Olejek z mięty pieprzowej

Roślinny produkt leczniczy o działaniu rozkurczowym na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, którego substancją czynną jest olejek z mięty pieprzowej (Menthae piperitae aetheroleum), sklasyfikowany w grupie leków stosowanych w czynnościowych zaburzeniach przewodu pokarmowego (kod ATC A03AX15). Dostępny bez recepty, wyłącznie w preparacie jednoskładnikowym w postaci kapsułek dojelitowych miękkich. Stosowany objawowo w niewielkich skurczach przewodu pokarmowego, wzdęciach i bólu brzucha, szczególnie w zespole jelita drażliwego.

Działanie olejku z mięty pieprzowej

Olejek z mięty pieprzowej to lek pochodzenia roślinnego, który rozluźnia mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, czyli działa rozkurczowo (spazmolitycznie). Dzięki temu łagodzi skurcze, wzdęcia i ból brzucha, zwłaszcza u pacjentów z zespołem jelita drażliwego.

Kapsułki mają otoczkę dojelitową, która ma zapobiec uwolnieniu olejku już w żołądku i przenieść go do jelita, dlatego połyka się je w całości. Przedwczesne uwolnienie olejku w jamie ustnej lub przełyku może podrażniać błonę śluzową.

Farmakologia

Olejek z mięty pieprzowej należy do innych leków stosowanych w czynnościowych zaburzeniach przewodu pokarmowego, kod ATC A03AX15. Mechanizm jego działania nie został jeszcze szczegółowo poznany. W kilku badaniach z udziałem zdrowych ochotników lub pacjentów wykazano, że olejek z mięty pieprzowej podawany dojelitowo (do żołądka lub jelita grubego) lub doustnie wykazuje działanie spazmolityczne (rozkurczowe) na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego. W przeglądach systematycznych i metaanalizach badań kontrolowanych placebo wykazano, że olejek z mięty pieprzowej łagodzi objawy bólu brzucha i ogólne objawy zespołu jelita drażliwego¹.

Farmakokinetyka

Mentol i inne terpenowe składniki olejku z mięty pieprzowej są rozpuszczalne w tłuszczach i szybko wchłaniają się w proksymalnym odcinku jelita cienkiego. W ramach metabolizmu i eliminacji mentol i inne składniki terpenowe są w pewnym zakresie wydalane w postaci glukuronidów. W jednym badaniu klinicznym z olejkiem miętowym i w jednym badaniu klinicznym z mentolem opisano pewne zahamowanie aktywności CYP3A4¹.

Wskazania leków z olejkiem z mięty pieprzowej

Olejek z mięty pieprzowej w kapsułkach dojelitowych jest roślinnym produktem leczniczym dostępnym bez recepty, stosowanym w objawowym łagodzeniu niewielkich skurczów przewodu pokarmowego, wzdęć i bólu brzucha, szczególnie u pacjentów z zespołem jelita drażliwego.

Wskazanie jest wspólne dla jedynej dostępnej postaci – kapsułek dojelitowych miękkich – a lek jest przeznaczony do stosowania u dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku od 8 lat¹.

Dawkowanie olejku z mięty pieprzowej

Grupa	Dawka pojedyncza (3 razy na dobę)	Maksymalnie na dobę
Osoby w podeszłym wieku, dorośli i młodzież od 14 lat	1–2 kapsułki	6 kapsułek
Dzieci i młodzież 8–13 lat (masa ciała ≥ 19 kg)	1 kapsułka	3 kapsułki
Dzieci poniżej 8 lat lub o masie ciała poniżej 19 kg	nie stosować	–

Kapsułki przyjmuje się 30 minut przed posiłkiem i połyka w całości, popijając odpowiednią ilością zimnego płynu (najlepiej szklanką zimnej wody). Kapsułek nie wolno przełamywać ani żuć¹.

Lek stosuje się do ustąpienia objawów, zwykle od jednego do dwóch tygodni. Przy bardziej uporczywych objawach leczenie można kontynuować przez okres do 3 miesięcy jako cykl leczenia¹.

Istotne przeciwwskazania do stosowania olejku z mięty pieprzowej

Choroby wątroby i dróg żółciowych

Olejek z mięty pieprzowej jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami wątroby, zapaleniem dróg żółciowych, kamicą żółciową oraz innymi zaburzeniami dróg żółciowych¹.

Bezkwasowość

Olejek z mięty pieprzowej jest przeciwwskazany u pacjentów z bezkwasowością, ponieważ brak kwasu żołądkowego może zaburzać działanie otoczki dojelitowej kapsułki¹.

