Furosemid

Silny, szybko działający diuretyk (lek moczopędny) pętlowy, dostępny wyłącznie na receptę, w preparatach jednoskładnikowych. Występuje w dwóch postaciach o odmiennym zastosowaniu. Tabletki (Furosemid Medreg) służą do leczenia przewlekłego – obrzęków pochodzenia sercowego, wątrobowego i nerkowego oraz nadciśnienia tętniczego. Roztwór do wstrzykiwań (Furosemide Kabi) stosuje się pozajelitowo w stanach nagłych wymagających szybkiej i skutecznej diurezy, przede wszystkim w obrzęku płuc i przełomie nadciśnieniowym, a także wtedy, gdy podanie doustne jest niemożliwe lub nieskuteczne.

Działanie furosemidu

Furosemid należy do diuretyków pętlowych, czyli leków moczopędnych o silnym i stosunkowo szybkim działaniu. Hamuje wchłanianie zwrotne jonów sodu, potasu i chloru w grubościennej części ramienia wstępującego pętli Henlego, przez co znaczna część przesączonego sodu wraz z wodą jest wydalana z moczem. Działa silniej i szybciej niż popularne diuretyki tiazydowe, dlatego znajduje zastosowanie także w stanach nagłych.

Działanie moczopędne pojawia się szybko i zależy od drogi podania. Po podaniu doustnym występuje w ciągu godziny i utrzymuje się przez 3 do 6 godzin, natomiast po podaniu dożylnym rozpoczyna się już w ciągu 15 minut^1,2. Ta szybkość i pewność działania po podaniu dożylnym decyduje o stosowaniu iniekcji w obrzęku płuc i innych stanach ostrych.

Farmakologia

Furosemid hamuje układ współtransportu sodu, potasu i chloru w błonie luminalnej ramienia wstępującego pętli Henlego, a jego skuteczność zależy od przenikania leku do światła kanalika nerkowego przez mechanizm transportu anionów. W wyniku zahamowania wchłaniania zwrotnego chlorku sodu frakcja wydalanego sodu może zwiększyć się nawet o 35% w stosunku do przesączania kłębuszkowego. Wtórnie do zwiększonego wydalania sodu rośnie wydalanie moczu oraz wydalanie potasu, wapnia i magnezu w kanalikach dystalnych^2,1.

Furosemid pobudza układ renina-angiotensyna-aldosteron w sposób zależny od dawki. W niewydolności serca powoduje szybkie zmniejszenie obciążenia wstępnego przez zwiększenie pojemności naczyń krwionośnych, we wczesnej fazie prawdopodobnie za pośrednictwem prostaglandyn. Działanie przeciwnadciśnieniowe wynika ze zwiększonego wydalania sodu, zmniejszenia objętości krwi krążącej oraz osłabienia reakcji mięśni gładkich naczyń na bodźce zwężające¹.

Farmakokinetyka

Po podaniu doustnym furosemid jest szybko wchłaniany z przewodu pokarmowego, osiągając stężenie maksymalne (C_max) przy t_max wynoszącym od 1 do 1,5 godziny. Biodostępność tabletek u zdrowych ochotników wynosi około 50 do 70%, a u osób chorych może być zmniejszona nawet o 30%, na przykład w zespole nerczycowym. Spożycie pokarmu może wpływać na wchłanianie, dlatego tabletki przyjmuje się na czczo¹.

Objętość dystrybucji furosemidu wynosi od 0,1 do 1,2 litra na kilogram masy ciała i może być większa w przebiegu chorób współistniejących. Wiązanie z białkami osocza, głównie z albuminami, przekracza 98%².

W ramach metabolizmu metabolit glukuronowy furosemidu stanowi od 10 do 20% substancji wydalanych z moczem. Wydalanie zachodzi głównie w postaci niezmienionej, przede wszystkim w kanalikach proksymalnych nerek, a pozostała część dawki jest usuwana z kałem, prawdopodobnie po wydzieleniu z żółcią. Po podaniu dożylnym w moczu odzyskuje się od 60 do 70% dawki².

