Jak zapobiegać zachorowaniu na legionellozę?

W Polsce obserwujemy wzrost zakażeń Legionella. Czym właściwie jest Legionella i jak można zapobiegać zakażeniu?
Bakterie Legionella są patogenami wewnątrzkomórkowymi i są ważną przyczyną pozaszpitalnego i szpitalnego zapalenia płuc. Zapalenie płuc wywołane przez bakterie Legionella nazywane jest chorobą legionistów.

Bakterie Legionella żyją w wodzie i namnażają się w sprzyjających warunkach – na przykład w stojącej wodzie w sieciach wodociągowych. By się namnażać, wymagają jedynie odpowiedniej temperatury (między 20°C a 50°C) i obecności w wodzie zanieczyszczeń i osadów (takich jak rdza, glony, kamień wapienny), które wykorzystują jako źródło substancji odżywczych. Do zakażenia dochodzi poprzez wdychanie aerozolu kropelek wody, zawierającego bakterie. Większość zakażeń Legionellą nabywa się sporadycznie, ale niektóre są związane z epidemią. Wczesna identyfikacja typowych środowiskowych źródeł infekcji, takich jak skażone źródła wody, jest kluczem do zapobiegania.
Aby uchronić się przed zachorowaniem należy przeciwdziałać na różnych płaszczyznach zakażenia.

Jakich środków ostrożności powinien przestrzegać pacjent?

Pacjenci z potwierdzonym lub podejrzewanym zakażeniem Legionella nie wymagają izolacji ani środków ostrożności podczas kontaktu. Chociaż zakażenia są powiązane z epidemiami, przenoszenie choroby z człowieka na człowieka jest niezwykle rzadkie i opisano tylko jeden możliwy przypadek.

Jak zidentyfikować ognisko zakażenia?

Rozpoznanie pojedynczego przypadku zakażenia Legionella powinno skłonić do podejrzenia ogniska. Chociaż większość przypadków nabywa się sporadycznie, niektóre są powiązane ze wspólnym źródłem, takim jak zanieczyszczona woda lub skażona gleba. Dochodzenie w sprawie ogniska choroby zwykle rozpoczyna się po identyfikacji Legionella w laboratorium mikrobiologicznym, a następnie jest koordynowane przez epidemiologów szpitalnych i/lub lokalne władze ds. zdrowia publicznego. Jednakże klinicyści powinni być przygotowani do pomocy w badaniu poprzez uzyskanie, w stosownych przypadkach, informacji klinicznych i epidemiologicznych od pacjenta.

Jak dezynfekować sieć wodociągową?

Dezynfekcja systemów dystrybucji wody i nadzór pod kątem skażenia Legionellą to rutynowe praktyki w gospodarce wodnej, szczególnie w dużych systemach dystrybucji wody w krajach rozwiniętych. Do podstawowych metod kontroli skażenia w systemach dystrybucji wody zalicza się jonizację miedzi i srebra, hiperchlorowanie, szok termiczny, dwutlenek chloru, monochloraminę i filtry w miejscu użycia. Jednakże przypadki legionellozy w systemach wody uzdatnionej nadal występują.¹