REKLAMA

Laktuloza – Komu i jak rekomendować?

Laktuloza – komu polecać, jak stosować, jak działa, na jakie interakcje i efekty uboczne zwrócić uwagę?

Laktuloza to syntetyczny dwucukier, który składa się fruktozy i galaktozy, dostępny pod postacią roztworu doustnego (syropu) w stężeniach 500-670 mg/ml i stosowany głównie jako lek przeczyszczający.

Laktuloza — Komu można polecać?

Stosowanie laktulozy możesz polecać:

REKLAMA
  • osobom, które poszukują łagodnie działającego leku przeczyszczającego (Patrz: Przegląd leków na zaparcia”.),
  • osobom, które chorują na przewlekłe zaparcie,[1][2]
  • rodzicom, których dzieci chorują na zaparcia (u dzieci poniżej 6 m.ż. laktuloza jest lekiem I rzutu!),[3][4]
  • osobom starszym,[1]
  • kobietom w ciąży,[5][6]
  • kobietom karmiących piersią,[7][6]
  • osobom, które nie tolerują makrogoli,[8]
  • osobom, u których leczenie z użyciem makrogoli jest nieskuteczne.[8]

Laktuloza jest również stosowana w celu poprawy przebiegu choroby hemoroidalnej poprzez zmiękczenie stolca, natomiast może stanowić jedynie leczenie wspomagające, ponieważ brakuje dowodów na jej skuteczność w tym wskazaniu.[9]

Ponadto, z zalecenia lekarza laktuloza może być zastosowana w zapobieganiu i leczeniu encefalopatii wątrobowej, czyli zaburzeń psychicznych i neurologicznych, które powstają w wyniku upośledzenia funkcji detoksykacyjnej wątroby.[10]

Laktuloza — Jak stosować?

Dawkowanie laktulozy dostosowuje się indywidualnie, w zależności od uzyskanego efektu terapeutycznego lub wystąpienia działań niepożądanych,[6][11] natomiast jako punkt wyjściowy stosuje się poniższe dawki dobowe preparatów laktulozy, które przedstawiliśmy również w przeliczeniu na substancję czynną:

  • niemowlęta (1 r.ż.): do 5 ml (do ok. 3 g laktulozy),
  • dzieci od 1 do 6 lat: 5-10 ml (ok. 3-7 g laktulozy),
  • dzieci od 7 do 13 lat: 10-15 ml (ok. 7-10 g laktulozy),
  • młodzież od 14 lat i dorośli: 15-45 ml (ok. 10-30 g laktulozy).

W przypadku dzieci koniecznym do uzyskania efektu może być zastosowanie wyższych dawek, np. 1 ml (ok. 0,7 g laktulozy)/kg masy ciała (max. 30 ml) raz lub dwa razy dziennie, a nawet 1,5-3 ml (ok. 1-2 g laktulozy)/kg masy ciała raz lub dwa razy dziennie.[12][13]

Możesz polecić przyjmowanie dobowej dawki laktulozy w całości raz dziennie lub podzielenie jej na 2-3 dawki w ciągu doby. Laktulozę można przyjmować niezależnie od posiłków. Preparaty można podawać w postaci nierozcieńczonej lub przed użyciem zmieszać z wodą lub innymi płynami, np. sokiem.[6][14]
W trakcie terapii zaleć pacjentowi przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów – około 2 litry na dobę.[15]

Laktuloza jest bezpiecznym lekiem, który można stosować długoterminowo w terapii przewlekłego zaparcia.[1][2]

Zwróć uwagę, że dawkowanie opisane w ChPL może się różnić w zależności od preparatu.

Laktuloza – Jak działa?

Laktuloza to lek przeczyszczający, który przyspiesza przejście treści pokarmowej przez przewód pokarmowy oraz rozmiękcza stolec poprzez zatrzymanie wody w jelicie grubym. Jej efekt przeczyszczający zazwyczaj występuje po 1-3 dniach stosowania w rekomendowanych dawkach i ma stosunkowo łagodny przebieg. Za działanie odpowiadają krótkołańcuchowe kwasy organiczne, które powstają w wyniku rozkładu laktulozy przez florę bakteryjną przewodu pokarmowego.[16][6][1]

Laktuloza – Na co uważać?

Preparaty laktulozy mogą zawierać galaktozę oraz laktozę, dlatego są przeciwwskazane u osób chorujących na galaktozemię (rzadkie genetycznie uwarunkowane upośledzenie przekształcania galaktozy do glukozy) oraz powinny być stosowane ostrożnie u osób nietolerujących laktozy.[6][17][8]

Niektórzy producenci zastrzegają, że ze względu na zawartość węglowodanów (m.in. fruktozy, galaktozy i laktozy) laktulozę należy ostrożnie stosować u pacjentów z cukrzycą,[14] natomiast badania kliniczne z randomizacją wykazały, że jednorazowe przyjęcie 20 g laktulozy (czyli ok. 30 ml syropu o stężeniu 667 mg/ml) nie wpływa na poziom glukozy we krwi zdrowych ochotników.[17] Dlatego laktuloza może być stosowana również u cukrzyków.[1][6]

Niektórzy producenci preparatów z laktulozą często zastrzegają, że ich stosowanie (i ogólnie leków przeczyszczających) u dzieci jest dozwolone tylko w szczególnych przypadkach i pod nadzorem lekarza.[6][18][11][14]

Laktuloza – Na jakie interakcje zwracać uwagę?