Po podaniu dożylnym okres półtrwania (t_½) w osoczu wynosi od 1 do 1,5 godziny². W niewydolności nerek eliminacja jest wolniejsza, a końcowy okres półtrwania może osiągnąć 24 godziny u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. W niewydolności wątroby okres półtrwania wydłuża się o 30 do 90%, głównie wskutek większej objętości dystrybucji. Furosemid przenika przez barierę łożyskową i do mleka kobiecego, osiągając u matki i płodu zbliżone stężenia¹.

Wskazania leków z furosemidem

Wszystkie preparaty furosemidu wydawane są na receptę, a wskazania zależą od postaci leku.

Tabletki stosuje się w leczeniu obrzęków pochodzenia sercowego, wątrobowego i nerkowego, przy czym w zespole nerczycowym niezbędne jest równoległe leczenie choroby pierwotnej, oraz w nadciśnieniu tętniczym. Postać doustna jest wskazana dla dorosłych, młodzieży i dzieci¹.

Roztwór do wstrzykiwań podaje się wtedy, gdy potrzebna jest szybka i skuteczna diureza albo gdy podanie doustne jest niemożliwe lub nieskuteczne. Obejmuje to obrzęk i wodobrzusze w chorobach serca lub wątroby, obrzęk w chorobach nerek, obrzęk płuc, na przykład w ostrej niewydolności serca, oraz przełom nadciśnieniowy jako uzupełnienie innego postępowania leczniczego².

Dawkowanie furosemidu

Zawsze należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę. U dorosłych maksymalna dawka dobowa furosemidu, niezależnie od drogi podania, wynosi 1500 mg.

Grupa i wskazanie	Dawka	Maksymalnie na dobę
Dorośli, obrzęk sercowy (tabletki)	początkowo 20–80 mg na dobę w 2 lub 3 dawkach podzielonych	1500 mg
Dorośli, obrzęk wątrobowy (tabletki)	początkowo 20–80 mg na dobę, dawkę dostosowywać ostrożnie	1500 mg
Dorośli, obrzęk nerkowy (tabletki)	początkowo 40–80 mg na dobę, u dializowanych podtrzymująco 250–1500 mg	1500 mg
Dorośli, nadciśnienie tętnicze (tabletki)	podtrzymująco 20–40 mg na dobę	1500 mg
Dzieci (tabletki)	2 mg/kg, w razie potrzeby do 6 mg/kg mc.	40 mg
Osoby w podeszłym wieku (tabletki)	początkowo 20 mg na dobę, stopniowo zwiększać	wg reakcji
Dorośli i młodzież powyżej 15 lat (iniekcja i.v.)	początkowo 20–40 mg, zwiększać o 20 mg nie częściej niż co 2 godziny	1500 mg
Dorośli, obrzęk płuc (iniekcja i.v.)	40 mg, po 30–60 minutach ewentualnie kolejne 20–40 mg	wg reakcji
Dorośli, przełom nadciśnieniowy (iniekcja i.v. w bolusie)	20–40 mg	wg reakcji
Dzieci i młodzież poniżej 15 lat (iniekcja i.v.)	0,5–1 mg/kg mc. na dobę, tylko w wyjątkowych przypadkach	20 mg

Tabletki należy połknąć w całości, popijając płynem, na czczo¹. Roztwór podaje się dożylnie powoli, nie szybciej niż 4 mg na minutę, a u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek szybkość infuzji nie powinna przekraczać 2,5 mg na minutę. Aby uzyskać maksymalną skuteczność, zaleca się podawanie w infuzji ciągłej zamiast w powtarzanych bolusach, a zmniejszenie masy ciała wskutek nasilonej diurezy nie powinno być większe niż 1 kg na dobę. Podanie domięśniowe zarezerwowane jest dla wyjątkowych sytuacji i nie nadaje się do stanów ostrych, takich jak obrzęk płuc².

