Nadmanganian potasu jest stosowany miejscowo jako lek odkażający do przemywania skóry, ropiejących ran czy owrzodzeń. Pseudoefedryna natomiast zmniejsza przekrwienie błony śluzowej nosa, dzięki czemu znalazła zastosowanie w leczeniu objawowego zapalenia błony śluzowej nosa i zapalenia zatok przynosowych. W praktyce aptecznej można się spotkać z pacjentami, którzy kupują akurat te konkretne preparaty razem, często są to nastolatki. Dlaczego więc nastolatki kupują akurat pseudoefedrynę i nadmanganian potasu razem?
Pseudoefedryna razem z nadmanganianem potasu są wykorzystywane do syntezy efedronu – innej pochodnej amfetaminy o silnym działaniu psychostymulującym.
Jak powstaje efedron i czym grozi jego stosowanie?
Osoby uzależnione od substancji aktywnych wytwarzają efedron nielegalnie, na własny użytek. Pierwszym etapem produkcji efedronu jest dodanie do leków zawierających pseudoefedrynę (Sudafed, Acatar) nadmanganianu potasu. Następnie całość zalewa się kwasem octowym bądź dodaje się kwas acetylosalicylowy. Do przygotowanego preparatu dodaje się wodę w celu jego rozcieńczenia i następnie przesącza. Tak przygotowany preparat jest gotowy do podania dożylnego. Długotrwałe przyjmowanie efedronu wytwarzanego w warunkach domowych może prowadzić do powstania encefalopatii efedronowej, która charakteryzuje się występowaniem takich objawów jak: drżenia mięśniowe, upośledzenie ruchów precyzyjnych, trudność w utrzymaniu postawy, zaburzenia mowy oraz zaburzenia poznawcze.1
Dlaczego mangan jest toksyczny dla mózgu?
Mangan wchodzi w skład wielu metalo-enzymów. Jony manganu zawarte w pożywieniu przenikają do mózgu, ich największe stężenie stwierdzono w gałce bladej oraz prążkowiu. Zatrucie manganem może być przyczyną encefalopatii manganowej. Najprawdopodobniej neurotoksyczność jonów manganu jest spowodowana generowaniem stresu oksydacyjnego, dysfunkcją mitochondriów oraz zaburzeniem w neuroprzekaźnictwie głównie dopaminergicznym i glutaminergicznym.2
Źródła
- Sobczak, Ł., & Goryński, K. (2020). Pharmacological Aspects of Over-the-Counter Opioid Drugs Misuse. Molecules (Basel, Switzerland), 25(17), 3905. https://doi.org/10.3390/molecules25173905 ↩
- Habrat, B. i Sein Anand, J. 2012 Neurotoksyczność spowodowana dożylnym podaniem metakatynonu wytwarzanego z pseudoefedryny z użyciem nadmanganianu potasu i octu spirytusowego. Toksykologia kliniczna 50 , 343. Pobrane z: https://ppm.gumed.edu.pl/info/article/GUMcf6c29649f4f4dc18bb7f9da2c1319e8/ ↩
