Leki zobojętniające

Rozmawiaj z pacjentem!

Baza porad to minimum informacji, jakie powinien otrzymać pacjent przy pierwszym stole.
Baza jest w trakcie rozbudowy.

Środki zobojętniające kwasy, zwykle zawierające sole glinu lub magnezu oraz alginiany są powszechnie stosowane w leczeniu dyspepsji (zwanej również niestrawnością). Większość dostępnych na rynku preparatów zawiera mieszaninę soli zobojętniających:

  • Alugastrin (tabletki do rozgryzania) – 340 mg węglanu dihydroksyglinowo-sodowego
  • Manti (tabletki do rozgryzania i gumy) – 200 mg wodorotlenku glinu, 200 mg wodorotlenku magnezu, 25 mg simetykonu
  • Gealcid (tabletki do rozgryzania)- 350 mg kwasu alginowego, 120 mg wodorowęglanu sodu, 100 mg wodorotlenku glinu
  • Rennie (tabletki do ssania) – 680 mg węglanu wapnia, 80 mg węglanu magnezu
  • Gaviscon o smaku mięty (zaw. doustna w saszetkach) – 10 ml zawiera: 500 mg alginianu sodu, 160 mg węglanu wapnia, 267 mg wodorowęglanu sodu
  • Gaviscon o smaku mięty TAB (tabletki do rozgryzania) – 250 mg alginianu sodu, 80 mg węglanu wapnia, 133,5 mg wodorowęglanu sodu
  • Maalox (zawiesina doustna w saszetkach) – 460 mg tlenku glinu, 400 mg wodorotlenku magnezu
  • Maalox (zawiesina doustna w butelce) – 100 ml zawiera: 3,5 g wodorotlenku glinu, 4 g wodorotlenku magnezu
  • Maalox (tabletki) – 400 mg wodorotlenku glinu, 400 mg wodorotlenku magnezu
  • Gelatum Aluminii Phosphorici – 100 g zawiera: 4,5 g fosforanu glinu, 10 mg olejku miętowego
Jakich informacji udzielić o dawkowaniu?

Leki zobojętniające i alginiany należy przyjmować po jedzeniu oraz przed snem. Zwykle w ilości od 4-6 razy na dobę. Mogą być również przyjmowane doraźnie, w czasie pojawienia się dolegliwości.

Na czym się skupić edukując pacjenta o leku lub chorobie?
  • Czy pacjent przyjmuje jakiekolwiek leki, na których wchłanianie może mieć wpływ zmniejszenie środowiska kwasowego żołądka np. tertracykliny, żelazo lub hormon tarczycy (lewotyroksynę)? Aby zmniejszyć ryzyko interakcji leki powinno się stosować z przynajmniej dwu godzinnymi odstępami.
  • Przypadku pacjenta z chorobą wrzodową, wyjaśnij szkodliwe działanie H. pylori i NLPZ oraz pozytywne znaczenie leków zobojętniających kwas żołądkowy.
Czy leczenie przynosi efekty?
  • Czy pacjent obok leków zobojętniających zażywa leki z grupy PPI lub antagonisty H2? Czy to wynika z konieczności czy z braku wiedzy pacjenta?
  • Zapytaj pacjenta czy w czasie leczenia pojawiły się jakieś nowe, niepokojące objawy. Czy wymienione objawy mogą wskazywać na nowotwór żołądka?
  • Upewnij się czy pacjent musi przyjmować leki, które powodują zaostrzenie objawów, takie jak tetracykliny, doustne glikokortykosteroidy czy NLPZ.
  • Zapytaj pacjenta czy występują czynniki takie jak depresja lub stres, które mogą wpływać na zaostrzenie objawów.
Jakich działań niepożądanych (ADR) można się spodziewać?
  • Leki zobojętniające zawierające bizmut mogą powodować zmianę zabarwienia stolca na kolor ciemniejszy. Poinformuj pacjenta o takim potencjalnym działaniu.
  • Leki zobojętniające zawierające magnez mogą wywoływać biegunki, natomiast zawierające glin mogą prowadzić do zaparć.
Jak możesz pomóc monitorować leczenie?
  • W przypadku podejrzenia o wrzody żołądka warto wykonać test na obecność bakterii H. pylorii. Test jest łatwy do wykonania i pomaga uniknąć badania endoskopowego.
  • Upewnij się czy w przypadku braku efektów leczenia, została wypróbowana zmiana dawki?
  • Warto zwrócić uwagę na leki jakie zażywa pacjent np. azotany, które wpływają niekorzystnie na żołądek.
  • U pacjentów przyjmujących leki zobojętniające, należy sprawdzić, nie działają niekorzystnie na inne współistniejące choroby, szczególnie choroby serca i cukrzycę. Wiele z tych preparatów zawiera duże ilości cukru, sodu lub wapnia.
Zaproponuj zmiany w stylu życia
  • Poinformuj pacjenta, że proste zmiany w życiu takie jak: zdrowa dieta, zmniejszenie masy ciała, zaprzestanie palenia, unikanie alkoholu, kawy, pikantnych i tłustych potraw mogą złagodzić objawy.
  • Istotne jest również jedzenie małych posiłków, a częściej, gdyż zbyt pełny lub pusty żołądek może powodować pojawienie się nieprzyjemnych objawów.
  • Kolejną przydatną radą jest poinformowanie pacjenta, że spanie z głową podniesioną o kilka centymetrów oraz jedzenie ostatniego posiłku kilka godzin przed snem również korzystnie wpływa na zniesienie objawów.

Artykuły są stale aktualizowane: przeglądasz wersję nr 9 z dnia 02.03.2017, pierwotnie opublikowaną 02.03.2017.

mgr farm. Justyna Żarczyńska

Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. Na portalu odpowiada za moderowanie Bazy Porad oraz przekład i analizę zagranicznych doniesień i wytycznych.

[artykuły] [wyślij wiadomość]

Portal opieka.farm to niezależna i bezpłatna baza wiedzy. Pomóż ją współtworzyć komentując artykuły:
→ Widzisz błąd? Zaproponuj zmianę.
→ W opracowaniu zabrakło ważnego preparatu? Skomentuj i napisz jakiego.
→ Dysponujesz dobrym źródłem? Wklej link lub dodaj plik PDF.
Komentarz innego użytkownika był pomocny? Kliknij: PRZYDATNE!

Cytuj ten artykuł jako:
Justyna Żarczynska, i in.: Leki zobojętniające, Portal opieka.farm (http://opieka.farm/baza-porad/leki-zobojetniajace/) [dostęp: 22 listopada 2017]

 

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.