Karbamazepina
Lek przeciwpadaczkowy o budowie zbliżonej do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, o działaniu przeciwdrgawkowym, przeciwbólowym w neuralgiach oraz stabilizującym nastrój. Dostępny wyłącznie na receptę, w preparatach jednoskładnikowych, w kilku postaciach doustnych: tabletkach zwykłych, tabletkach o przedłużonym lub zmodyfikowanym uwalnianiu (postaci retard i CR) oraz zawiesinie doustnej dla dzieci. Stosowany wielowskazaniowo w padaczce, neuralgii nerwu trójdzielnego, profilaktyce choro
Lek przeciwpadaczkowy o budowie zbliżonej do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, o działaniu przeciwdrgawkowym, przeciwbólowym w neuralgiach oraz stabilizującym nastrój. Dostępny wyłącznie na receptę, w preparatach jednoskładnikowych, w kilku postaciach doustnych: tabletkach zwykłych, tabletkach o przedłużonym lub zmodyfikowanym uwalnianiu (postaci retard i CR) oraz zawiesinie doustnej dla dzieci. Stosowany wielowskazaniowo w padaczce, neuralgii nerwu trójdzielnego, profilaktyce choroby afektywnej dwubiegunowej oraz w alkoholowym zespole abstynencyjnym.
Działanie karbamazepiny
Karbamazepina jest lekiem przeciwpadaczkowym pochodzącym z grupy dibenzoazepin, o budowie zbliżonej do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Stabilizuje nadmiernie pobudzone błony neuronów i hamuje powtarzalne wyładowania, dzięki czemu ogranicza rozprzestrzenianie się pobudzenia w mózgu. Poza działaniem przeciwdrgawkowym łagodzi napadowe bóle w neuralgii nerwu trójdzielnego i wykazuje działanie normotymiczne, wykorzystywane w profilaktyce nawrotów choroby afektywnej dwubiegunowej.
Lek podaje się doustnie w dawkach podzielonych, a dawkę zwiększa się stopniowo, ponieważ karbamazepina pobudza własny metabolizm w wątrobie (zjawisko autoindukcji), przez co jej stężenie w osoczu ustala się dopiero po 1–2 tygodniach leczenia. W ustaleniu dawki pomocne bywa oznaczanie stężenia leku w osoczu.
Farmakologia
Karbamazepina należy do leków o działaniu przeciwpadaczkowym, neurotropowym i psychotropowym (kod ATC N03AF01). Mechanizm jej działania wyjaśniono jedynie częściowo. Lek stabilizuje błony pobudzonych neuronów, hamuje powtarzalne wyładowania neuronalne i zmniejsza przenoszenie impulsów pobudzających przez synapsy, przede wszystkim poprzez zależną od stanu czynnościowego i napięcia blokadę kanałów sodowych w zdepolaryzowanych neuronach1.
Za działanie przeciwpadaczkowe odpowiada głównie hamowanie uwalniania glutaminianu i stabilizacja błon neuronów, natomiast hamowanie obrotu dopaminy i noradrenaliny wiąże się z działaniem leku w manii. Karbamazepina jest skuteczna w napadach częściowych (prostych i złożonych) oraz w uogólnionych napadach toniczno-klonicznych, jest natomiast zazwyczaj nieskuteczna w napadach nieświadomości (petit mal) i w napadach mioklonicznych, a w atypowych napadach nieświadomości może je nasilać1,2.
Farmakokinetyka
Wchłanianie karbamazepiny z tabletek jest niemal całkowite, choć powolne, a jej biodostępność wynosi od 85 do 100% w zależności od postaci doustnej. Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (tmax) wynosi około 12 godzin po podaniu tabletek zwykłych, 6 godzin dla tabletek do żucia i 2 godziny dla postaci płynnej, a pokarm nie wpływa istotnie na wchłanianie. Po podaniu doustnym dawki 400 mg maksymalne stężenie (Cmax) niezmienionej karbamazepiny w osoczu wynosi około 4,5 μg/ml1.
Karbamazepina wiąże się z białkami surowicy w 70–80%, przenika przez barierę łożyska, a jej objętość dystrybucji wynosi od 0,8 do 1,9 l/kg1.
Metabolizm przebiega w wątrobie, gdzie głównym szlakiem jest przekształcenie do czynnego farmakologicznie 10,11-epoksydu karbamazepiny, katalizowane przez cytochrom CYP3A4, a następnie do pochodnej trans-diolowej przez mikrosomalną hydrolazę epoksydową. Karbamazepina silnie indukuje CYP3A4 oraz inne enzymy wątrobowe i pobudza własny metabolizm, dlatego stężenie leku w osoczu ustala się dopiero po 1–2 tygodniach1.
