REKLAMA
REKLAMA

Ksylometazolina to stosowany donosowo sympatykomimetyk, który pobudza receptory α-adrenergiczne, przez co prowadzi do zwężenia naczyń krwionośnych błony śluzowej nosa i zmniejszenia obrzęku. Stosowana jest objawowo w alergicznym lub wirusowym nieżycie nosa i zapaleniu zatok.

Preparaty stosowane w terapii alergicznego nieżytu nosa zestawiono w odrębnym opracowaniu. (Patrz: Alergiczny nieżyt nosa (katar sienny) – przegląd preparatów”.)

REKLAMA

Ksylometazolina — Komu można polecać?

Preparaty z ksylometazoliną można polecić:

  • pacjentom skarżącym się na gęsty katar,
  • chorym z katarem alergicznym w skojarzeniu z lekiem przeciwhistaminowym,
  • pacjentom chorującym na zapalenie zatok od 6. roku życia.[1][2]

Na rynku dostępne są preparaty z ksylometazoliną do zastosowania u dzieci od 2. roku życia.[3] Jednak według rekomendacji bezpieczne jest ich stosowanie dopiero od 6. roku życia.[4][2]

Ksylometazolina - Ścieżka rekomendacji

Ksylometazolina — Jak stosować?

Zaleć dawkowanie leku z ksylometazoliną:

  • od 6. do 11. roku życia – 1-2 razy dziennie po 1 dawce 0,05 % roztworu,
  • od 12. roku życia – 3 razy dziennie po 1 dawce 0,1 % roztworu,
  • maksymalnie przez 5 dni.

Poinstruuj pacjenta, że stosując lek, należy:

  • nacisnąć pompkę aerozolu jednocześnie wciągając powietrze przez nos,
  • nie odchylać głowy do tyłu,
  • strumień kierować na małżowinę, a nie na przegrodę.

W odróżnieniu od aplikacji aerozolu aplikacja kropli do nosa wymaga odchylenia głowy.

Żel do nosa aplikuje się podobnie jak aerozol, ale dłużej utrzymuje się na błonie śluzowej nosa.

Ksylometazolina - Ścieżka rekomendacji

Ksylometazolina — Jak działa?

Ksylometazolina udrażnia nos w przeciągu 5-10 minut od zastosowania i efekt ten utrzymuje się do 10 godzin.

Działa tylko objawowo, czyli stosuje się ją w celu udrożnienia nosa, a nie celem skrócenia czasu choroby czy zapobiegania innych chorobom, na przykład zapaleniu nosa i zatok przynosowych.[5]

Leki stosowane w leczeniu zapalenia zatok zestawiono w osobnym artykule. (Patrz: Leki stosowane w zapaleniu zatok”.)

Ksylometazolina - Ścieżka rekomendacji

Ksylometazolina — Na co uważać?

Nadmierne używanie ksylometazoliny może doprowadzić do wystąpienia kataru „z odbicia” lub kataru polekowego, co może doprowadzić do długotrwałego stosowania kropli do nosa (uzależnienia). Jednak z przeglądu badań dotyczących przyczyn ich powstawania wynika, że były one przeprowadzone na zwierzętach i zdrowych ochotnikach, więc nie można ich wprost przenieść na warunki kliniczne.[6]

Producenci leków zmniejszających przekrwienie błony śluzowej nosa podają informację, że nie powinny być one stosowane dłużej niż 1 tydzień ze względu na ryzyko wystąpienia kataru polekowgo. Jednak informacje te nie są poparte danymi z wiarygodnych badań.[7]

Ksylometazolinę można uznać za bezpieczną podczas karmienia piersią. Ważna jest jednak prawidłowa aplikacja preparatu. Jeśli zostanie połknięty z powodu nadmiernego odchylenia głowy, mogą pojawić się ich ogólnoustrojowe działania niepożądane (np. wzrost ciśnienia krwi).

Ksylometazolina - Ścieżka rekomendacji

Ksylometazolina – Na jakie interakcje zwracać uwagę?

W przypadku nieprawidłowej aplikacji kropli lub aerozolu z ksylometazoliną może się ona dostać do krążenia ogólnego. Przy jednoczesnym stosowaniu z inhibitorami monoaminooksydazy, czyli moklobemidem, selegiliną i rasagilina, istnieje ryzyko wystąpienia przełomu nadciśnieniowego, choć jest ono znikome przy prawidłowej aplikacji.[2]

Ksylometazolina - Ścieżka rekomendacji

Ksylometazolina — Dodatkowe informacje

Leki z ksylometazoliną mogą występować w postaci aerozolu, kropli lub żelu. Poniższa tabela przedstawia podział leków z ksylometazoliną ze względu na postać leku oraz dawkę.

