Cytalopram
Lek przeciwdepresyjny z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), pochodna izobenzofuranu niezwiązana chemicznie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi. Dostępny wyłącznie na receptę, w preparatach jednoskładnikowych, w postaci tabletek powlekanych o mocy od 10 do 40 mg. Ze względu na zależne od dawki wydłużenie odstępu QT obowiązują sztywne dawki maksymalne, niższe u osób w podeszłym wieku.
Lek przeciwdepresyjny z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), pochodna izobenzofuranu niezwiązana chemicznie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi. Dostępny wyłącznie na receptę, w preparatach jednoskładnikowych, w postaci tabletek powlekanych o mocy od 10 do 40 mg. Ze względu na zależne od dawki wydłużenie odstępu QT obowiązują sztywne dawki maksymalne, niższe u osób w podeszłym wieku.
Działanie cytalopramu
Cytalopram jest lekiem przeciwdepresyjnym o silnym i wybiórczym działaniu hamującym wychwyt zwrotny serotoniny (5-hydroksytryptaminy, 5-HT) w neuronach mózgu. W odróżnieniu od starszych leków przeciwdepresyjnych praktycznie nie wpływa na wychwyt noradrenaliny, dopaminy ani kwasu gamma-aminomasłowego, a jego powinowactwo do receptorów cholinergicznych, histaminowych i adrenergicznych jest znikome. Dzięki temu wywołuje mniej działań typu suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia czy niedociśnienie ortostatyczne niż leki trójpierścieniowe.
Działanie przeciwdepresyjne pojawia się z opóźnieniem, zwykle po 2 do 4 tygodni leczenia, a pełną skuteczność w zespole lęku napadowego osiąga się dopiero po około 3 miesiącach. Długotrwałe stosowanie nie wywołuje tolerancji na hamowanie wychwytu serotoniny.
Farmakologia
Cytalopram jest racematem, którego enancjomer S odpowiada za działanie farmakodynamiczne. Wykazuje silne i wybiórcze działanie hamujące wychwyt zwrotny serotoniny, z wysokim powinowactwem do pierwotnego miejsca wiązania transportera serotoniny. Działanie przeciwdepresyjne jest prawdopodobnie związane z tym wybiórczym hamowaniem wychwytu serotoniny w neuronach mózgu. Główne metabolity cytalopramu również należą do inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, ale ich działanie jest słabsze i mniej wybiórcze, a same metabolity nie przyczyniają się do ogólnego działania przeciwdepresyjnego leku1.
Cytalopram powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępu QT2. W przeprowadzonym u zdrowych osób kontrolowanym placebo badaniu EKG z podwójnie ślepą próbą zmiana odstępu QTc (po korekcji metodą Fridericia) w stosunku do wartości wyjściowej wyniosła 7,5 ms (90% CI 5,9–9,1) po dawce 20 mg na dobę oraz 16,7 ms (90% CI 15,0–18,4) po dawce 60 mg na dobę, czyli powyżej dopuszczalnej dawki terapeutycznej3.
Farmakokinetyka
Cytalopram wchłania się szybko i niemal całkowicie po podaniu doustnym, niezależnie od posiłków. Stężenie maksymalne w osoczu (Cmax) osiągane jest średnio po około 4 godzinach (zakres od 1 do 7 godzin)1, a dla preparatu Pram podawana jest średnia wartość tmax wynosząca około 3 godzin2. Biodostępność po podaniu doustnym wynosi około 80%3.
Objętość dystrybucji wynosi od 12 do 17 l/kg masy ciała, a cytalopram i jego metabolity wiążą się z białkami osocza w mniej niż 80%3.
W metabolizmie cytalopramu do demetylocytalopramu biorą udział izoenzymy cytochromu P450: CYP2C19 (około 38%), CYP3A4 (około 31%) i CYP2D6 (około 31%). Udział więcej niż jednego izoenzymu sprawia, że prawdopodobieństwo istotnych klinicznie farmakokinetycznych interakcji cytalopramu z innymi lekami jest w praktyce małe1.
Okres półtrwania (t½) w fazie eliminacji wynosi około 1,5 doby (około 36 godzin). Cytalopram jest wydalany głównie przez wątrobę (85% dawki), a w 15% przez nerki, przy czym od 12 do 23% dawki dobowej wydala się z moczem w postaci niezmienionej. Farmakokinetyka ma charakter liniowy, a stężenie w stanie stacjonarnym osiągane jest po 1 do 2 tygodni3. U osób w podeszłym wieku wolniejszy metabolizm wydłuża okres półtrwania i zmniejsza klirens, a stężenia w stanie stacjonarnym są około dwa razy większe niż u pacjentów młodszych leczonych tą samą dawką. Podobne dwukrotne wydłużenie okresu półtrwania i zwiększenie stężenia obserwuje się u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby3.
