opieka.farm
Substancja czynna ·Klomipramina
Nie jesteś zalogowany — część treści i narzędzi zostaje ukryta Zaloguj się
Reklama
Substancje czynne / Neurologia i psychiatria
Substancja czynna·trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny·Neurologia i psychiatria

Klomipramina

Trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny (TLPD) z grupy nieselektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego monoamin, o silnym działaniu przeciwserotoninowym, przeciwcholinergicznym i uspokajającym. Dostępny wyłącznie na receptę, tylko w preparatach jednoskładnikowych. Występuje w postaci tabletek powlekanych o natychmiastowym uwalnianiu (10 mg i 25 mg) oraz tabletek o przedłużonym uwalnianiu (75 mg). Stosowany w depresji różnego pochodzenia, zespołach natręctw oraz w fobiach i napadach lęku u dorosły

Zapisz

Trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny (TLPD) z grupy nieselektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego monoamin, o silnym działaniu przeciwserotoninowym, przeciwcholinergicznym i uspokajającym. Dostępny wyłącznie na receptę, tylko w preparatach jednoskładnikowych. Występuje w postaci tabletek powlekanych o natychmiastowym uwalnianiu (10 mg i 25 mg) oraz tabletek o przedłużonym uwalnianiu (75 mg). Stosowany w depresji różnego pochodzenia, zespołach natręctw oraz w fobiach i napadach lęku u dorosłych, a także w moczeniu nocnym u dzieci.

Działanie klomipraminy

Klomipramina to jeden z klasycznych trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Działa przez hamowanie zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny w szczelinach synaptycznych, przy czym silniej hamuje wychwyt serotoniny niż pozostałe TLPD, co przekłada się na jej charakterystyczną skuteczność w zespołach natręctw. Jednocześnie blokuje receptory alfa1-adrenergiczne, muskarynowe i histaminowe, z czego wynikają działania niepożądane typowe dla tej grupy leków – spadki ciśnienia, suchość w ustach, zaparcia, senność.

Odpowiedź kliniczna w depresji pojawia się zwykle dopiero po 2–3 tygodniach leczenia, dlatego przez cały ten okres pacjenta należy uważnie obserwować.

Tabletki powlekane o natychmiastowym uwalnianiu i tabletki o przedłużonym uwalnianiu są biologicznie równoważne pod względem ilości wchłanianej klomipraminy, a różnią się wyłącznie sposobem uwalniania substancji i schematem dawkowania.

Farmakologia

Klomipramina jest nieselektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego monoamin (kod ATC N06AA04), a jej działanie terapeutyczne polega na hamowaniu zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny uwalnianych do szczelin synaptycznych, z przewagą hamowania wychwytu serotoniny. Lek wykazuje ponadto właściwości alfa1-adrenolityczne, cholinolityczne, przeciwhistaminowe i przeciwserotoninowe (blokowanie receptora 5-HT)1.

Klomipramina działa na wszystkie składowe zespołu depresyjnego, w tym na spowolnienie psychomotoryczne, obniżony nastrój i lęk, a niezależnie od działania przeciwdepresyjnego wykazuje swoiste działanie w zespołach natręctw2.

Farmakokinetyka

Klomipramina jest całkowicie wchłaniana z przewodu pokarmowego, ale wskutek efektu pierwszego przejścia przez wątrobę jej biodostępność układowa wynosi około 50%. Pokarm nie wpływa istotnie na dostępność biologiczną leku, może jedynie nieznacznie opóźniać początek wchłaniania i wydłużać czas do osiągnięcia stężeń maksymalnych1.

Klomipramina wiąże się z białkami osocza w 97,6%, a jej pozorna objętość dystrybucji wynosi około 12–17 l/kg masy ciała. Substancja przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego (około 2% stężeń w osoczu) oraz do mleka matki, osiągając w nim stężenia zbliżone do osoczowych3.

