Nazwa TLPD to skrót od trójpierścieniowe (trójcykliczne) leki przeciwdepresyjne, po angielsku tricyclic antidepressants (TCA). Cechą wspólną tej grupy jest obecność trzech pierścieni w budowie chemicznej. Leki te nieselektywnie hamują wychwyt zwrotny noradrenaliny i serotoniny, a poza tym oddziałują na kanały sodowe oraz liczne receptory, co przekłada się na szeroki wachlarz działań niepożądanych.
Do stosowanych obecnie w Polsce TLPD należą między innymi:
- doksepina (Doxepin Teva)
- opipramol (Pramolan, Sympramol)
- klomipramina (Anafranil)
- amitryptylina (Amitriptylinum VP)
Szerokie powinowactwo receptorowe tłumaczy typowe działania niepożądane. Wpływ na kanały sodowe zaburza przewodnictwo w sercu i może wywołać bloki przedsionkowo-komorowe. Działanie cholinolityczne daje suchość w jamie ustnej, zaburzenia akomodacji, zaparcia, tachykardię, zatrzymanie moczu i ryzyko napadu jaskry. Blokada receptorów histaminowych powoduje sedację i wzrost masy ciała, a działanie adrenolityczne obniża ciśnienie krwi oraz nasila senność. Z tego powodu przed włączeniem leku ocenia się ryzyko interakcji.
Leki te są metabolizowane głównie w wątrobie, dlatego u osób starszych, u których sprawność metaboliczna jest mniejsza, stosuje się mniejsze dawki i monitoruje stężenie leku we krwi. Wskazania obejmują różne postacie depresji, a także lęk napadowy, przewlekłe zespoły bólowe, fobie i zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne. W depresji endogennej TLPD podwyższają nastrój bez działania euforyzującego, a efekt kliniczny pojawia się dopiero po kilku tygodniach stosowania.
