Naczelna Rada Aptekarska wnosi o podniesienie maksymalnej administracyjnej kary pieniężnej za niedozwoloną reklamę apteki do 1 000 000 zł oraz o zasadę, że jeżeli jedno naruszenie dotyczy więcej niż jednej apteki lub punktu aptecznego, kara jest wymierzana odrębnie za każdą placówkę objętą naruszeniem. Stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo farmaceutyczne, zawartego w druku sejmowym nr 3002, opublikowano 14 września na stronie Naczelnej Izby Aptekarskiej1. W projekcie skierowanym do drugiego czytania pułap kary wynosi 100 tysięcy złotych, a sankcja obciąża tego, kto reklamę prowadzi, o czym pisaliśmy w tekście Reklamę apteki może sfinansować podmiot trzeci, ale karę ponosi ten, kto ją prowadzi.
Samorząd domaga się czterech zmian:
- status i autorytet farmaceuty – projektowany art. 94a ust. 1b pkt 4 posługuje się pojęciem „wykształcenia medycznego”, a zakaz wykorzystywania wizerunku, głosu i zaleceń ma według rady objąć wprost osoby z wykształceniem farmaceutycznym oraz osoby przedstawiane jako posiadające taki status,
- odpowiedzialność za reklamę – obok podmiotu prowadzącego reklamę także ten, kto ją organizuje lub finansuje, kara do miliona złotych i odrębny jej wymiar za każdą placówkę objętą naruszeniem,
- standardy rzetelności przekazu – uzupełnienie katalogu zakazów o przekaz, który wywołuje lęk, gra na przesądach, głęboko wkracza w prywatność, narusza godność człowieka albo kłóci się z prawem i dobrymi obyczajami, wzorem art. 16 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,
- ochrona zasad wykonywania zawodu – reklama apteki nie mogłaby naruszać ustawowych zasad wykonywania zawodu farmaceuty ani utrudniać ich przestrzegania, w tym niezależności zawodowej, tajemnicy zawodowej oraz etyki i deontologii.
Ostatni punkt rada wiąże wprost z sytuacją farmaceuty zatrudnionego w aptece, której reklamę organizuje i opłaca kto inny. Niedopuszczalne mają być mechanizmy reklamowe prowadzące do konfliktu między celami marketingowymi a obowiązkiem kierowania się dobrem pacjenta, a sama regulacja ma osłaniać farmaceutę także wtedy, gdy reklamę organizuje albo opłaca ktoś inny. Czym są ustawowe zasady wykonywania zawodu i jak przekładają się na odpowiedzialność konkretnego farmaceuty, opisaliśmy w opracowaniu Odpowiedzialność zawodowa farmaceuty w świetle przepisów.
Do stanowiska dołączono apel z 7 września, w którym rada prosi o poparcie poprawek siedemnastu adresatów. Są wśród nich Minister Zdrowia i Prezes Rady Ministrów, Marszałek Sejmu oraz Marszałek Senatu, posłowie, senatorowie i polscy posłowie do Parlamentu Europejskiego, Główny Inspektor Farmaceutyczny, Rzecznik Praw Pacjenta i Rzecznik Praw Obywatelskich, a także pozostałe samorządy zawodów medycznych i organizacje reprezentujące pacjentów. Apel rozszerza wątek wizerunku o przekazy tworzone nowymi technologiami: pacjent nie ma sam odgadywać, kto się do niego zwraca, bo może to być prawdziwy specjalista, aktor w jego roli albo postać wygenerowana przez sztuczną inteligencję. „Biały fartuch nie może stać się kostiumem reklamowym, a autorytet farmaceuty – narzędziem promocji” – napisano w dokumencie2.
Rada podkreśla, że poprawki nie przywracają generalnego zakazu reklamy aptek i pozostają zgodne z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-200/24, którego wykonaniem jest cały projekt. Zdaniem rady wyrok każe zamienić ogólny zakaz na przepisy precyzyjne i współmierne do celu, a nie otwierać reklamę bez ograniczeń. Stanowisko przyjęto 38 głosami za, przy braku głosów przeciw i wstrzymujących się, w obecności 38 z 47 członków rady. Wcześniejsze uwagi samorządu do tego projektu, dotyczące zdania o wykształceniu farmaceutów w uzasadnieniu, opisaliśmy w tekście Izba aptekarska żąda usunięcia zdania o wykształceniu farmaceutów.
Źródła
- Stanowisko Naczelnej Rady Aptekarskiej w sprawie konieczności wprowadzenia zmian w projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne (druk sejmowy nr 3002), opublikowane 14.09.2026 na stronie Naczelnej Izby Aptekarskiej. https://www.nia.gov.pl/2026/09/14/stanowisko-naczelnej-rady-aptekarskiej-w-sprawie-koniecznosci-wprowadzenia-zmian-w-projekcie-ustawy-o-zmianie-ustawy-prawo-farmaceutyczne-druk-sejmowy-nr-3002/ ↩
- Apel Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia 7 września 2026 r. o poparcie zmian w projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne (druk sejmowy nr 3002) postulowanych przez samorząd zawodu farmaceuty, str. 3. https://www.nia.gov.pl/wp-content/uploads/2026/09/Apel-Naczelnej-Rady-Aptekarskiej.pdf ↩