Metabolizm przebiega głównie przez demetylację do czynnego metabolitu N-demetyloklomipraminy, w której bierze udział kilka izoenzymów cytochromu P450, głównie CYP3A4, CYP2C19 i CYP1A2. Eliminacja obu czynnych związków zachodzi przez hydroksylację katalizowaną przez CYP2D6, dlatego jednoczesne podanie inhibitorów CYP2D6 może nawet trzykrotnie zwiększyć ich stężenie1.

Okres półtrwania (t½) klomipraminy wynosi średnio 21 godzin (z wahaniami 12–36 godzin), a jej czynnego metabolitu około 36 godzin, przy czym u osób w podeszłym wieku stężenia leku są większe wskutek zmniejszonego klirensu metabolicznego. Wydalanie następuje w około dwóch trzecich z moczem w postaci związków sprzężonych i w około jednej trzeciej z kałem, a w postaci niezmienionej z moczem usuwane jest jedynie około 2% dawki3.

Wskazania leków z klomipraminą

Wszystkie preparaty klomipraminy wydawane są na receptę i mają te same wskazania niezależnie od postaci i mocy, różnią się jedynie grupą wiekową i schematem podawania.

U dorosłych klomipramina jest wskazana w leczeniu stanów depresyjnych o różnej etiologii i symptomatologii – depresji endogennej, reaktywnej, nerwicowej, organicznej, maskowanej i inwolucyjnej oraz depresji związanej ze schizofrenią i zaburzeniami osobowości. Wskazaniem są także zespoły depresyjne związane z podeszłym wiekiem, w przebiegu przewlekłych stanów bólowych i przewlekłych chorób somatycznych1.

Klomipramina jest ponadto wskazana w leczeniu zespołów natręctw oraz w fobiach i napadach lęku2.

U dzieci lek jest wskazany w leczeniu moczenia nocnego, wyłącznie powyżej piątego roku życia i pod warunkiem wykluczenia przyczyn organicznych. W leczeniu stanów depresyjnych, fobii, napadów lęku i przewlekłych stanów bólowych nie zaleca się stosowania klomipraminy u dzieci i młodzieży (w wieku od 0 do 17 lat) z powodu braku wystarczających dowodów bezpieczeństwa i skuteczności3.

Dawkowanie klomipraminy

Dawkowanie dobiera się indywidualnie, rozpoczynając od małej dawki i zwiększając ją ostrożnie do najmniejszej dawki skutecznej. Szczególnej ostrożności wymagają pacjenci w podeszłym wieku i młodociani, którzy są zwykle bardziej wrażliwi na lek. Ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QTc i działania toksycznego na układ serotoninergiczny należy ściśle przestrzegać zalecanych dawek.

Wskazanie i grupa Dawka Maksymalnie na dobę
Depresja, zespoły natręctw, fobie, dorośli początkowo 25 mg 2–3 razy na dobę lub 75 mg (tabletka o przedłużonym uwalnianiu) raz na dobę wieczorem, zwiększać o 25 mg co kilka dni, dawka podtrzymująca zwykle 50–100 mg 250 mg w ciężkich przypadkach
Napady lęku, agorafobia, dorośli początkowo 10 mg na dobę, zwiększać do 25–100 mg 150 mg
Pacjenci w podeszłym wieku początkowo 10 mg na dobę, dawka optymalna 30–50 mg osiągana po około 10 dniach 30–50 mg (dawka optymalna)
Moczenie nocne, dzieci 5–8 lat 20–30 mg (2–3 tabletki po 10 mg) wieczorem po posiłku według odpowiedzi klinicznej
Moczenie nocne, dzieci 9–12 lat 25–50 mg (1–2 tabletki po 25 mg) wieczorem po posiłku według odpowiedzi klinicznej
Moczenie nocne, dzieci powyżej 12 lat 25–75 mg (1–3 tabletki po 25 mg) wieczorem po posiłku według odpowiedzi klinicznej

W napadach lęku i agorafobii zaleca się kontynuować leczenie przez co najmniej 6 miesięcy, powoli zmniejszając dawkę podtrzymującą1.