Okres półtrwania (t½) niezmienionej karbamazepiny po pojedynczej dawce wynosi około 36 godzin, a przy podawaniu wielokrotnym skraca się średnio do 16–24 godzin wskutek autoindukcji enzymatycznej, natomiast przy jednoczesnym stosowaniu innych leków indukujących enzymy (na przykład fenytoiny lub fenobarbitalu) wynosi przeciętnie 9–10 godzin. Po podaniu dawki 400 mg wydalanie obejmuje około 72% z moczem (w tym około 2% w postaci niezmienionej) i 28% z kałem. Zakres stężeń uznawany za terapeutyczny wynosi od 4 do 12 μg/ml (17–50 μmol/l)1.
Wskazania leków z karbamazepiną
Wskazania różnią się między preparatami, choć wszystkie postacie wydawane są na receptę. Wspólnym wskazaniem dla wszystkich preparatów jest padaczka z napadami częściowymi (prostymi i złożonymi) oraz uogólnionymi napadami toniczno-klonicznymi, a także mieszanymi postaciami napadów, w monoterapii lub w leczeniu skojarzonym1,3.
Kolejnym wspólnym wskazaniem jest neuralgia (nerwoból) nerwu trójdzielnego. Charakterystyki produktów Tegretol, Finlepsin retard i Neurotop retard obejmują dodatkowo nerwoból nerwu trójdzielnego w przebiegu stwardnienia rozsianego oraz nerwoból nerwu językowo-gardłowego2,4.
W zakresie zaburzeń afektywnych zakres wskazań jest różny. Charakterystyka produktu Amizepin ogranicza się do profilaktyki zaburzeń afektywnych dwubiegunowych u pacjentów, którzy nie reagują na leczenie produktami litu1. Charakterystyki Tegretol, Finlepsin retard i Neurotop retard obejmują natomiast leczenie zespołu maniakalnego oraz zapobieganie nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej (psychozy maniakalno-depresyjnej)2,5.
Preparaty Tegretol, Finlepsin retard i Neurotop retard są ponadto wskazane w alkoholowym zespole abstynencyjnym2. Charakterystyki Finlepsin retard i Neurotop retard wymieniają dodatkowo ból w przebiegu neuropatii cukrzycowej3,4.
Dawkowanie karbamazepiny
Dawkę ustala się indywidualnie, rozpoczynając od małej dawki dobowej i zwiększając ją stopniowo aż do uzyskania kontroli objawów. Karbamazepinę podaje się w dawkach podzielonych, a postaci o przedłużonym i zmodyfikowanym uwalnianiu (retard, CR) umożliwiają podawanie zwykle dwa razy na dobę. Zawiesina doustna, w której 5 ml (jedna miarka) odpowiada 100 mg karbamazepiny, jest przeznaczona zwłaszcza dla dzieci.
| Wskazanie i grupa | Dawka | Maksymalnie na dobę |
|---|---|---|
| Padaczka, dorośli | początkowo 100–200 mg raz lub dwa razy na dobę, zwykle docelowo 800–1200 mg na dobę w dawkach podzielonych | 1600–2000 mg u części pacjentów |
| Padaczka, dzieci i młodzież | 10–20 mg/kg mc. na dobę w dawkach podzielonych, zwiększane stopniowo | 1000 mg (6–15 lat) |
| Neuralgia nerwu trójdzielnego, dorośli | początkowo 200–400 mg na dobę, zwykle 200 mg 3–4 razy na dobę | 1200 mg |
| Neuralgia nerwu trójdzielnego, pacjenci w podeszłym wieku | początkowo 100 mg dwa razy na dobę | 1200 mg |
| Zespół maniakalny i profilaktyka choroby dwubiegunowej | zwykle 400–600 mg na dobę w 2–3 dawkach podzielonych | 1600 mg |
| Alkoholowy zespół abstynencyjny | zwykle 200 mg 3 razy na dobę, w ciężkich przypadkach do 400 mg 3 razy na dobę | 1200 mg |
W padaczce dawkę zwiększa się stopniowo, a w ustaleniu optymalnego dawkowania pomaga oznaczanie stężenia karbamazepiny w osoczu, którego zakres terapeutyczny wynosi od 4 do 12 μg/ml1. W neuralgii nerwu trójdzielnego po ustąpieniu bólu należy próbować stopniowo odstawić lek do czasu wystąpienia kolejnego ataku1.
