Po czym poznać i jak postępować w przypadku zatrucia grzybami? – Wyjaśniamy!

Zatrucie grzybami – po czym je rozpoznać i jak pomóc pacjentowi w aptece?

Zatrucie grzybami daje nieswoiste objawy i często pacjenci nie kojarzą swoich dolegliwości z ich spożyciem. W sytuacji kiedy do apteki przychodzi pacjent skarżący się na takie objawy jak:

• nudności,
• wymioty,
• ból głowy,
• ból brzucha,
• osłabienie,

dopytaj, czy w ciągu ostatnich kilku godzin (około 6 h i dłużej) spożywał grzyby, które sam zebrał lub od kogoś dostał ¹. Zatrucia spowodowane grzybami zakupionymi w sklepie zdarzają się bardzo rzadko. Pamiętaj, że zatrucia mogą się pojawić po zjedzeniu zepsutych grzybów jadalnych z powodu ich nieodpowiedniej obróbki (np. niedogotowania) lub nieprawidłowego przechowywania (w foliowych torebkach). Jeśli istnieje podejrzenie, że objawy pojawiły się po zjedzeniu grzybów, zaleć pacjentowi udanie się na najbliższy SOR lub jeśli jego stan jest ciężki zadzwoń na numer ratunkowy 999.

Jak dzieli się zatrucia grzybami?

Zatrucia grzybami dzieli się ze względu na patomechanizm działania ich toksyn:

• zatrucia cytotropowe – powodujące uszkodzenie narządów miąższowych,
• zatrucia neurotropowe – wywołujące głównie zaburzenia psychoneurologiczne,
• zatrucia gastryczne – objawiające się ostrymi nieżytami żołądkowo-jelitowymi,
• zatrucia nieswoiste – zachorowania wywołane grzybami jadalnymi.

W tabeli poniżej przedstawiono podstawowe informacje o rodzajach zatruć grzybami

Rodzaj zatrucia	Gatunek grzyba, który wywołuje zatrucie	Czas od spożycia po jakim pojawiają się objawy	Objawy zatrucia
cytotropowe	muchomor sromotnikowy, muchomor wiosenny, muchomor jadowity, pistrzenica kasztanowata, zasłonak rudy	między 6 a 48 godzin	nudności, kolkowe bóle brzucha, wymioty, wodnista biegunka, kurcze goleni
neurotropowe	krowiak podwinięty, strzępiak ceglasty, muchomor czerwony, muchomor plamisty, lejkówka odbielona	około 1-2 godziny	rozszerzone źrenice, zawroty głowy, oszołomienie, omamy wzrokowe i słuchowe, stany odurzenia, drżenie mięśniowe
gastryczne	czubajka grzebieniowata, gąska siarkowa, Lisówka pomarańczowa, maślanka ceglasta, muchomor cytrynowy, borowik szatański	około 3-5 godzin	nudności, wymioty, bolesne parcie na stolec, wzmożone pragnienie, biegunka
nieswoiste	borowik ponury, opieńka miodowa, lejkówka mglista, gąska	od 30 minut do kilku godzin	nudności, wymioty, ból brzucha

Na czym polega pierwsza pomoc przy zatruciu grzybami?

Pierwsza pomoc we wszystkich rodzajach zatruć obejmuje:

• wezwanie pomocy specjalistycznej,
• wywołanie wymiotów,
• zabezpieczenie wymiocin i przekazanie ich do badania.

Jak przebiega leczenie specjalistyczne zatrucia grzybami?

Leczeniu specjalistycznemu powinny zostać poddane wszystkie osoby, które jadły tę samą potrawę z grzybów, nawet jeśli nie występują u nich żadne dolegliwości ². Ze względu na brak swoistej odtrutki, hospitalizacja koncentruje się na postępowaniu wspomagającym do momentu usunięcia toksyn z organizmu: uzupełnianie płynów, elektrolitów, czynników krzepnięcia. Podaje się również: N-acetylocysteinę z penicyliną G i sylibininą ³.