W moczeniu nocnym u dzieci większe dawki stosuje się dopiero, gdy nie ma pełnej odpowiedzi w ciągu tygodnia, a po uzyskaniu poprawy leczenie kontynuuje się przez 1–3 miesiące ze stopniowym zmniejszaniem dawki. Rozpoczynając leczenie w tym wskazaniu, należy ocenić korzyści i zagrożenia oraz rozważyć terapie alternatywne3.

Tabletki powlekane o natychmiastowym uwalnianiu połyka się w całości, popijając dużą ilością płynu. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu można podzielić na pół, ale nie należy ich rozgryzać2.

Istotne przeciwwskazania do stosowania klomipraminy

Jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO

Klomipraminy nie należy stosować równocześnie ani w ciągu 14 dni przed rozpoczęciem lub po zakończeniu leczenia inhibitorami monoaminooksydazy, ze względu na ryzyko ciężkich objawów, takich jak przełom nadciśnieniowy, hiperpireksja, drgawki, pobudzenie, majaczenie i śpiączka. Nie zaleca się także jednoczesnego podawania selektywnych, odwracalnych inhibitorów MAO-A, takich jak moklobemid1.

Okres bezpośrednio po zawale mięśnia sercowego

Klomipramina jest przeciwwskazana w okresie bezpośrednio po przebytym zawale mięśnia sercowego3.

Wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT

Klomipramina jest przeciwwskazana u pacjentów z wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca2.

Środki ostrożności przy wydawaniu klomipraminy

Myśli i zachowania samobójcze

Depresja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem myśli i zachowań samobójczych, które może utrzymywać się do czasu wyraźnej remisji, a poprawa może nastąpić dopiero po kilku tygodniach leczenia. Badania kontrolowane placebo wykazały zwiększone ryzyko zachowań samobójczych u dorosłych pacjentów w wieku poniżej 25 lat oraz u dzieci i młodzieży przyjmujących leki przeciwdepresyjne. Pacjentów oraz ich rodziny i opiekunów należy pouczyć o konieczności obserwacji pod kątem pogorszenia stanu i nietypowych zmian zachowania, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawki. Recepty należy wypisywać na najmniejszą ilość tabletek potrzebną do prowadzenia chorego, aby zmniejszyć ryzyko przedawkowania1.

Kardiotoksyczność i wydłużenie odstępu QT

Klomipraminę należy podawać ze szczególną ostrożnością pacjentom z chorobami układu sercowo-naczyniowego, zwłaszcza z niewydolnością krążenia, zaburzeniami przewodzenia (blok przedsionkowo-komorowy I–III stopnia) lub niemiarowością serca, u których – podobnie jak u osób w podeszłym wieku – zaleca się monitorowanie czynności serca i badanie EKG. Po dawkach większych niż zalecane lub przy kumulacji leku (na przykład przy jednoczesnym stosowaniu z lekami z grup SSRI i SNRI) istnieje ryzyko wydłużenia odstępu QT, dlatego należy unikać leków powodujących kumulację klomipraminy oraz leków wydłużających QTc. Czynnikiem ryzyka wydłużenia QTc i wystąpienia torsades de pointes jest hipokaliemia, którą przed podaniem leku należy wyrównać3.

Zespół serotoninowy

Zespół serotoninowy, objawiający się hipertermią, drgawkami klonicznymi mięśni, pobudzeniem, napadami padaczkowymi, majaczeniem i śpiączką, może wystąpić przy jednoczesnym podawaniu klomipraminy z lekami serotoninergicznymi, takimi jak leki z grup SSRI i SNRI, inne TLPD, buprenorfina lub lit. W razie podejrzenia tego zespołu należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia. W przypadku fluoksetyny zaleca się zachowanie 2–3-tygodniowej przerwy przed jej zastosowaniem i po nim1.