Wskazania leków z cytalopramem
Wszystkie preparaty cytalopramu wydawane są na receptę i mają wspólny trzon wskazań, jakim jest leczenie depresji oraz zapobieganie nawrotom zaburzeń depresyjnych, a także leczenie zespołu lęku napadowego z agorafobią lub bez agorafobii1.
Część preparatów ma dodatkowo zarejestrowane wskazanie w leczeniu zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych3,2.
Charakterystyka preparatu Pram obejmuje ponadto leczenie dysforii występującej w depresji powiązanej z objawami otępiennymi2.
Dawkowanie cytalopramu
Cytalopram przyjmuje się doustnie w pojedynczej dawce raz na dobę, niezależnie od posiłków, o dowolnej, ale w miarę stałej porze dnia. Dawki maksymalne są ściśle ograniczone ze względu na zależne od dawki wydłużenie odstępu QT, a u osób w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności wątroby oraz wolno metabolizujących leki z udziałem CYP2C19 obowiązuje niższy limit dobowy.
| Grupa lub wskazanie | Dawka dobowa | Maksymalnie na dobę |
|---|---|---|
| Depresja, dorośli | zwykle 20 mg raz na dobę | 40 mg1 |
| Zespół lęku napadowego, dorośli | pierwszy tydzień 10 mg, następnie 20 mg raz na dobę | 40 mg1 |
| Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, dorośli | początkowo 20 mg raz na dobę | 40 mg3 |
| Pacjenci w wieku powyżej 65 lat | 10–20 mg raz na dobę | 20 mg1 |
| Zaburzenia czynności wątroby | początkowo 10 mg raz na dobę przez pierwsze 2 tygodnie | 20 mg2 |
| Wolno metabolizujący z udziałem CYP2C19 | początkowo 10 mg raz na dobę przez pierwsze 2 tygodnie | 20 mg1 |
Ograniczenie dawki maksymalnej do 20 mg na dobę u osób w podeszłym wieku, z niewydolnością wątroby i wolno metabolizujących ma bezpośredni związek z ryzykiem wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu serca3.
U pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek dostosowanie dawki nie jest konieczne. Zaleca się natomiast ostrożność u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, a charakterystyka preparatu Aurex 40 nie zaleca stosowania cytalopramu przy klirensie kreatyniny mniejszym niż 20 ml/min1, natomiast charakterystyki preparatów Citronil i Pram zalecają ostrożność lub podają brak danych przy klirensie kreatyniny mniejszym niż 30 ml/min3,2.
Leku nie należy odstawiać nagle. Dawkę zmniejsza się stopniowo przez co najmniej 1 do 2 tygodni, aby ograniczyć ryzyko objawów odstawiennych. W razie wystąpienia uciążliwych objawów po zmniejszeniu dawki lekarz może zalecić powrót do poprzedniej dawki, a następnie jeszcze wolniejsze jej zmniejszanie1.
Istotne przeciwwskazania do stosowania cytalopramu
Jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy
Cytalopramu nie wolno stosować z inhibitorami MAO, w tym z selegiliną w dawce dobowej większej niż 10 mg, ze względu na ryzyko ciężkich, czasami zakończonych zgonem reakcji z cechami zespołu serotoninowego. Cytalopramu nie należy podawać przez 14 dni po zakończeniu stosowania nieodwracalnych inhibitorów MAO, a leczenie inhibitorami MAO można rozpocząć dopiero po 7 dniach od odstawienia cytalopramu1.
Jednoczesne stosowanie linezolidu
Stosowanie cytalopramu w skojarzeniu z linezolidem, będącym słabym inhibitorem MAO, jest przeciwwskazane, chyba że dostępny jest sprzęt do ścisłej obserwacji pacjenta i monitorowania ciśnienia tętniczego3.
Wydłużenie odstępu QT i wrodzony zespół długiego QT
Cytalopram jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznanym wydłużeniem odstępu QT oraz u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT, ponieważ sam wydłuża ten odstęp w sposób zależny od dawki2.
Jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT
Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie cytalopramu z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT ze względu na możliwe działanie addytywne, którego nie można wykluczyć1.
Jednoczesne stosowanie pimozydu
Jednoczesne podawanie pimozydu i cytalopramu powodowało wydłużenie odstępu QTc średnio o około 10 ms już po małej dawce pimozydu, dlatego skojarzenie obu leków jest przeciwwskazane2.