Istotne przeciwwskazania do stosowania furosemidu

Niewydolność nerek z bezmoczem

Furosemid jest przeciwwskazany w niewydolności nerek ze skąpomoczem lub bezmoczem, która nie reaguje na leczenie furosemidem^1,2.

Niewydolność nerek w zatruciu substancjami nefro- lub hepatotoksycznymi

W przypadku roztworu do wstrzykiwań dodatkowym przeciwwskazaniem jest niewydolność nerek spowodowana zatruciem substancjami nefrotoksycznymi lub hepatotoksycznymi².

Ciężka hipokaliemia i ciężka hiponatremia

Lek jest przeciwwskazany przy ciężkiej hipokaliemii oraz ciężkiej hiponatremii^1,2.

Hipowolemia i odwodnienie

Furosemid jest przeciwwskazany u pacjentów z hipowolemią, z towarzyszącym niedociśnieniem tętniczym lub bez, oraz w odwodnieniu^2,1.

Śpiączka i stan przedśpiączkowy w encefalopatii wątrobowej

Lek jest przeciwwskazany w śpiączce wątrobowej oraz w stanie przedśpiączkowym związanym z encefalopatią wątrobową^1,2.

Karmienie piersią

Karmienie piersią jest przeciwwskazaniem do stosowania furosemidu, ponieważ lek przenika do mleka kobiecego i może hamować laktację^1,2.

Środki ostrożności przy wydawaniu furosemidu

Nadwrażliwość krzyżowa na sulfonamidy

Furosemid jest pochodną sulfonamidową, dlatego pacjenci uczuleni na sulfonamidy, na przykład na antybiotyki sulfonamidowe lub pochodne sulfonylomocznika, mogą wykazywać nadwrażliwość krzyżową na furosemid. Warto zwrócić na to uwagę przy wydawaniu leku osobie z takim uczuleniem w wywiadzie^1,2.

Zaburzenia elektrolitowe i odwodnienie

Leczenie furosemidem wymaga regularnej kontroli stężenia sodu, potasu i kreatyniny, a szczególnej ostrożności u pacjentów zagrożonych zaburzeniami elektrolitowymi lub tracących płyny w inny sposób, na przykład wskutek wymiotów, biegunki czy silnego pocenia się. Konieczne bywa wyrównanie hipowolemii, odwodnienia oraz zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej, niekiedy z czasowym przerwaniem leczenia^1,2.

Utrudniony odpływ moczu

U pacjentów z częściową niedrożnością dróg moczowych, na przykład z rozrostem gruczołu krokowego, zwężeniem cewki moczowej lub zaburzeniami opróżniania pęcherza, zwiększona produkcja moczu może nasilać dolegliwości, dlatego konieczne jest zapewnienie odpływu moczu i dokładne monitorowanie, zwłaszcza na początku leczenia^1,2.

Niedociśnienie i ryzyko upadków

Objawowe niedociśnienie może powodować zawroty głowy, omdlenia lub utratę przytomności, szczególnie u osób w podeszłym wieku, przyjmujących inne leki obniżające ciśnienie lub obciążonych chorobami zwiększającymi ryzyko niedociśnienia^1,2.

Cukrzyca, dna moczanowa i hipoproteinemia

Szczególnej ostrożności wymagają pacjenci z jawną lub utajoną cukrzycą, u których konieczna jest kontrola glikemii, pacjenci z dną moczanową i hiperurykemią z kontrolą stężenia kwasu moczowego oraz pacjenci z hipoproteinemią, na przykład w zespole nerczycowym, u których działanie furosemidu może być osłabione, a jego ototoksyczność nasilona^2,1.

Toczeń rumieniowaty układowy

Furosemid może powodować zaostrzenie lub aktywację tocznia rumieniowatego układowego^1,2.