W przypadku laktulozy istnieje stosunkowo niewiele informacji dotyczących jej interakcji z innymi lekami.

Zaobserwowano, że przewlekłe stosowanie laktulozy (powyżej 4 tygodni) może nasilać działanie przeciwzakrzepowe acenokumarolu. Dlatego laktulozę należy ostrożnie stosować u pacjentów równocześnie stosujących acenokumarol.[19]

Ponadto u pacjentów równolegle stosujących lit i laktulozę zaobserwowano przypadki zatrucia litem. Podejrzewaną przyczyną wystąpienia toksyczności litu była hipowolemia (zmniejszenie objętości krwi w naczyniach krwionośnych) w konsekwencji działania przeczyszczającego laktulozy.[20] Dlatego należy zwrócić szczególną uwagę na odpowiednią podaż płynów podczas stosowania laktulozy.

Laktuloza – Dodatkowe informacje

Leki zawierające laktulozę są dostępne bez recepty, poniżej zestawiono preparaty dostępne w Polsce:

PreparatPostaćMocOpakowaniaOkres trwałości po otwarciu
Duphalacroztwór doustny667 mg/ml150 ml, 200 ml, 300 mlNie określono
Normalacsyrop667 mg/ml200 mlNie określono
Lactulosum Hascosyrop2,5 g/5 ml (500 mg/ml)150 ml, 500 mlNie określono
Lactulosum Aflofarmsyrop7,5 g/15 ml (500 mg/ml)150 ml4 tygodnie
Lactulosum Takeda Fortesyrop667 mg/ml150 ml1 miesiąc
Lactulosum Takedasyrop2,5 g/5 ml (500 mg/ml)150 ml2 miesiące
Lactulosum Polfarmexsyrop7,5 g/15 ml (500 mg/ml)150 ml3 miesiące
DuphalacFruitroztwór doustny667 mg/ml500 ml21 tygodni
Lactulose-MIPsyrop9,75 g/15 ml (650 mg/ml)200 ml, 500 ml, 1000 ml6 miesięcy
Lactulosum Amarasyrop7,5 g/15 ml (500 mg/ml)150 ml, 200 ml1 rok

mgr farm. Mariusz Mogielnicki

Specjalista R&D, czynny w zawodzie aptekarz, pasjonat Evidence-Based Pharmacy. Redaktor w 3PGm.

[artykuły] [nawiąż kontakt]

Zobacz też nasze publikacje:

Schorzenia układu pokarmowego okiem farmaceuty

Źródła
  1. Shin J et al.: Guidelines for the Diagnosis and Treatment of Chronic Functional Constipation in Korea, 2015 Revised Edition. J Neurogastroenterol Motil, 2016. abstrakt
  2. World Gastroenterology Organisation. World Gastroenterology Organisation Global Guidelines. Constipation: a global perspective. 2010. pełny tekst .pdf
  3. National Institute for Health and Care Excellence: Constipation in children and Young people: diagnosis and management. Clinical Guideline. 2010. pełny tekst .pdf
  4. Philichi L: Management of Childhood Functional Constipation. J Pediatr Health Care, 2018. pełny tekst
  5. Trottier M et al. Treating constipation during pregnancy. Can Fam Physician, 2012. pełny tekst
  6. ChPL Duphalac
  7. Briggs G, Freeman R: Drugs in Pregnancy and Lactation: A Reference Guide to Fetal and NeonatalRisk, 10th Ed. 2015, 58-60.
  8. Constipation. British National Formulary 76, 2018.
  9. Alonso-Coello P et al.: Laxatives for the treatment of hemorrhoids. Cochrane Database Syst Rev, 2005. abstrakt
  10. Hartleb M et al.: Rekomendacje postępowania u chorych z zaburzeniami czynności wątroby i kamicą dróg żółciowych dla lekarzy POZ. Lekarz POZ, 2017. pełny tekst
  11. ChPL Normalac
  12. Sood M et al.: Chronic functional constipation and fecal incontinence in infants and children: Treatment. UpToDate [aktualizacja: 20.11.2020] pełny tekst
  13. Tabbers M et al.: Evaluation and treatment of functional constipation in infants and children: evidence-based recommendations from ESPGHAN and NASPGHAN. J Pediatr Gastroenterol Nutr., 2014. pełny tekst .pdf
  14. ChPL Lactulose-MIP
  15. Daniluk J: Przewlekłe zaparcia — niedoceniany problem kliniczny. Varia Med., 2018. abstrakt
  16. Brunton L et al.: Goodman & Gilman’s the Pharmacological Basis of Therapeutics, 12th ed., 2011.
  17. Steudle S. et al. Blood glucose response after oral intake of lactulose in healthy volunteers: A randomized, controlled, cross-over study. World J Gastrointest Pharmacol Ther, 2018. abstrakt
  18. ChPL Duphalac Fruit
  19. Preston CL: Stockley’s Drug Interactions, 11th Ed., 2016.
  20. Bregman A et al. Lactulose-associated lithium toxicity: a case series. J Clin Psychopharmacol, 2014. abstrakt
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Pogadanki Farmaceutyczne

Ostatnie komentarze

Najnowsze na portalu

Czytaj też:

0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
()
x