Obniżenie progu drgawkowego

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą obniżać próg drgawkowy, dlatego klomipraminę należy stosować szczególnie ostrożnie u osób z padaczką i innymi czynnikami predysponującymi do drgawek, takimi jak uszkodzenie mózgu, jednoczesne stosowanie neuroleptyków czy stany odstawienia alkoholu lub benzodiazepin. Występowanie drgawek zależy od dawki, dlatego nie należy przekraczać zalecanych dawek dobowych2.

Działanie przeciwcholinergiczne

Ze względu na właściwości przeciwcholinergiczne klomipraminę należy ostrożnie podawać pacjentom z podwyższonym ciśnieniem śródgałkowym w wywiadzie, jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz chorobami związanymi z zatrzymaniem moczu, na przykład przy chorobach gruczołu krokowego. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą też wywołać porażenną niedrożność jelit, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku i obłożnie chorych oraz przy przewlekłych zaparciach. U osób noszących soczewki kontaktowe zmniejszone wytwarzanie płynu łzowego może uszkadzać nabłonek rogówki3.

Kontrola liczby białych krwinek

U pacjentów leczonych klomipraminą opisywano pojedyncze przypadki zmian liczby białych krwinek, dlatego zaleca się okresową kontrolę morfologii oraz obserwację w kierunku objawów takich jak gorączka i ból gardła, szczególnie w pierwszych miesiącach leczenia i podczas terapii długotrwałej1.

Nadczynność tarczycy i guzy chromochłonne

Klomipraminę należy podawać ostrożnie osobom z nadczynnością tarczycy lub przyjmującym produkty tarczycowe ze względu na możliwość działania toksycznego na serce, a także pacjentom z guzami rdzenia nadnerczy (guz chromochłonny, nerwiak niedojrzały), u których TLPD mogą wywołać przełom nadciśnieniowy3.

Stopniowe odstawianie leku

Należy unikać nagłego odstawienia klomipraminy, ponieważ grozi to wystąpieniem objawów odstawiennych – dawkę zmniejsza się stopniowo. U pacjentów z katapleksją nagłe odstawienie leku może nasilić objawy katapleksji, aż do stanu kataplektycznego2.

Substancje pomocnicze

Tabletki powlekane 10 mg i 25 mg zawierają laktozę jednowodną i sacharozę, dlatego nie powinny ich przyjmować pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami nietolerancji galaktozy lub fruktozy, brakiem laktazy, niedoborem sacharazy-izomaltazy ani zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy1. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu zawierają makrogologlicerolu hydroksystearynian, który może powodować niestrawność i biegunkę2.

Wpływ na prowadzenie pojazdów

Klomipramina może powodować zmniejszenie ostrości widzenia, senność oraz inne objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, dlatego pacjentów należy uprzedzić o możliwości pogorszenia zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn oraz zalecić powstrzymanie się od tych czynności. Objawy te nasila spożycie alkoholu oraz przyjmowanie innych leków3.

Interakcje klomipraminy

Inhibitory MAO + klomipramina

Skojarzenie klomipraminy z inhibitorami MAO jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkich objawów, w tym przełomu nadciśnieniowego, hiperpireksji, drgawek klonicznych mięśni, pobudzenia, majaczenia i śpiączki. Klomipraminę można podać po co najmniej 24 godzinach od odstawienia odwracalnego inhibitora MAO-A (moklobemid), natomiast po leczeniu klomipraminą należy zachować dwutygodniową przerwę przed włączeniem inhibitora MAO-A1.

Leki serotoninergiczne + klomipramina

Jednoczesne podawanie klomipraminy z lekami serotoninergicznymi z grup SSRI i SNRI, innymi TLPD, buprenorfiną lub litem grozi wystąpieniem zespołu serotoninowego. W przypadku fluoksetyny należy zachować 2–3-tygodniowy okres wypłukiwania przed leczeniem i po nim3.