Jednoczesne stosowanie z rysperydonem

W badaniach z udziałem pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem obserwowano większą śmiertelność przy jednoczesnym stosowaniu furosemidu i rysperydonu niż podczas leczenia każdym z tych leków osobno. Przed decyzją o takim skojarzeniu należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka i pamiętać, że u pacjentów z otępieniem trzeba unikać odwodnienia^1,2.

Wcześniaki

U wcześniaków istnieje ryzyko wapnicy nerek i kamicy nerkowej, dlatego należy kontrolować czynność nerek i wykonać badanie ultrasonograficzne. U wcześniaków z zespołem zaburzeń oddychania leczenie moczopędne furosemidem w pierwszych tygodniach życia może zwiększać ryzyko przetrwałego przewodu tętniczego^2,1.

Doping u sportowców

Roztwór do wstrzykiwań zawiera substancję czynną, która może dać dodatni wynik w testach antydopingowych, na co należy zwrócić uwagę sportowców².

Zawartość laktozy

Tabletki Furosemid Medreg zawierają laktozę i nie powinny być stosowane u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy¹.

Wpływ na prowadzenie pojazdów

Furosemid może obniżać ciśnienie tętnicze i wywoływać działania niepożądane, na przykład wyraźne niedociśnienie, które upośledzają zdolność koncentracji i reagowania, dlatego mogą stwarzać zagrożenie podczas prowadzenia pojazdu lub obsługiwania maszyn. Ryzyko jest większe na początku leczenia, przy jego zmianach oraz po spożyciu alkoholu, dlatego pacjent powinien ocenić własną reakcję na lek, zanim zacznie prowadzić pojazd^2,1.

Interakcje furosemidu

⚠ Antybiotyki aminoglikozydowe + furosemid

Furosemid nasila ototoksyczne działanie antybiotyków aminoglikozydowych, takich jak kanamycyna, gentamycyna i tobramycyna, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Ponieważ uszkodzenie słuchu może być nieodwracalne, leki te stosuje się razem tylko wtedy, gdy istnieją istotne powody medyczne^1,2.

⚠ Cisplatyna + furosemid

Jednoczesne stosowanie cisplatyny i furosemidu grozi działaniem ototoksycznym. Dodatkowo nefrotoksyczność cisplatyny może się zwiększyć, jeśli w celu wymuszenia diurezy furosemid podaje się w dawkach większych niż małe, na przykład ponad 40 mg u pacjenta z prawidłową czynnością nerek^1,2.

Inne leki nefrotoksyczne i ototoksyczne + furosemid

Furosemid może nasilać szkodliwe działanie leków nefrotoksycznych na nerki, między innymi niektórych cefalosporyn, polimyksyny, foskarnetu czy pentamidyny, a u pacjentów otrzymujących duże dawki cefalosporyn może rozwinąć się zaburzenie czynności nerek^2,1.

Lit + furosemid

Furosemid zmniejsza wydalanie litu, co zwiększa jego stężenie w surowicy oraz ryzyko działania kardiotoksycznego i neurotoksycznego. Skojarzenia tego nie zaleca się, a jeśli jest konieczne, wymaga kontroli stężenia litu i dostosowania jego dawki^2,1.

Glikozydy nasercowe + furosemid

Wywołane furosemidem zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hipokaliemia i hipomagnezemia, nasilają toksyczne działanie glikozydów naparstnicy na serce i mogą prowadzić do zaburzeń rytmu zagrażających życiu, dlatego konieczna jest kontrola stężenia potasu i zapisu EKG^2,1.

Leki wydłużające odstęp QT + furosemid

Hipokaliemia, hipomagnezemia i hipokalcemia wywołane furosemidem mogą wydłużać odstęp QT i zwiększać ryzyko groźnych arytmii, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwarytmicznych klasy I i III, neuroleptyków oraz innych leków wydłużających odstęp QT².

Niesteroidowe leki przeciwzapalne i salicylany + furosemid

Niesteroidowe leki przeciwzapalne, w tym kwas acetylosalicylowy, mogą osłabiać moczopędne i przeciwnadciśnieniowe działanie furosemidu, a u pacjentów odwodnionych lub z hipowolemią mogą wywołać ostrą niewydolność nerek. Furosemid może z kolei zwiększać toksyczność salicylanów stosowanych w dużych dawkach^1,2.

