Jak często występuje uczulenie na penicyliny?

Niektóre osoby mogą wykazywać nadwrażliwość na beta-laktamy, do których należą penicyliny. Co ciekawe, nie każda zgłaszana „alergia” po podaniu antybiotyku z tej grupy jest istotnie kliniczną reakcją nadwrażliwości. A więc, jak często występuje uczulenie na penicyliny?

Beta-laktamy, w tym penicyliny, to najczęściej zgłaszane klasy antybiotyków wywołujące reakcje nadwrażliwości. Po podaniu penicyliny występują one u około 5-15% populacji.¹ Wielu pacjentów zgłasza uczulenie na penicylinę, ale u niewielu z nich występują klinicznie istotne reakcje.² Częstość występowania anafilaksji po podaniu penicyliny wynosi od 0,02% do 0,04%.³

Alergia na penicylinę jest powszechnie zgłaszana, ale alergie zależne od IgE oraz anafilaksja występują rzadko, a większość pacjentów dobrze toleruje penicylinę i inne antybiotyki beta-laktamowe.⁴ Rozpoznanie alergii na penicylinę ma kluczowe znaczenie dla optymalizacji zarówno opieki ambulatoryjnej, jak i szpitalnej. U większości osób rozpoznanie alergii na penicyliny postawiono w dzieciństwie na podstawie zmian skórnych pojawiających się podczas antybiotykoterapii, które najczęściej były związane z samym zakażeniem, zwykle wirusowym. U osób z rzeczywistą alergią na penicyliny reaktywność IgE-zależna zmniejsza się w czasie, a w ciągu 10 lat u 80% pacjentów rozwija się tolerancja.²

Jak określić czy pacjent zgłasza istotną klinicznie reakcję nadwrażliwości?

W momencie, gdy pacjent zgłasza w aptece podejrzenie alergii na penicylinę, należy zapytać o objawy, które temu towarzyszą. Możemy wyróżnić trzy grupy pacjentów:²

• pacjenci niskiego ryzyka z izolowanymi objawami niealergicznymi, takimi jak objawy żołądkowo-jelitowe, lub pacjenci wyłącznie z historią rodzinną alergii na penicylinę, objawami świądu bez wysypki lub odległymi nieokreślonymi reakcjami bez cech sugerujących reakcję IgE-zależną,
• pacjenci umiarkowanego ryzyka, u których obserwuje się pokrzywkę lub inne swędzące wysypki i reakcje z cechami reakcji IgE-zależnej,
• pacjenci wysokiego ryzyka, u których po podaniu penicyliny wystąpiła anafilaksja, dodatni wynik testu skórnego na penicylinę, nawracające reakcje na penicylinę lub nadwrażliwość na wiele antybiotyków beta-laktamowych.

Podsumowując, wielu pacjentów zgłasza alergię na penicyliny, jednak tylko u nielicznych występują rzeczywiste reakcje uczuleniowe. Aby zapewnić pacjentom zgłaszającym tę alergię najlepszą możliwą terapię antybiotykową, należy potwierdzić rozpoznanie przez lekarza w przeszłości alergii na penicyliny.