Środki ostrożności przy wydawaniu cytalopramu
Myśli i zachowania samobójcze
Depresja i inne zaburzenia psychiczne wiążą się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych, samookaleczeń i samobójstwa, a ryzyko to utrzymuje się do czasu uzyskania pełnej remisji. Ponieważ poprawa może nastąpić dopiero po kilku tygodniach leczenia, pacjentów należy ściśle obserwować, zwłaszcza na początku terapii i po zmianie dawki. Metaanaliza badań kontrolowanych placebo wykazała zwiększone ryzyko zachowań samobójczych u pacjentów w wieku poniżej 25 lat przyjmujących leki przeciwdepresyjne. Pacjentów oraz ich opiekunów należy uprzedzić o konieczności zwracania uwagi na nasilenie choroby, pojawienie się myśli lub zachowań samobójczych i nietypowych zmian w zachowaniu oraz o pilnym kontakcie z lekarzem w razie ich wystąpienia1.
Stosowanie u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat
Cytalopramu nie należy stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat, ponieważ w badaniach klinicznych w tej grupie częściej niż w grupie placebo obserwowano zachowania samobójcze oraz wrogość, a brak jest danych o długoterminowym bezpieczeństwie dotyczącym wzrastania, dojrzewania i rozwoju2.
Wydłużenie odstępu QT zależne od dawki
Cytalopram powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępu QT, a po wprowadzeniu do obrotu opisywano przypadki wydłużenia QT i komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym typu torsade de pointes, głównie u kobiet, u pacjentów z hipokaliemią oraz z istniejącym wydłużeniem QT lub innymi chorobami serca. Zaleca się ostrożność u pacjentów ze znaczną bradykardią, po niedawno przebytym zawale mięśnia sercowego lub z niewyrównaną niewydolnością serca. Przed rozpoczęciem leczenia należy wyrównać hipokaliemię i hipomagnezemię, a u pacjentów ze stabilną chorobą serca rozważyć badanie EKG. Jeśli podczas leczenia wystąpią objawy zaburzeń rytmu serca, leczenie należy przerwać i wykonać EKG3.
Zespół serotoninowy
Rzadko opisywano przypadki zespołu serotoninowego u pacjentów leczonych SSRI. Na jego rozwój mogą wskazywać jednoczesne pobudzenie ruchowe, drżenie, drgawki miokloniczne i hipertermia. W razie podejrzenia zespołu serotoninowego należy natychmiast przerwać podawanie cytalopramu i wdrożyć leczenie objawowe. Cytalopramu nie należy stosować jednocześnie z lekami o działaniu serotoninergicznym, takimi jak tryptany, opioidy (w tym tramadol i buprenorfina) oraz tryptofan1.
Objawy odstawienia
Po przerwaniu leczenia, zwłaszcza nagłym, często występują objawy odstawienia. W badaniu dotyczącym zapobiegania nawrotom działania niepożądane po odstawieniu leku obserwowano u 40% pacjentów wobec 20% kontynuujących leczenie. Najczęstsze objawy to zawroty głowy, zaburzenia czucia, zaburzenia snu, pobudzenie lub lęk, nudności, drżenie, splątanie, pocenie się, ból głowy, biegunka, kołatanie serca, chwiejność emocjonalna, drażliwość i zaburzenia widzenia. Zwykle są łagodne i ustępują w ciągu 2 tygodni, ale u części pacjentów mogą być ciężkie lub utrzymywać się dłużej, dlatego lek należy odstawiać stopniowo3.
Hiponatremia
Podczas stosowania SSRI rzadko opisywano hiponatremię, prawdopodobnie spowodowaną nieprawidłowym wydzielaniem hormonu antydiuretycznego, ustępującą zwykle po przerwaniu leczenia. Szczególnie duże ryzyko dotyczy kobiet w podeszłym wieku2.
Akatyzja i pobudzenie psychomotoryczne
Stosowanie cytalopramu może wiązać się z rozwojem akatyzji, czyli nieprzyjemnego poczucia wewnętrznego niepokoju z koniecznością poruszania się i niemożnością spokojnego siedzenia lub stania, najczęściej w pierwszych tygodniach leczenia. Zwiększenie dawki u pacjentów z tymi objawami może być szkodliwe1.
Mania i napady drgawkowe
U pacjentów z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym choroba może przejść w fazę maniakalną i wówczas leczenie cytalopramem należy przerwać. Cytalopram należy także odstawić u każdego pacjenta, u którego wystąpią drgawki, unikać stosowania u pacjentów z niestabilną padaczką i uważnie monitorować pacjentów z padaczką stabilną2.