Inhibitory CYP2D6 i innych izoenzymów P450 + klomipramina

Leki z grupy SSRI będące inhibitorami CYP2D6 (fluoksetyna, paroksetyna, sertralina), a także inhibitory CYP1A2 i CYP2C19, takie jak fluwoksamina, zwiększają osoczowe stężenia klomipraminy i towarzyszące im działania niepożądane – przy jednoczesnym podawaniu fluwoksaminy stężenie klomipraminy w stanie stacjonarnym zwiększało się około czterokrotnie. Stężenia leku zwiększa również cymetydyna i metylfenidat, co może wymagać zmniejszenia dawki1.

Leki przeciwarytmiczne + klomipramina

Leków przeciwarytmicznych będących silnymi inhibitorami CYP2D6, takich jak chinidyna i propafenon, nie należy stosować w skojarzeniu z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi3.

Neuroleptyki i tiorydazyna + klomipramina

Jednoczesne leczenie neuroleptykami (na przykład fenotiazynami) może zwiększać osoczowe stężenia TLPD, obniżać próg drgawkowy i wywoływać drgawki, a łączenie z tiorydazyną może wywołać ciężkie zaburzenia rytmu serca1.

Leki przeciwcholinergiczne i neuroleptyki + klomipramina

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą nasilać działanie leków przeciwcholinergicznych i neuroleptyków (leki przeciwparkinsonowskie, przeciwhistaminowe, pochodne atropiny i biperydenu, pochodne fenotiazyny) na źrenicę oka, ośrodkowy układ nerwowy, jelita i pęcherz moczowy3.

Leki sympatykomimetyczne + klomipramina

Klomipramina może nasilać działanie na układ sercowo-naczyniowy adrenaliny, noradrenaliny, izoprenaliny, efedryny i fenylefryny, wchodzących między innymi w skład miejscowych środków znieczulających1.

Leki obniżające ciśnienie + klomipramina

Klomipramina może zmniejszać lub znosić hipotensyjne działanie guanetydyny, betanidyny, rezerpiny, klonidyny i alfa-metyldopy, dlatego u pacjentów wymagających leczenia nadciśnienia należy stosować leki hipotensyjne innego typu3.

Leki moczopędne + klomipramina

Leki moczopędne mogą wywołać hipokaliemię, która zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc i wystąpienia torsades de pointes, dlatego przed podaniem klomipraminy hipokaliemię należy wyrównać2.

Alkohol i leki hamujące OUN + klomipramina

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą potęgować działanie alkoholu oraz innych środków hamujących ośrodkowy układ nerwowy, takich jak barbiturany, benzodiazepiny i środki stosowane do znieczulenia ogólnego. O przyjmowaniu klomipraminy należy poinformować anestezjologa przed znieczuleniem1.

Leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny + klomipramina

Niektóre TLPD mogą nasilać działanie przeciwzakrzepowe leków z grupy kumaryny, takich jak warfaryna, przez hamowanie ich metabolizmu, dlatego podczas ich stosowania zaleca się uważne kontrolowanie parametrów protrombinowych krwi3.

Induktory cytochromu P450 i palenie tytoniu + klomipramina

Leki indukujące izoenzymy CYP3A i CYP2C, takie jak ryfampicyna oraz leki przeciwdrgawkowe (barbiturany, karbamazepina, fenobarbital, fenytoina), mogą zmniejszać stężenia klomipraminy i osłabiać jej skuteczność. Składniki dymu papierosowego indukują CYP1A2, przez co u palaczy stężenia klomipraminy w stanie stacjonarnym były dwukrotnie mniejsze niż u osób niepalących1.