Dzieci poniżej 8 lat i o masie ciała poniżej 19 kg

Olejek z mięty pieprzowej jest przeciwwskazany u dzieci w wieku poniżej 8 lat i o masie ciała poniżej 19 kg, ze względu na obecność pulegonu i mentofuranu w olejku oraz brak danych klinicznych w tej grupie wiekowej¹.

Środki ostrożności przy wydawaniu olejku z mięty pieprzowej

Połykanie kapsułek w całości

Wydając lek, warto przypomnieć pacjentowi, że kapsułki należy połykać w całości, nie przełamywać ich ani nie żuć – w przeciwnym razie może dojść do przedwczesnego uwolnienia olejku z mięty pieprzowej i miejscowego podrażnienia jamy ustnej oraz przełyku¹.

Zgaga i przepuklina rozworu przełykowego

U pacjentów ze zgagą lub przepukliną rozworu przełykowego przyjęcie olejku z mięty pieprzowej może niekiedy nasilić objawy. W tej grupie pacjentów leczenie należy przerwać¹.

Inne produkty z olejkiem z mięty pieprzowej

Podczas stosowania kapsułek należy unikać innych produktów leczniczych zawierających olejek z mięty pieprzowej, aby nie kumulować dawki¹.

Wpływ na prowadzenie pojazdów

Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu olejku z mięty pieprzowej na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Warto pamiętać, że wśród działań niepożądanych opisywano nieostre widzenie oraz objawy ze strony układu nerwowego (ból głowy, drżenie mięśni, ataksja)¹.

Interakcje olejku z mięty pieprzowej

Leki zobojętniające kwas żołądkowy + olejek z mięty pieprzowej

Jednoczesne przyjmowanie leków zobojętniających kwas żołądkowy, a także spożywanie pokarmów, może spowodować przedwczesne uwolnienie zawartości kapsułki, dlatego kapsułki przyjmuje się na czczo, 30 minut przed posiłkiem¹.

Antagoniści receptora H2 i inhibitory pompy protonowej + olejek z mięty pieprzowej

Należy unikać innych leków zmniejszających kwasowość żołądka, takich jak antagoniści receptorów histaminowych typu 2 i inhibitory pompy protonowej, ponieważ mogą one powodować przedwczesne rozpuszczenie dojelitowej warstwy powlekającej kapsułkę. Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji¹.

Działania niepożądane olejku z mięty pieprzowej

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Zgaga, pieczenie okolicy odbytu, suchość w ustach, nudności i wymioty występują często (). Nietypowy zapach stolca (zapach mentolu) jest działaniem o nieznanej częstości ()¹.

Nieostre widzenie

Nieostre widzenie jest działaniem częstym ()¹.

⚠ Reakcje nadwrażliwości i wstrząs anafilaktyczny

Nadwrażliwość oraz wstrząs anafilaktyczny są działaniami o nieznanej częstości (). Wstrząs anafilaktyczny jest reakcją zagrażającą życiu i wymaga natychmiastowej pomocy¹.

Zaburzenia układu nerwowego

Ból głowy, drżenie mięśni i ataksja mają nieznaną częstość ()¹.

Bradykardia

Zwolnienie czynności serca (bradykardia) jest działaniem o nieznanej częstości ()¹.

Rumieniowa wysypka skórna

Rumieniowa wysypka skórna jest działaniem o nieznanej częstości ()¹.

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Nietypowy zapach moczu (zapach mentolu) oraz bolesne lub utrudnione oddawanie moczu są działaniami o nieznanej częstości ()¹.

Zapalenie żołędzi prącia

Zapalenie żołędzi prącia jest działaniem o nieznanej częstości ()¹.

Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL każdego preparatu, punkt 4.8.

Ciąża a olejek z mięty pieprzowej

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych brak jest danych lub istnieją ograniczone dane dotyczące stosowania olejku z mięty pieprzowej u kobiet w ciąży, a badania na zwierzętach są niewystarczające w odniesieniu do toksyczności reprodukcyjnej. Leku nie zaleca się do stosowania w okresie ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących antykoncepcji¹.

Karmienie piersią a olejek z mięty pieprzowej

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych dane wskazują na przenikanie składników i metabolitów pochodnych mięty pieprzowej do mleka kobiecego i nie można wykluczyć ryzyka dla noworodków oraz niemowląt, dlatego olejku z mięty pieprzowej nie należy stosować w okresie karmienia piersią¹.

Produkty handlowe z olejkiem z mięty pieprzowej

Preparat	Postać	Kategoria dostępności
Gastropret	kapsułki dojelitowe miękkie 182 mg	OTC