Jaskra z zamkniętym kątem przesączania
Cytalopram może wpływać na wielkość źrenic, powodując ich rozszerzenie, co u pacjentów z predyspozycjami może prowadzić do zwężenia kąta przesączania, zwiększenia ciśnienia śródgałkowego i jaskry z zamkniętym kątem. Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z rozpoznaną jaskrą z zamkniętym kątem przesączania lub jaskrą w wywiadzie3.
Cukrzyca
U pacjentów z cukrzycą leczenie SSRI może wpływać na kontrolę glikemii, dlatego może być konieczne dostosowanie dawek insuliny lub doustnych leków przeciwcukrzycowych1.
Ryzyko krwawień
Podczas stosowania SSRI opisywano przedłużony czas krwawienia i nieprawidłowe krwawienia, takie jak wybroczyny, krwawienia z dróg rodnych, krwawienia z przewodu pokarmowego oraz krwawienia w obrębie skóry i błon śluzowych. Ostrożność jest wskazana u pacjentów przyjmujących leki wpływające na czynność płytek krwi lub zwiększające ryzyko krwawienia oraz z zaburzeniami krzepnięcia w wywiadzie2.
Zaburzenia czynności seksualnych
Leki z grupy SSRI mogą powodować zaburzenia czynności seksualnych, a zgłaszano także przypadki długotrwałych zaburzeń utrzymujących się mimo przerwania leczenia3.
Wpływ na prowadzenie pojazdów
Cytalopram ma niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Leki wpływające na sprawność psychoruchową mogą osłabić zdolność oceny sytuacji i reakcji na nagłe zdarzenia, dlatego pacjentów należy ostrzec przed wpływem leku na te czynności1.
Interakcje cytalopramu
Inhibitory MAO + cytalopram
Jednoczesne stosowanie cytalopramu i inhibitorów MAO może spowodować ciężkie, czasami zakończone zgonem reakcje, w tym zespół serotoninowy, objawiający się pobudzeniem, drżeniem, drgawkami mioklonicznymi i hipertermią. Skojarzenie to jest przeciwwskazane1.
Leki wydłużające odstęp QT + cytalopram
Nie badano zależności farmakokinetycznych i farmakodynamicznych między cytalopramem a lekami wydłużającymi odstęp QT, ale nie można wykluczyć ich działania addytywnego. Dlatego przeciwwskazane jest skojarzenie z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA i III, lekami przeciwpsychotycznymi (pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol), trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, niektórymi lekami przeciwbakteryjnymi (sparfloksacyna, moksyfloksacyna, dożylnie podawana erytromycyna, pentamidyna), lekami przeciwmalarycznymi (zwłaszcza halofantryna) i niektórymi lekami przeciwhistaminowymi (astemizol, mizolastyna)3.
Pimozyd + cytalopram
Podanie pojedynczej dawki 2 mg pimozydu pacjentom otrzymującym cytalopram w dawce 40 mg na dobę powodowało wydłużenie odstępu QTc średnio o około 10 ms. Ze względu na interakcję obserwowaną już po małej dawce pimozydu jednoczesne stosowanie obu leków jest przeciwwskazane2.
Selegilina + cytalopram
Skojarzone stosowanie cytalopramu z selegiliną, selektywnym inhibitorem MAO-B, w dawkach dobowych większych niż 10 mg jest przeciwwskazane, natomiast w dawce do 10 mg na dobę w badaniu interakcji nie wykazano istotnych klinicznie następstw1.
Leki serotoninergiczne + cytalopram
Jednoczesne stosowanie cytalopramu z lekami o działaniu serotoninergicznym, takimi jak tramadol, buprenorfina, tryptofan, oksytryptan, sumatryptan i inne tryptany, może prowadzić do potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego. Do czasu uzyskania dalszych informacji nie zaleca się jednoczesnego stosowania cytalopramu z agonistami receptorów 5-HT2.
Lit i tryptofan + cytalopram
Choć w badaniach klinicznych nie stwierdzono interakcji farmakokinetycznych litu z cytalopramem, istnieją doniesienia o nasileniu działania serotoninergicznego, gdy SSRI stosowano z litem lub tryptofanem, dlatego takie skojarzenie wymaga ostrożności i kontynuowania rutynowej kontroli stężenia litu w surowicy3.
Ziele dziurawca zwyczajnego + cytalopram
Jednoczesne stosowanie cytalopramu i produktów roślinnych zawierających ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) może zwiększać częstość działań niepożądanych w mechanizmie dynamicznej interakcji serotoninergicznej, dlatego skojarzenia tego należy unikać1.