Działania niepożądane klomipraminy

Działania niepożądane są zwykle łagodne i przemijające, ustępują w trakcie leczenia lub po zmniejszeniu dawki i nie zawsze zależą od stężenia leku w osoczu. Częstości działań niepożądanych są jednakowe dla tabletek o natychmiastowym i o przedłużonym uwalnianiu.

⚠ Zaburzenia serca i przewodzenia

Częstoskurcz zatokowy, kołatanie serca oraz klinicznie nieistotne zmiany w zapisie EKG (dotyczące odstępu ST i załamka T) u pacjentów z prawidłową czynnością serca są działaniem częstym (), a niemiarowość – niezbyt częstym (). Zaburzenia przewodzenia, w tym poszerzenie zespołu QRS, wydłużenie odstępu QT, zmiany odstępu PQ, blok odnogi pęczka przedsionkowo-komorowego oraz torsades de pointes (zwłaszcza u pacjentów z hipokaliemią), występują rzadko (), natomiast kardiomiopatia i niewydolność serca mają nieznaną częstość ()1,2.

⚠ Myśli i zachowania samobójcze oraz inne zaburzenia psychiczne

Niepokój i wzmożony apetyt są działaniem bardzo częstym (), a majaczenie, splątanie, dezorientacja, omamy (zwłaszcza u osób w podeszłym wieku oraz z chorobą Parkinsona), stany lękowe, pobudzenie, zaburzenia snu, stan pobudzenia maniakalnego, agresywność, zaburzenia pamięci, depersonalizacja, nasilenie depresji, bezsenność i koszmary nocne – częstym (). Uczynnienie objawów psychotycznych występuje niezbyt często (), a procesy wyobrażeń samobójczych i zachowania samobójcze mają nieznaną częstość () i były obserwowane podczas leczenia lub krótko po jego zakończeniu1,2.

Działanie przeciwcholinergiczne

Suchość błony śluzowej jamy ustnej i zaparcia są działaniem bardzo częstym (), podobnie jak zaburzenia akomodacji, zamazane widzenie i zaburzenia oddawania moczu. Rozszerzenie źrenic występuje często (), a zatrzymanie moczu i jaskra – bardzo rzadko ()3,2.

Zaburzenia układu nerwowego

Senność, ospałość, zmęczenie, zawroty głowy, drżenie, ból głowy i drgawki są działaniem bardzo częstym (), a zaburzenia mowy i parestezje – częstym (). Ataksja występuje niezbyt często (), a zmiany w zapisie EEG – bardzo rzadko ()1,2.

Niedociśnienie ortostatyczne i nadciśnienie

Niedociśnienie ortostatyczne jest działaniem częstym (), a wzrost ciśnienia tętniczego krwi – niezbyt częstym ()3,2.

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Nudności są działaniem bardzo częstym (), a wymioty, dolegliwości brzuszne, biegunka i brak łaknienia – częstym ()1,2.

⚠ Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Leukopenia, agranulocytoza, trombocytopenia, eozynofilia i plamica są działaniem bardzo rzadkim ()3,2.

⚠ Zaburzenia wątroby oraz reakcje anafilaktyczne

Zwiększenie aktywności aminotransferaz jest działaniem częstym (), a zapalenie wątroby z żółtaczką lub bez żółtaczki – bardzo rzadkim (). Bardzo rzadko () występują też alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych z eozynofilią lub bez eozynofilii oraz układowe reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne, w tym niedociśnienie1,2.

Reakcje skórne i nadmierne pocenie się

Nadmierne pocenie się jest działaniem bardzo częstym (), a alergiczne odczyny skórne (wysypka, pokrzywka), wrażliwość na światło i świąd – częstym (). Obrzęk miejscowy lub uogólniony oraz utrata włosów występują bardzo rzadko ()3,2.

Zaburzenia układu rozrodczego

Zaburzenia libido i zaburzenia potencji są działaniem bardzo częstym (), a mlekotok i powiększenie piersi – częstym ()1,2.