Leczenia nie należy przerywać nagle, ponieważ u pacjentów z padaczką grozi to wystąpieniem napadów, dlatego karbamazepinę odstawia się stopniowo1. Przy zmianie postaci o natychmiastowym uwalnianiu na tabletki o przedłużonym uwalnianiu należy upewnić się, że uzyskiwane są odpowiednie stężenia karbamazepiny w osoczu3.
Istotne przeciwwskazania do stosowania karbamazepiny
Zaburzenia czynności szpiku kostnego w wywiadzie
Karbamazepina jest przeciwwskazana u pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku kostnego w wywiadzie, ze względu na ryzyko ciężkich powikłań hematologicznych1.
Blok przedsionkowo-komorowy
Karbamazepina jest przeciwwskazana u pacjentów z blokiem przedsionkowo-komorowym1.
Porfiria wątrobowa w wywiadzie
Karbamazepina jest przeciwwskazana u pacjentów z porfirią wątrobową w wywiadzie, na przykład z porfirią ostrą przerywaną, porfirią mieszaną lub porfirią skórną późną1.
Leczenie inhibitorami monoaminooksydazy
Karbamazepiny nie należy stosować jednocześnie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO). Jej podanie jest możliwe najwcześniej po upływie 14 dni od odstawienia inhibitora MAO1.
Środki ostrożności przy wydawaniu karbamazepiny
⚠ Ciężkie reakcje skórne i allel HLA-B*1502
Podczas leczenia karbamazepiną zgłaszano zagrażające życiu reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN, zespół Lyella), z największym ryzykiem w pierwszych miesiącach leczenia. W razie wystąpienia postępującej wysypki, pęcherzy lub zmian na błonach śluzowych lek należy natychmiast odstawić i nigdy nie podawać ponownie1. Ryzyko ciężkich reakcji skórnych jest silnie powiązane z obecnością allelu HLA-B*1502, występującego u około 10% osób pochodzenia chińskiego (grupa etniczna Han) i tajskiego oraz częściej w innych populacjach azjatyckich, dlatego przed rozpoczęciem leczenia u tych pacjentów zaleca się, o ile to możliwe, badanie w kierunku tego allelu, a przy wyniku dodatnim karbamazepinę dopuszcza się jedynie w razie braku innych możliwości terapii1.
⚠ Zaburzenia hematologiczne i konieczność monitorowania morfologii
W czasie stosowania karbamazepiny występowały przypadki agranulocytozy i niedokrwistości aplastycznej, a także zmniejszenie liczby płytek krwi i krwinek białych, dlatego przed leczeniem i okresowo w jego trakcie należy kontrolować morfologię krwi. Pacjenta trzeba pouczyć, aby natychmiast zgłosił się do lekarza w razie gorączki, bólu gardła, owrzodzeń jamy ustnej, łatwego powstawania siniaków, wybroczyn lub plamicy, a lek odstawić w razie ciężkiej, postępującej leukopenii1.
⚠ Hiponatremia
Karbamazepina może powodować hiponatremię w mechanizmie przypominającym działanie hormonu antydiuretycznego, co w skrajnych przypadkach prowadzi do zatrucia wodnego. U pacjentów z chorobami nerek, z niskim stężeniem sodu lub leczonych jednocześnie lekami obniżającymi stężenie sodu (na przykład lekami moczopędnymi) przed leczeniem należy oznaczyć stężenie sodu, a następnie kontrolować je po około 2 tygodniach i co miesiąc przez pierwsze 3 miesiące, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. W razie stwierdzenia hiponatremii ważnym środkiem zaradczym jest ograniczenie podaży wody1.
⚠ Reakcje nadwrażliwości wielonarządowej
Karbamazepina może wywołać opóźnioną nadwrażliwość wielonarządową, w tym osutkę polekową z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS), przebiegającą z gorączką, wysypką, powiększeniem węzłów chłonnych, zapaleniem naczyń i zajęciem narządów wewnętrznych. W razie objawów sugerujących reakcję nadwrażliwości lek należy natychmiast odstawić, a pacjentów uprzedzić, że u około 25–30% z nich może wystąpić nadwrażliwość krzyżowa na okskarbazepinę1.
