu o nasileniu lekkim do umiarkowanego. Inne postacie porównano w osobnych opracowaniach.
O substancji czynnej
Paracetamol w postaci płynnej stosuje się głównie w leczeniu bólu o nasileniu lekkim do umiarkowanego oraz w obniżaniu gorączki, szczególnie u dzieci i osób mających trudności z połykaniem tabletek. W praktyce bywa też stosowany profilaktycznie przy przeziębieniach czy po szczepieniach. Działa przeciwbólowo i przeciwgorączkowo, prawdopodobnie poprzez hamowanie cyklooksygenazy w ośrodkowym układzie nerwowym i modulację układów serotoninergicznych. Należy do grupy analgetyków i leków przeciwgorączkowych, ale nie do NLPZ. Dawkowanie u dorosłych wynosi 500–1000 mg co 4–6 godzin (maks. 4 g/dobę), u dzieci 10–15 mg/kg co 4–6 godzin (maks. 60 mg/kg/dobę). Postać płynna ułatwia precyzyjne dawkowanie i szybkie wchłanianie. Paracetamol jest stosunkowo bezpieczny, nie wpływa na żołądek ani krzepnięcie krwi, ale przedawkowanie grozi uszkodzeniem wątroby.
Substancje dodatkowe
Płyny z paracetamolem zawierają takie substancje dodatkowe jak:
- ibuprofen – działa przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie; w połączeniu z paracetamolem występuje efekt synergistyczny, wzmacniając działanie przeciwbólowe i obniżające gorączkę
Substancje pomocnicze
W większość płynów zawierających paracetamol dostępnych w aptekach nie ma substancji pomocniczych o znanym działaniu. Natomiast ta, która wystąpiła to:
- sacharoza – problematyczna u diabetyków, zwiększa ryzyko próchnicy, może być przeciwwskazana u osób z nietolerancją cukrów
Wnioski z porównania
Na podstawie analizy tabeli wyciągamy następujące wnioski:
- pacjentom z cukrzycą lub unikającym cukrów można polecić leki takie jak Pedicetamol, Infacetamol oraz Panadol dla dzieci, ponieważ nie zawierają sacharozy tylko sztuczne słodziki (sacharynę lub sukralozę)
- dla dzieci od 0. mż. odpowiednie są większość preparatów (Apap dla dzieci Forte, Pedicetamol, Paracetamol Hasco), jednak w przypadku najmłodszych niemowląt (poniżej 2–3 miesiąca życia) stosowanie wymaga konsultacji z lekarzem
- preparat z dodatkiem ibuprofenu (Kidofen Duo) może być stosowany dopiero od 2. rż.
- dla dzieci o wrażliwości na smaki lub wymagających lepszego przyswajania preparatu można dobrać smak preferowany przez dziecko (truskawkowy, malinowy, pomarańczowy)
- pacjentom wymagającym synergistycznego działania przeciwbólowego można polecić preparaty łączone z ibuprofenem (Kidofen Duo)
- wybór preparatu o wyższym stężeniu pozwala podać mniejszą objętość zawiesiny przy tej samej dawce, co jest wygodniejsze u niemowląt. Najwyższa dawka paracetamolu jest w lekach OTC Pedicetamol i Infacetamol (100 mg/ml)
Leki w płynie zawierające paracetamol dostępne w obrocie aptecznym.
Leki w płynie zawierające paracetamol zestawiono w Tabeli poniżej:
| Nazwa handlowa | Kategoria dostępności | Postać | Stężenie paracetamolu | Inne substancje | Brak cukru | Substancje dodatkowe | Dolna granica wieku | Smaki |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Apap dla dzieci Forte | Lek OTC | Zawiesina doustna | 40 mg/ml | – | – | sacharoza | Od urodzenia (poniżej 3. mż. tylko po zaleceniu lekarza) | Pomarańczowy |
| Apap dla dzieci Forte | Lek OTC | Zawiesina doustna | 40 mg/ml | – | – | sacharoza | Od urodzenia (poniżej 3. mż. tylko po zaleceniu lekarza) | Malinowy |
| Pedicetamol | Lek OTC | Roztwór doustny | 100 mg/ml | – | + | sacharyna | Od urodzenia (poniżej 7 kg zaleca się stosowanie czopków) | Malinowy |
| Kidofen Duo | Lek Rx | Zawiesina doustna | 25 mg/ml | Ibuprofen 20 mg/ml | – | sacharoza | Od 2 lat | Malinowy |
| Paracetamol Hasco | Lek OTC | Zawiesina doustna | 24 mg/ml | – | – | sacharoza | Od urodzenia (poniżej 2 rż. tylko po zaleceniu lekarza) | Pomarańczowy |
| Paracetamol Hasco | Lek OTC | Zawiesina doustna | 24 mg/ml | – | – | sacharoza | Od urodzenia (poniżej 2 rż. tylko po zaleceniu lekarza) | Truskawkowy |
| Paracetamol Hasco Forte | Lek OTC | Zawiesina doustna | 48 mg/ml | – | – | sacharoza | Od urodzenia (poniżej 2 rż. tylko po zaleceniu lekarza) | Truskawkowy |
| Infacetamol | Lek OTC | Roztwór doustny | 100 mg/ml | – | + | sacharyna | Od urodzenia (poniżej 7 kg zaleca się stosowanie czopków) | Truskawkowy |
| Paracetamol Forte Apteo Med | Lek OTC | Zawiesina doustna | 40 mg/ml | – | – | sacharoza | Od 3. mż. | Pomarańczowy |
| Paracetamol Aflofarm | Lek OTC | Zawiesina doustna | 24 mg/ml | – | – | sacharoza | Od 3. mż. | Truskawkowy |
| Panadol dla dzieci | Lek OTC | Zawiesina doustna | 24 mg/ml | – | + | sukraloza | Od 3. mż. | Truskawkowy |