Zwiększenie masy ciała, drgawki mięśni i inne

Zwiększenie masy ciała i drgawki kloniczne mięśni są działaniem bardzo częstym (), a osłabienie mięśni, wzmożone napięcie mięśni, zaburzenia smaku, szum uszny i uderzenia gorąca – częstym (). Hiperpyreksja i zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) występują bardzo rzadko (), a złamania kości mają nieznaną częstość () – badania epidemiologiczne u pacjentów w wieku 50 lat i starszych wykazały zwiększone ryzyko złamań podczas leczenia lekami z grup TLPD i SSRI3,2.

Objawy odstawienne

Po nagłym odstawieniu leku lub zmniejszeniu dawki zwykle występują nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka, bezsenność, ból głowy, nerwowość i lęk, dlatego lek należy odstawiać stopniowo1.

Klomipramina jest niebezpieczna w przedawkowaniu, a przypadkowe przyjęcie jakiejkolwiek ilości leku przez dziecko należy uznać za ciężkie, potencjalnie śmiertelne przedawkowanie. Do głównych powikłań należą zaburzenia ze strony serca (przedłużenie odstępu QT, torsades de pointes, zaburzenia przewodzenia, niewydolność serca) oraz ośrodkowego układu nerwowego (śpiączka, drgawki, hamowanie ośrodka oddechowego). Nie istnieje swoiste antidotum – pacjenta, zwłaszcza dziecko, należy hospitalizować i monitorować przez co najmniej 72 godziny2.

Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL każdego preparatu, punkt 4.8.

Ciąża a klomipramina

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych doświadczenie ze stosowaniem klomipraminy w ciąży jest ograniczone, a pojedyncze doniesienia wskazują na możliwy związek trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych z zaburzeniami rozwojowymi płodu, dlatego leku nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że oczekiwane korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Dane ze szwedzkich rejestrów zdrowia obejmujące 1029 kobiet narażonych na klomipraminę w pierwszym trymestrze nie wykazały zwiększenia ryzyka ogólnych wad wrodzonych, natomiast ryzyko wad serca było zwiększone (2/100 wobec 1/100 w populacji ogólnej), najsilniej w przypadku ubytków przegrody międzykomorowej lub międzyprzedsionkowej. U noworodków matek przyjmujących TLPD do porodu obserwowano objawy odstawienne, takie jak duszność, śpiączka, kolki brzuszne, drażliwość, wahania ciśnienia, drżenie i skurcze, dlatego lek należy stopniowo odstawić przynajmniej na 7 tygodni przed spodziewanym terminem porodu, gdy pozwala na to stan pacjentki1.

Karmienie piersią a klomipramina

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych substancja czynna przenika do mleka matki, osiągając w nim stężenia zbliżone do osoczowych, dlatego produkt należy stopniowo odstawić lub przerwać karmienie piersią3.

Produkty handlowe z klomipraminą

Preparat Postać Kategoria dostępności
Anafranil tabletki powlekane 10 mg Rp
Anafranil tabletki powlekane 25 mg Rp
Anafranil SR 75 tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu 75 mg Rp

Źródła

  1. ChPL Anafranil (klomipramina), 25 mg, tabletki powlekane. Teva
  2. ChPL Anafranil SR 75 (klomipramina), 75 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Teva
  3. ChPL Anafranil (klomipramina), 10 mg, tabletki powlekane. Teva
Czytasz fragment

Zaloguj się, aby czytać dalej

Pełne opracowania opieka.farm – także te o lekach na receptę – czytają tylko zalogowani. Bezpłatne konto zawodowe zakładasz w minutę.

  • Pełny dostęp do bazy
  • Indeks substancji czynnych
  • Opisy chorób
  • Baza surowców recepturowych
Autor
Redakcja portalu
Opracowanie zespołu
Publikacja: 18.07.2026 Ostatnia aktualizacja: 19.07.2026