Kontrola czynności wątroby
Wskazana jest kontrola wskaźników czynności wątroby przed leczeniem i w jego trakcie, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby w wywiadzie i w podeszłym wieku. W razie nasilenia zaburzeń czynności wątroby lub wystąpienia ostrego zapalenia wątroby leczenie należy natychmiast przerwać1.
Ryzyko myśli i zachowań samobójczych
U pacjentów przyjmujących leki przeciwpadaczkowe w różnych wskazaniach odnotowano myśli i zachowania samobójcze, a metaanaliza badań kontrolowanych placebo wskazuje na niewielkie zwiększenie tego ryzyka dla całej klasy leków. Pacjentów i ich opiekunów należy pouczyć, aby w razie wystąpienia takich objawów zasięgnęli porady lekarza1.
Nieskuteczność antykoncepcji hormonalnej
Ze względu na silną indukcję enzymatyczną karbamazepina może osłabiać skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych, a u kobiet stosujących je jednocześnie obserwowano krwawienia międzymiesiączkowe. Pacjentkom w wieku rozrodczym należy zalecić inne skuteczne metody antykoncepcji, na przykład wkładkę wewnątrzmaciczną lub dwie uzupełniające się metody, w tym metodę barierową1.
Niedoczynność tarczycy
Karbamazepina może obniżać stężenie hormonów tarczycy przez indukcję enzymów, dlatego u pacjentów z niedoczynnością tarczycy może być konieczne zwiększenie dawki w leczeniu zastępczym oraz monitorowanie czynności tarczycy1.
Wpływ na prowadzenie pojazdów
Zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn może się pogorszyć na skutek napadów oraz działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy, senność, ataksja, podwójne widzenie oraz zaburzenia akomodacji i widzenia, występujących zwłaszcza na początku leczenia i przy zmianie dawki. Pacjenci powinni zachować szczególną ostrożność przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn1.
Interakcje karbamazepiny
Inhibitory MAO + karbamazepina
Karbamazepiny nie wolno łączyć z inhibitorami monoaminooksydazy. Przed rozpoczęciem jej stosowania inhibitor MAO należy odstawić na co najmniej 14 dni1.
Inhibitory CYP3A4 + karbamazepina
Leki hamujące CYP3A4 zmniejszają metabolizm karbamazepiny i zwiększają jej stężenie w osoczu, co grozi działaniami niepożądanymi (zawroty głowy, senność, ataksja, podwójne widzenie). Dotyczy to między innymi antybiotyków makrolidowych (erytromycyna, klarytromycyna), azolowych leków przeciwgrzybiczych (itrakonazol, ketokonazol, worykonazol), inhibitorów proteazy HIV, werapamilu, diltiazemu oraz soku grejpfrutowego. Konieczne bywa dostosowanie dawki karbamazepiny lub monitorowanie jej stężenia1.
Induktory CYP3A4 + karbamazepina
Leki indukujące CYP3A4 przyspieszają metabolizm karbamazepiny i mogą zmniejszać jej stężenie w osoczu oraz skuteczność leczenia, natomiast ich odstawienie może prowadzić do wzrostu stężenia karbamazepiny. Stężenie karbamazepiny obniżają między innymi fenobarbital, fenytoina, prymidon, ryfampicyna oraz preparaty ziela dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)1.
Hormonalne środki antykoncepcyjne + karbamazepina
Karbamazepina jako silny induktor enzymatyczny przyspiesza metabolizm estrogenów i progestagenów, przez co może znosić skuteczność antykoncepcji hormonalnej. Konieczne jest zastosowanie innych skutecznych metod zapobiegania ciąży1.
Doustne leki przeciwzakrzepowe + karbamazepina
Karbamazepina może zmniejszać stężenie w osoczu i osłabiać działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych, takich jak warfaryna i acenokumarol, co wymaga dostosowania ich dawki według wskazań klinicznych1.
Leki metabolizowane przez CYP3A4 + karbamazepina
Karbamazepina może obniżać stężenie i osłabiać działanie licznych leków metabolizowanych głównie przez CYP3A4, w tym leków przeciwpsychotycznych (haloperydol, kwetiapina, olanzapina), immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus, ewerolimus), statyn, kortykosteroidów oraz lewotyroksyny. Dawki tych leków mogą wymagać dostosowania1.
Leki moczopędne + karbamazepina
Jednoczesne stosowanie karbamazepiny z niektórymi lekami moczopędnymi, takimi jak hydrochlorotiazyd i furosemid, może wywołać objawową hiponatremię1.