Inhibitory ACE i antagoniści receptora angiotensyny II + furosemid

U pacjentów przyjmujących furosemid rozpoczęcie leczenia inhibitorem konwertazy angiotensyny lub antagonistą receptora angiotensyny II, zwłaszcza w dużej dawce, może wywołać znaczne niedociśnienie i pogorszenie czynności nerek. Zaleca się zmniejszenie dawki lub przerwanie podawania furosemidu na co najmniej trzy dni przed rozpoczęciem takiego leczenia^2,1.

Leki przeciwnadciśnieniowe + furosemid

Podawane jednocześnie z furosemidem leki obniżające ciśnienie tętnicze, w tym inne diuretyki oraz beta-adrenolityki, mogą nasilać spadek ciśnienia. Ryzyko niedociśnienia ortostatycznego rośnie także przy łączeniu furosemidu z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi lub lekami przeciwpsychotycznymi^2,1.

Sukralfat + furosemid

Sukralfat zmniejsza wchłanianie furosemidu z jelita i osłabia jego działanie, dlatego obu leków nie należy podawać w odstępie krótszym niż 2 godziny¹.

Leki przeciwcukrzycowe + furosemid

Furosemid może pogarszać tolerancję glukozy i osłabiać działanie leków przeciwcukrzycowych, dlatego może być konieczne dostosowanie ich dawek^2,1.

Kortykosteroidy i środki przeczyszczające + furosemid

Kortykosteroidy, karbenoksolon, lukrecja w dużych ilościach oraz długotrwale stosowane środki przeczyszczające nasilają utratę potasu i zwiększają ryzyko hipokaliemii^1,2.

Probenecyd i metotreksat + furosemid

Probenecyd, metotreksat i inne leki wydzielane w znacznym stopniu w kanalikach nerkowych mogą osłabiać działanie furosemidu, a furosemid może zmniejszać ich wydalanie, co przy dużych dawkach zwiększa ryzyko działań niepożądanych^1,2.

Cyklosporyna + furosemid

Jednoczesne stosowanie cyklosporyny i furosemidu zwiększa ryzyko dnawego zapalenia stawów wskutek wywołanej furosemidem hiperurykemii i niedostatecznego wydalania moczanów związanego z cyklosporyną^1,2.

Środki cieniujące zawierające jod + furosemid

U pacjentów z czynnikami ryzyka jednoczesne podanie furosemidu i środków cieniujących zawierających jod może zwiększać ryzyko ostrej niewydolności nerek związanej z tymi środkami, dlatego należy unikać takiego skojarzenia².

Wodzian chloralu + furosemid

Dożylne podanie furosemidu w ciągu 24 godzin po wodzianie chloralu może pojedynczo wywołać zaczerwienienie twarzy, pocenie się, niepokój, nudności, wzrost ciśnienia tętniczego i tachykardię, dlatego nie zaleca się łączenia tych leków^1,2.

Lewotyroksyna + furosemid

Duże dawki furosemidu mogą hamować wiązanie hormonów tarczycy z białkami nośnikowymi, powodując przejściowy wzrost, a następnie spadek całkowitego stężenia hormonów tarczycy, dlatego zaleca się ich kontrolę^1,2.

Leki zwiotczające mięśnie + furosemid

Furosemid może zmieniać nasilenie blokady przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, a wywołana nim utrata potasu nasila działanie leków zwiotczających o typie kurary².

