Równoważne dawki statyn [Case #2]

Pacjentka (lat 58) wykupując leki z recepty wystawionej przez nowego lekarza POZ zaniepokoiła się zamianą swojego leku na cholesterol na inny. Dotychczas zażywała Zocor 20 mg, a farmaceuta podaje Roswera 5 mg. Pacjentka mówi, że lekarz analizując w gabinecie lipidogram uznał, że dawka powinna być zwiększona, a najwyraźniej zapisał odpowiednik (inne opakowanie) i w 4 x niższej dawce. Czy zaszła pomyłka?

Wyjaśniono, że:

Istnieją dwa rodzaje odpowiedników:

• leki generyczne, inaczej odtwórcze, zawierające tą samą „substancję która działa”, ale pochodzą „z innych fabryk”,
• odpowiedniki terapeutyczne, czyli leki o podobnym mechanizmie działania i działające na to samo schorzenie, lecz nowszej generacji, dzięki czemu są albo skuteczniejsze, albo wywołują mniej działań niepożądanych.

Komentarz

Pani otrzymała właśnie taki odpowiednik terapeutyczny i nie można porównywać bezpośrednio dawek nowszych leków ze starszymi, bo choć działają na to samo, mogą mieć inną strukturę cząsteczki. Jedna tabletka nowego leku w dawce 5 mg działa tak jak 2 tabletki starego leku w dawce 20 mg, a więc lekarz faktycznie zapisał preparat dwa razy silniejszy. Ponadto nowy lek pacjentka może zażywać o każdej (byle stale o tej samej) porze dnia, a nie tylko przed snem. Do przeliczenia może pomóc poniższa tabela.¹

lowastatyna	prawastatyna	simwastatyna	fluwastatyna	atorwastatyna	rosuwastatyna
20 mg	20 mg	10 mg	40 mg	–	–
40 mg	40 mg	20 mg	80 mg	10 mg	–
80 mg	80 mg	40 mg	–	20 mg*	5 mg*
–	—	80 mg	–	40 mg*	10 mg*
–		–	–	80 mg*	20 mg*
–	–	–	–	–	40 mg*
Lovasterol, też: monokalina K (suplementy)	Pravator	Zocor, Ximve, Simvasterol, Vasilip	Lescol	Sortis, Atoris, Storvas, Atorvasterol, Torvacard, Tulip, Torvalipin	Crestor, Roswera, Romazic, Zaranta, Zahron

*wg najnowszej metaanalizy dla podobnego obniżenia LDL-C dawka atorwastatyny musi być 3-3,5x wyższa od rosuwastatyny (innymi słowy, równoważne dawki atorwastatyny do rosuwastatyny to 40 mg:15 mg, 80 mg:40 mg, itd.² Statyny w tabeli ułożone są w kolejności od wprowadzenia na rynek. Z lewej najstarsze, do prawej najnowsze. Tabela nie uwzględnia wycofanej z rynku ceriwastatyny (Lipobay)³ oraz najnowszej pitawastatyny (Vezepra). Równoważne dawki pitawastatyny do simwastatyny to 1 mg:10 mg, 2 mg:20 mg i 4 mg:40 mg. Podobne sytuacje mają miejsce bardzo często, gdy lekarz nie uprzedzi pacjenta, że zamierza zmienić lek na nowszy. Innym przykładem są zamiany sartanów: telmisartan 40 <> walsartan 80 <> losartan 50 <> kandesartan 16. Najczęściej pacjent zdziwiony jest dostając np. telmisartan 80 za walsartan 160 – może zapytać farmaceutę, dlaczego dostał mniejszą dawkę. Bonus: wzory strukturalne statyn.