Bezpłatne leki dla dzieci i seniorów wyprzedzają tempo roku. Refundacja NFZ po siedmiu miesiącach 2026

Spośród wszystkich pozycji budżetu Narodowego Funduszu Zdrowia na refundację pieniędzy najszybciej ubywa z tej, która obsługuje pacjentów do ukończenia 18. i po ukończeniu 65. roku życia. Do końca lipca 2026 roku wykonanie tej pozycji sięgnęło 61,19 proc. rocznego planu. Tak wynika z Komunikatu DEF, opublikowanego przez centralę Funduszu 4 września 2026 roku¹. Siedem miesięcy to 58,33 proc. roku kalendarzowego.

Komunikat rozbija całkowity budżet na refundację na pozycje ustawowe. Pięć z nich opisuje pieniądze przechodzące przez aptekę: zwykłą refundację na receptę, bezpłatne zaopatrzenie dla dzieci i seniorów, bezpłatne leki dla kobiet w okresie ciąży albo połogu oraz dwa strumienie importu docelowego.

Wysokie wykonanie pozycji wiekowej nie znaczy, że bezpłatne są wszystkie leki dla tych pacjentów. Uprawnienie obejmuje wyłącznie leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyroby medyczne wskazane przez ministra zdrowia spośród pozycji objętych refundacją, i przysługuje w zakresie, w jakim dany lek podlega refundacji na zasadach ustawy refundacyjnej².

Uprawnienie ciążowe rozlicza się inaczej i ma własny warunek, który widać przy okienku. Podstawą bezpłatnego wydania z apteki albo punktu aptecznego jest recepta wystawiona przez lekarza z tytułem specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii albo lekarza w trakcie specjalizacji w tej dziedzinie, położną podstawowej opieki zdrowotnej albo położną z poradni położniczo-ginekologicznej, a przy recepcie od innego lekarza – zaświadczenie wystawione przez jedną z tych osób. Taka recepta musi być zrealizowana w terminie miesiąca od dnia wystawienia albo od oznaczonej na niej daty realizacji „od dnia”³. Krąg osób uprawnionych do jej wystawienia rozpisaliśmy w opracowaniu o bezpłatnych lekach dla kobiet w ciąży.

Najniżej ze wszystkich pozycji stoi import docelowy, czyli sprowadzanie z zagranicy leków bez pozwolenia na dopuszczenie do obrotu w Polsce oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wobec których wydano decyzję o objęciu refundacją. Do końca lipca wydano na nie 19,39 mln zł i 13,93 mln zł, czyli 29,51 proc. i 31,02 proc. rocznego planu. Komunikat podaje same kwoty i nie wyjaśnia, z czego wynika to tempo.

Cały budżet na refundację, razem z pozycjami szpitalnymi, wykonano w 55,17 proc., czyli 17,98 mld zł z 32,59 mld zł planu. Programy lekowe zamknęły się na 52,78 proc., leki stosowane w chemioterapii na 51,90 proc., a ratunkowy dostęp do technologii lekowych na 51,94 proc. O wykonaniu tego samego budżetu po pierwszym półroczu, gdy sięgało 46,44 proc., pisaliśmy na początku sierpnia.