Działania niepożądane furosemidu

⚠ Zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej i odwodnienie

Zaburzenia równowagi elektrolitowej, w tym objawowe, odwodnienie i hipowolemia, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, oraz podwyższone stężenie kreatyniny są działaniami bardzo częstymi (), a hiponatremia, hipochloremia i hipokaliemia występują często ()¹. Zaburzenia te są sygnaturowym efektem leku, dlatego przy roztworze do wstrzykiwań osobno opisywane są objawy niedoboru potasu, obejmujące osłabienie mięśni, zaparcie, wielomocz oraz zaburzenia rytmu i przewodzenia w sercu, a znaczna utrata potasu może prowadzić do porażennej niedrożności jelit lub zaburzeń przytomności². Zmniejszenie stężenia wapnia w osoczu w przypadku iniekcji opisywano jako rzadkie ()², natomiast dla tabletek hipokalcemia i hipomagnezemia mają nieznaną częstość ()¹.

Zaburzenia metaboliczne i dna moczanowa

Podwyższone stężenie trójglicerydów jest działaniem bardzo częstym (), a podwyższone stężenie cholesterolu, zwiększone stężenie kwasu moczowego z napadami dny moczanowej oraz zwiększona objętość moczu występują często ()¹. Zaburzona tolerancja glukozy, mogąca ujawnić utajoną cukrzycę, jest działaniem niezbyt częstym ()¹. W przypadku roztworu do wstrzykiwań zwiększenie stężenia cholesterolu i trójglicerydów przypisano częstości bardzo rzadkiej ()².

⚠ Zaburzenia słuchu i ototoksyczność

Ototoksyczność zależy od szybkości podania, a prawdopodobieństwo szumów usznych jest większe przy szybkim podawaniu dożylnym, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub hipoproteinemią². Preparaty różnią się przypisaną częstością tych działań. W przypadku tabletek zaburzenia słuchu, przeważnie przemijające, występują niezbyt często (), a głuchota, czasami nieodwracalna, oraz szum w uszach rzadko ()¹. W przypadku roztworu do wstrzykiwań głuchota, czasami nieodwracalna, jest działaniem niezbyt częstym (), a zaburzenia słuchu i szum uszny występują rzadko ()².

⚠ Ciężkie reakcje anafilaktyczne

Ciężkie reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne, takie jak wstrząs anafilaktyczny, są działaniem rzadkim ()^1,2.

⚠ Ciężkie reakcje skórne

Ciężkie reakcje skórne, obejmujące zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, ostrą uogólnioną osutkę krostkową oraz reakcję polekową z eozynofilią i objawami ogólnymi, mają nieznaną częstość () zarówno dla tabletek, jak i dla roztworu do wstrzykiwań^1,2.

Łagodniejsze reakcje skórne i nadwrażliwość na światło

Świąd, pokrzywka, wysypka, wysypka pęcherzowa, rumień wielopostaciowy, plamica, złuszczające zapalenie skóry oraz reakcja nadwrażliwości na światło występują niezbyt często ()¹. W przypadku roztworu do wstrzykiwań świąd oraz reakcje skórne i ze strony błon śluzowych opisano jako niezbyt częste (), a zapalenie naczyń jako rzadkie ()².

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W przypadku tabletek hemokoncentracja występuje często (), trombocytopenia niezbyt często (), eozynofilia i leukopenia rzadko (), a niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość aplastyczna i agranulocytoza bardzo rzadko ()¹. W przypadku roztworu do wstrzykiwań małopłytkowość, mogąca objawiać się skłonnością do krwawień, jest działaniem niezbyt częstym (), zahamowanie czynności szpiku kostnego, eozynofilia i leukopenia występują rzadko (), a niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość aplastyczna i agranulocytoza bardzo rzadko ()².

⚠ Encefalopatia wątrobowa

U pacjentów z niewydolnością wątroby encefalopatia wątrobowa występuje często () i była najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym furosemidu w przypadku roztworu do wstrzykiwań^1,2.

Zaburzenia układu nerwowego

W przypadku tabletek parestezje występują rzadko (), a zawroty i bóle głowy oraz omdlenia i utrata przytomności, będące wyrazem objawowego niedociśnienia, mają nieznaną częstość ()¹. W przypadku roztworu do wstrzykiwań parestezje, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, senność, splątanie i uczucie ucisku w głowie występują rzadko (), natomiast zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, omdlenie i utrata przytomności oraz ból głowy mają nieznaną częstość ()².