Lit + karbamazepina
Jednoczesne podawanie karbamazepiny i litu zwiększa ryzyko objawów neurotoksycznych, nawet gdy stężenie litu w osoczu mieści się w zakresie terapeutycznym1.
Alkohol + karbamazepina
Karbamazepina, podobnie jak inne leki psychoaktywne, może zmniejszać tolerancję alkoholu, dlatego pacjentów należy pouczyć, aby powstrzymywali się od jego picia1.
Działania niepożądane karbamazepiny
Charakterystyki produktów leczniczych zawierających karbamazepinę opisują zbieżny profil działań niepożądanych, ponieważ dotyczą tej samej substancji czynnej. Część działań, zwłaszcza ze strony układu nerwowego, występuje głównie na początku leczenia, przy zbyt dużej dawce lub u osób w podeszłym wieku, i zwykle przemija po kilku dniach lub po zmniejszeniu dawki.
⚠ Ciężkie reakcje skórne
Zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka są działaniem bardzo rzadkim (), przy czym w niektórych krajach azjatyckich zgłaszane są jako rzadkie (). W tej samej kategorii bardzo rzadko () występują także uczulenie na światło, rumień wielopostaciowy i guzowaty oraz plamica, natomiast ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) ma nieznaną częstość ()1.
⚠ Zaburzenia krwi i agranulocytoza
Leukopenia jest działaniem bardzo częstym (), trombocytopenia i eozynofilia – częstym (), a leukocytoza i powiększenie węzłów chłonnych – rzadkim (). Agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia oraz inne postacie niedokrwistości (megaloblastyczna, hemolityczna, aplazja krwinek czerwonych) są działaniem bardzo rzadkim (), a zahamowanie czynności szpiku kostnego ma nieznaną częstość ()1.
⚠ Reakcje nadwrażliwości wielonarządowej i anafilaksja
Opóźniona wielonarządowa nadwrażliwość z gorączką, wysypką, zapaleniem naczyń, powiększeniem węzłów chłonnych, bólami stawów oraz zajęciem wątroby i innych narządów występuje rzadko (). Reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy i hipogammaglobulinemia są działaniem bardzo rzadkim (), a osutka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS) ma nieznaną częstość ()1.
⚠ Hiponatremia i zatrzymanie płynów
Obrzęk, zatrzymanie płynów, zwiększenie masy ciała oraz hiponatremia i zmniejszenie osmolalności osocza w mechanizmie przypominającym działanie hormonu antydiuretycznego są działaniem częstym (). W skrajnych przypadkach hiponatremia może prowadzić do zatrucia wodnego z letargiem, wymiotami, bólem głowy, splątaniem i objawami neurologicznymi1.
Zaburzenia układu nerwowego
Zawroty głowy, ataksja i senność są działaniem bardzo częstym (), a podwójne widzenie i ból głowy – częstym (). Nietypowe ruchy mimowolne (drżenie, dystonia, tiki) i oczopląs występują niezbyt często (), natomiast dyskineza, zaburzenia mowy, parestezje i niedowład – rzadko (). Złośliwy zespół neuroleptyczny i aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych są działaniem bardzo rzadkim ()1.
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Nudności i wymioty są działaniem bardzo częstym (), suchość w jamie ustnej – częstym (), a biegunka i zaparcia – niezbyt częstym (). Ból brzucha występuje rzadko (), natomiast zapalenie trzustki, zapalenie języka i zapalenie jamy ustnej – bardzo rzadko ()1.
⚠ Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Zapalenie wątroby (zastoinowe, miąższowe lub mieszane), zespół zanikających dróg żółciowych oraz żółtaczka występują rzadko (), a niewydolność wątroby i ziarniniakowe zapalenie wątroby – bardzo rzadko (). Zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy wskutek indukcji enzymów, zwykle bez znaczenia klinicznego, jest bardzo częste (), zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej – częste (), a zwiększenie aktywności aminotransferaz – niezbyt częste ()1.
⚠ Zaburzenia serca
Zaburzenia przewodnictwa w sercu występują rzadko (), a blok przedsionkowo-komorowy z omdleniem, bradykardia, niemiarowość i zastoinowa niewydolność krążenia – bardzo rzadko ()1.
Zaburzenia psychiczne
Omamy wzrokowe lub słuchowe, depresja, zachowania agresywne, pobudzenie, niepokój i splątanie są działaniem rzadkim (), a aktywacja utajonej psychozy – bardzo rzadkim ()1.