Postać DawkaPrzykłady lekówWażność leku po otwarciuWiek
aerozol1 mg/mlOtrivindo końca okresu ważnościod 12. roku życia
DisnemarXylo3 miesiąceod 10. roku życia
SNUP1 rokod 12. roku życia
Orinox1 miesiącod 12. roku życia
Sudafed XyloSpray24 tygodnieod 6. roku życia
Xylometazolin ApteoMed4 tygodnieod 12. roku życia
Xylometazolin Teva1 rokod 10. roku życia
0,55 mg/mlXylorindo końca okresu ważnościod 6. roku życia
0,5 mg/mlOtrivin dla dziecido końca okresu ważnościod 2. roku życia
DisnemarXylo3 miesiąceod 2.rokużycia
Orinox1 miesiącod 2.roku życia
Xylometazolin APTEOMED4 tygodnieod 2.roku życia
Sudafed XyloSpray dla dzieci20 tygodniod 2. roku życia
krople1 mg/mlXylometazolin VP60 dniod 12. roku życia
Xylometazolin WZF 0,1 %12 tygodniod 12. roku życia
0,5 mg/mlXylometazolin VP60 dniod 2. roku życia
Xylometazolin WZF 0,05 %12 tygodniod 2. roku życia
żel do nosa1 mg/mlXylogel 0,1 %12 tygodniod 12. roku życia
0,5 mg/mlXylogel 0,05 %12 tygodniod 3.roku życia

Leki z ksylometazoliną występują również w połączeniu z innymi składnikami. Przykłady takich leków przedstawia poniższa tabela.

PostaćDawka ksylometazolinydodatkowe substancjeLekTermin ważności po otwarciuwiek
aerozol1 mg/mlhialuronian soduSudafedXyloSpray HA12 miesięcyod 6. roku życia
dekspantenolNasic12 tygodniod 6. roku życia
Septanazal dla dorosłych3 miesiąceod 6. roku życia
Otrivin Regenracja24 tygodnieod 12. roku życia
Xylodex 0,1 %12 tygodniod 6. roku życia
0,5 mg/mldekspantenolNasickids12 tygodniod 2. roku życia
Septanazal dla dzieci3 miesiąceod 2. roku życia
Xylodex 0,05 %12 tygodniod 2. roku życia
bromek ipratropiumOtrivin ipra MAXdo końca okresu ważnościod 18. roku życia

Według badań stosowanie oksymetazoliny i ksylometazoliny jest równie skuteczne.[8]

Wytyczne leczenia alergicznego nieżytu nosa zostały zaprezentowane w osobnym artykule. (Patrz: Wytyczne leczenia alergicznego nieżytu nosa (ARIA)”.)

Piśmiennictwo:

  1. NHS: Decongestants. [dostęp: 15.08.2019]
  2. Martindale: Xylometazoline hydrochloride
  3. ChPL Otrivin 0,05%
  4. Do Not Use Decongestants for Colds in ChildrenYoungerThan Age 6. medacape.com, 2018. [dostęp: 15.08.2019]
  5. Wytske J, Fokkens, Valerie J, Lund, Joachim Mullol, Claus Bachert et al.: European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps – EPOS 2012. Otolaryngologia, 2013. pełny tekst .pdf
  6. Mortuaire G et al.: Rbound congestion and rhinitis medicamentosa: Nasal decongestants in clinical Practice. Critical review of the literature by a medical panel. European Annals of Otorinolaryngology, Head and Neck Diseases. 2013. abstrakt
  7. BMJ: Does Rhinitis medicamentosa (rebound congestion to topical decongestants) exist. 2011. pełny tekst [dostęp: 27.08.2019]
  8. Eskiizmir G et al.: Comparative analysis of the decongestive effect of oxymetazoline and xylometazoline in healthy subjects. EuropeanJournal of Clinical Pharmacology. 2011. abstrakt
Cytuj ten artykuł jako:
Amelia Babiarz, Ksylometazolina – Ścieżka rekomendacji, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/rekomendacja/ksylometazolina-sciezka-rekomendacji/) [dostęp: 9 maja 2021]
Podziel się:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email
Komentarze
Subskrybuj
Powiadom o
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
REKLAMA
0
Wyraź swoje zdanie i dodaj komentarz :)x
()
x