⚠ Niedociśnienie tętnicze i zaburzenia sercowo-naczyniowe

Zaburzenia gospodarki wodnej i odwodnienie mogą prowadzić do zapaści sercowo-naczyniowej oraz zwiększać ryzyko zakrzepicy i zatoru, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku otrzymujących duże dawki². W przypadku tabletek zakrzepica ma nieznaną częstość ()¹. Przy roztworze do wstrzykiwań bardzo silna diureza, szczególnie na początku leczenia i u osób w podeszłym wieku, może wywołać niedociśnienie ortostatyczne, zapaść krążeniową, zakrzepowe zapalenie żył, a nawet nagły zgon po podaniu domięśniowym lub dożylnym².

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

W przypadku tabletek nudności występują niezbyt często (), wymioty i biegunka rzadko (), a ostre zapalenie trzustki bardzo rzadko ()¹. W przypadku roztworu do wstrzykiwań nudności, wymioty, biegunka, anoreksja, zaparcie i suchość błony śluzowej jamy ustnej są działaniami rzadkimi (), a ostre zapalenie trzustki bardzo rzadkim ()².

⚠ Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

W przypadku tabletek cholestaza i zwiększona aktywność aminotransferaz występują bardzo rzadko ()¹. W przypadku roztworu do wstrzykiwań opisywano cholestazę wewnątrzwątrobową, żółtaczkę cholestatyczną, niedokrwienie wątroby oraz zwiększenie aktywności transaminaz wątrobowych².

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek występuje rzadko ()^1,2. W przypadku tabletek zatrzymanie moczu u pacjentów z częściową niedrożnością dróg moczowych, wapnica i kamica nerkowa u wcześniaków oraz niewydolność nerek mają nieznaną częstość ()¹.

⚠ Rabdomioliza i zaburzenia mięśniowe

W przypadku roztworu do wstrzykiwań kurcze mięśni nóg, osłabienie i przewlekłe zapalenie stawów występują rzadko (), tężyczka bardzo rzadko (), a rabdomioliza, często w związku z ciężką hipokaliemią, ma nieznaną częstość ()². W przypadku tabletek rabdomioliza również ma nieznaną częstość ()¹.

Zaburzenia oka

W przypadku roztworu do wstrzykiwań niewyraźne widzenie oraz zaburzenia widzenia z objawami hipowolemii występują rzadko ()².

Zaburzenia naczyniowe i gorączka

W przypadku tabletek zapalenie naczyń i gorączka występują rzadko (), a zakrzepica ma nieznaną częstość ()¹. W przypadku roztworu do wstrzykiwań stany gorączkowe i ból miejscowy po podaniu domięśniowym opisano jako rzadkie ()².

Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL każdego preparatu, punkt 4.8.

Ciąża a furosemid

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych furosemid przenika przez barierę łożyskową i w okresie ciąży można go stosować tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne, oraz możliwie krótko. Diuretyki nie są odpowiednie do rutynowego leczenia nadciśnienia i obrzęków w ciąży, ponieważ zmniejszają przepływ łożyskowy i mogą hamować wzrost płodu. Leczenie wymaga monitorowania wzrostu płodu, stężenia elektrolitów i wartości hematokrytu, a u płodu może wystąpić hiperkalciuria, wapnica nerek i wtórna nadczynność przytarczyc^1,2.

Karmienie piersią a furosemid

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas stosowania furosemidu, ponieważ lek przenika do mleka kobiecego i hamuje laktację. Kobiety leczone furosemidem nie powinny karmić piersią^1,2.

Produkty handlowe z furosemidem

Preparat	Postać	Kategoria dostępności
Furosemid Medreg	tabletki 40 mg	Rp
Furosemide Kabi	roztwór do wstrzykiwań 20 mg/2 ml	Rp