Zaburzenia hormonalne i metaboliczne
Mlekotok i ginekomastia występują bardzo rzadko (), a niedobór kwasu foliowego i zmniejszenie apetytu – rzadko (). Karbamazepina może też obniżać stężenie hormonów tarczycy, zwykle bez objawów klinicznych1.
Zaburzenia oka i ucha
Zaburzenia akomodacji, w tym niewyraźne widzenie, są działaniem częstym (), a zmętnienie soczewki, zapalenie spojówek oraz zaburzenia słuchu (szum uszny, zmiana odczuwania wysokości tonów) – bardzo rzadkim ()1.
Zaburzenia kości przy długotrwałym stosowaniu
Przy długotrwałym leczeniu opisywano zaburzenia metabolizmu kości (zmniejszenie stężenia wapnia i 25-OH-cholekalcyferolu w osoczu) prowadzące do osteomalacji i osteoporozy oraz bóle stawów i mięśni, będące działaniem bardzo rzadkim (), a także zmniejszenie gęstości mineralnej kości i złamania o nieznanej częstości ()1.
Zaburzenia płodności i spermatogenezy
Zaburzenia czynności seksualnych oraz zaburzenia spermatogenezy ze zmniejszoną liczbą lub ruchliwością plemników są działaniem bardzo rzadkim ()1.
Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL każdego preparatu, punkt 4.8.
Ciąża a karbamazepina
Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych karbamazepina przenika przez łożysko, a narażenie na nią w okresie prenatalnym wiąże się z 2–3-krotnie większą częstością poważnych wad wrodzonych niż w populacji ogólnej, w tym wad cewy nerwowej, rozszczepu wargi lub podniebienia i wad układu krążenia. Karbamazepiny nie należy stosować u kobiet w wieku rozrodczym ani w ciąży, chyba że po rozważeniu innych metod leczenia korzyści wyraźnie przeważają nad ryzykiem, a leczenie prowadzi się wówczas w monoterapii, najmniejszą skuteczną dawką i pod kontrolą stężenia leku w osoczu1.
Karbamazepina zmniejsza stężenie folianów, dlatego przed zajściem w ciążę i w jej trakcie zaleca się podawanie kwasu foliowego, a w celu zapobiegania powikłaniom krwotocznym u noworodka – witaminy K1 matce w ostatnich tygodniach ciąży oraz dziecku po urodzeniu1.
Karmienie piersią a karbamazepina
Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych karbamazepina przenika do mleka kobiecego, osiągając stężenie odpowiadające około 25–60% stężenia w osoczu. Karmienie piersią jest dopuszczalne pod warunkiem obserwowania, czy u niemowlęcia nie występują działania niepożądane, na przykład nadmierna senność lub alergiczne reakcje skórne. Ze względu na pojedyncze doniesienia o cholestatycznym zapaleniu wątroby u noworodków narażonych na karbamazepinę dzieci karmione przez leczone matki należy uważnie obserwować pod kątem zaburzeń czynności wątroby i dróg żółciowych1.
Produkty handlowe z karbamazepiną
| Preparat | Postać | Kategoria dostępności |
|---|---|---|
| Amizepin | tabletki 200 mg | Rp |
| Finlepsin 200 retard | tabletki o przedłużonym uwalnianiu 200 mg | Rp |
| Finlepsin 400 retard | tabletki o przedłużonym uwalnianiu 400 mg | Rp |
| Neurotop retard 300 | tabletki o przedłużonym uwalnianiu 300 mg | Rp |
| Neurotop retard 600 | tabletki o przedłużonym uwalnianiu 600 mg | Rp |
| Tegretol | zawiesina doustna 20 mg/ml | Rp |
| Tegretol CR 200 | tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu 200 mg | Rp |
| Tegretol CR 400 | tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu 400 mg | Rp |
Źródła
- ChPL Amizepin (karbamazepina), 200 mg, tabletki. Polpharma ↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩↩
- ChPL Tegretol (karbamazepina), 20 mg/ml, zawiesina doustna. Novartis ↩↩↩↩
- ChPL Finlepsin 200 retard (karbamazepina), 200 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Teva ↩↩↩
- ChPL Neurotop retard 300 (karbamazepina), 300 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. G.L. Pharma ↩↩
- ChPL Finlepsin 400 retard (karbamazepina), 400 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Teva ↩
Zaloguj się, aby czytać dalej
Pełne opracowania opieka.farm – w tym materiały Rx – są dostępne dla zalogowanych. Załóż bezpłatne konto zawodowe: zajmuje minutę i odblokowuje całą bazę wiedzy.