REKLAMA

Ziołowe leki uspokajające dostępne w Polsce + porównanie mocy na podstawie DER

Do obliczeń wykorzystano stosunek DER (ang. Drug Extract Ratio) czyli stosunek ilości surowca roślinnego (suszu poddanego ekstrakcji) do ilości otrzymanego ekstraktu.

Ziołowe leki uspokajające i ułatwiające zasypianie są bezpieczniejsze dzięki mniejszemu ryzyku wystąpienia działań niepożądanych. Ponadto mają mniejszy potencjał uzależniający oraz trudniej je przedawkować, więc mogą być stosowane dłużej niż leki syntetyczne np. benzodiazepiny. Leki ziołowe wymagają jednak większej systematyczności, ponieważ efekt działania będzie widoczny dopiero po dłuższym okresie stosowania. Pamiętajmy, że preparaty te mogą upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów, dlatego nie zaleca się ich przyjmowania na 2 godziny przed planowaną podróżą lub która odbędzie się w godzinach nocnych ze względu na działanie usposabiające do snu. 

Ziołowych leków uspokajających nie podaje się dzieciom poniżej 12 r.ż. oraz kobietom w ciąży i karmiącym.

REKLAMA

Surowce 

Do surowców roślinnych o działaniu uspokajającym należą:

 1. Kozłek lekarski – wykazuje działanie m.in. uspokajające, ułatwiające zasypianie i rozkurczające mięśnie gładkie. Dzięki temu znajduje zastosowanie w przypadku nadpobudliwości nerwowej, stanach niepokoju, trudnościach w zasypianiu, a ponadto w stanach skurczowych żołądka, czy bólach miesiączkowych ze względu na komponentę rozkurczową. Substancjami odpowiedzialnymi za działanie są: seskwiterpeny takie jak waleranon, kwas walerenowy, walepotriaty oraz olejek eteryczny zawierający kwas walerianowy i walerenal. 

2. Melisa lekarska – podobnie jak Kozłek lekarski uspokaja, ułatwia zasypianie oraz rozkurcza mięśnie gładkie. Ponadto przynosi ulgę w przypadku wzdęć oraz wykazuje działanie przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne. Substancjami zawartymi w melisie są cytronelal i geranial, które są składnikami olejku eterycznego oraz flawonoidy apigenina oraz luteolina. 

3. Szyszka chmielu – działa uspokajająco, reguluje procesy trawienia oraz działa antyseptycznie. Ponadto wpływa korzystnie na samopoczucie kobiet podczas menopauzy głównie przez zmniejszenie kłopotliwych uderzeń gorąca. 

4. Ziele męczennicy – wykazuje działanie uspokajające oraz rozkurczające mięśnie gładkie, dlatego można je dodatkowo stosować pomocniczo w stanach skurczowych jelit. 

5. Ziele serdecznika – podobnie jak powyższe surowce działa uspokajająco i rozkurczowo na mięśnie gładkie, więc może być również stosuje się też w stanach skurczowych mięśni gładkich przewodu pokarmowego i w zaburzeniach trawienia. 

Porównanie mocy

W tabeli poniżej przedstawiono składy wszystkich* stałych doustnych leków uspokajających i nasennych (w postaci tabletek lub kapsułek) dostępnych w Polsce w przeliczeniu na ilość surowca poddanego ekstrakcji. Do obliczeń wykorzystano DER (ang. Drug Extract Ratio) czyli stosunek ilości surowca roślinnego (suszu poddanego ekstrakcji) do ilości otrzymanego ekstraktu. Stosunek ten jest podany przez producenta przy składzie leków roślinnych. Może nie być zapisany na ulotce leku, ale musi być podany w jego charakterystyce.

Zapis DER 10:1 oznacza że z 10 części rośliny otrzymano 1 część ekstraktu. Dla przykładu Valdix zawiera 400mg korzenia kozłka, a Valdixextrakt 355mg wyciągu suchego z korzenia kozłka DER 3-4:1, co oznacza, że do uzyskania takiej ilości ekstraktu użyto między 1005 a 1340mg korzenia kozłka (3-4 x 335mg). Oznacza to, że ekstrakt może zawierać nawet 3x więcej substancji aktywnych.

LekKorzeń kozłka (1 tabl.)
[mg]
Ilość korzenia kozłka w dawce jednorazowejLiść melisy
[mg]
Szyszka chemielu
[mg]
Ziele męczennicy
[mg]
Korzeń goryczki [mg]Ziele serdecznika
[mg]
Liść mięty
[mg]
Valerin Max2880-39601 tbl.: 2880-3960
Persen noc1335-26701 tbl.: 1335-2670
Lunapret1000-15002 tbl.: 2000-3000300-420
Valdixextrakt1005-13402 tbl.: 2010-2680
Ekstraspasmina750-15002 kaps.: 1500-3000300-400
Valerin Forte600-12002 tbl.: 1200-2400
Valused noc462-10003 tbl.: 1386-3000
Persen forte350-621,52 kaps.: 700-124352,5-105300-420
Valdix4002 tbl.: 800
Valused180-3602 kaps.: 360-720200108
Tabletki
Uspokajające
LABOFARM
1702 tbl.: 340505050
Kalms1353 tbl.: 4054590

Pamiętajmy jednak, że porównanie tego typu ma swoje ograniczenia. Skład chemiczny ekstraktu etanolowego może różnić się od wodnoalkoholowego. Różne leki roślinne mogą być też standaryzowane na inne substancje aktywne. Porównanie wyliczeń na podstawie DER pozwala jednak w łatwy sposób porównać moc różnych wyciągów – wystarczy przemnożyć dawkę ekstraktu przez przez dolną i górną wartość aby otrzymać szacunkową ilość surowca użytą do otrzymania dawki na opakowaniu.

*znanym lekiem uspokajającym poza tabelą jest również Validol, w którego składzie jest mieszanina (60 mg) mentolu i izowalerianianu mentylu. Kwas izowalerianowy jest, obok kwasu walerianowego i walepotratów, jednym z podstawowych składników wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego. 

mgr farm. Paulina Gorol

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Odbywała staż w Aptece u Farmaceutów (AuF) w latach 2016/17.

[artykuły] [nawiąż kontakt]

Cytuj ten artykuł jako:
Paulina Gorol i in.: Ziołowe leki uspokajające dostępne w Polsce + porównanie mocy na podstawie DER, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/preparaty/ziolowe-leki-uspokajajace-wyciagi-czy-sproszkowane-surowce/) [dostęp: 7 marca 2021]
 

Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Pogadanki Farmaceutyczne

Ostatnie komentarze

Najnowsze na portalu

Czytaj też:

Amantadyna

Amantadyna może być stosowana długotrwale w leczeniu choroby Parkinsona. Kiedyś stosowana w leczeniu zakażenia wirusem grypy typu A, teraz mało skuteczna w tym wskazaniu ze względu na dużą oporność wirusa grypy. Występuje w postaci chlorowodorku (Viregyt K) lub siarczanu (Amantix).

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
()
x