Leki wpływające na krzepnięcie + cytalopram
Ostrożność jest wskazana u pacjentów leczonych jednocześnie lekami przeciwzakrzepowymi oraz lekami wpływającymi na czynność płytek krwi, takimi jak niesteroidowe leki przeciwzapalne, kwas acetylosalicylowy, dipirydamol i tyklopidyna, ze względu na zwiększone ryzyko krwawień2.
Inhibitory CYP2C19 i cymetydyna + cytalopram
Cymetydyna oraz inhibitory izoenzymu CYP2C19, takie jak omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol i tyklopidyna, mogą zwiększać stężenie cytalopramu w osoczu. Zaleca się ostrożność, a w razie potrzeby zmniejszenie dawki cytalopramu na podstawie obserwowanych działań niepożądanych3.
Metoprolol i inne substraty CYP2D6 + cytalopram
Jednoczesne stosowanie cytalopramu i metoprololu powodowało dwukrotne zwiększenie stężenia metoprololu w osoczu, bez klinicznie istotnego wpływu na ciśnienie tętnicze i rytm serca. Ostrożność jest wskazana przy skojarzeniu z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym (flekainid, propafenon, metoprolol w niewydolności serca) oraz z niektórymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, takimi jak dezypramina, klomipramina, nortryptylina, rysperydon, tiorydazyna i haloperydol1.
Leki obniżające próg drgawkowy + cytalopram
SSRI obniżają próg drgawkowy, dlatego zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami obniżającymi ten próg, takimi jak inne leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki, meflochina, bupropion i tramadol2.
Alkohol + cytalopram
Nie wykazano interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych między cytalopramem i alkoholem, jednak podczas leczenia nie zaleca się picia alkoholu3.
Działania niepożądane cytalopramu
Działania niepożądane cytalopramu są zwykle łagodne i przemijające, występują najczęściej w pierwszym lub w dwóch pierwszych tygodniach leczenia i ustępują w jego trakcie. Stwierdzono zależność od dawki dla nasilonego pocenia się, suchości w jamie ustnej, bezsenności, senności, biegunki, nudności i uczucia zmęczenia1.
⚠ Wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca
Wydłużenie odstępu QT w EKG oraz komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym typu torsade de pointes, występują z nieznaną częstością () i notowano je głównie u kobiet, u pacjentów z hipokaliemią, z istniejącym wydłużeniem QT lub z innymi chorobami serca1,3,2.
⚠ Myśli i zachowania samobójcze
Przypadki myśli i zachowań samobójczych, opisywane w trakcie leczenia cytalopramem lub wkrótce po jego przerwaniu, występują z nieznaną częstością ()1,2.
⚠ Zespół serotoninowy i drgawki
Zespół serotoninowy oraz drgawki występują z nieznaną częstością (), natomiast drgawki typu grand mal opisywano rzadko ()3. W tej samej grupie z nieznaną częstością obserwuje się zaburzenia pozapiramidowe i akatyzję1.
⚠ Reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwość
Nadwrażliwość i reakcja anafilaktyczna występują z nieznaną częstością ()2.
Zaburzenia snu i układu nerwowego
Senność, bezsenność i ból głowy występują bardzo często (), a drżenie, parestezje, zawroty głowy i zaburzenia uwagi często (). Omdlenie występuje niezbyt często ()1,2.
Zaburzenia żołądka i jelit
Suchość w jamie ustnej i nudności występują bardzo często (), a biegunka, wymioty i zaparcie często (). Krwawienie z przewodu pokarmowego, w tym krwotok odbytniczy, występuje z nieznaną częstością ()3,2.
Nasilone pocenie się i zaburzenia skóry
Nasilone pocenie się występuje bardzo często (), świąd często (), a pokrzywka, łysienie, wysypka, plamica i reakcja nadwrażliwości na światło niezbyt często (). Obrzęk naczynioruchowy i wybroczyny występują z nieznaną częstością ()1,2.
Zaburzenia psychiczne
Pobudzenie, osłabione libido, lęk, nerwowość, stan splątania, zaburzenia orgazmu u kobiet i nietypowe marzenia senne występują często (), a agresja, depersonalizacja, omamy i mania niezbyt często ()3.
Zaburzenia serca
Bradykardia i tachykardia występują niezbyt często ()2. Charakterystyka preparatu Aurex 40 wymienia dodatkowo kołatanie serca jako działanie częste ()1.
Hiponatremia i zaburzenia metabolizmu
Zmniejszenie łaknienia i zmniejszenie masy ciała występują często (), zwiększenie łaknienia i masy ciała niezbyt często (), hiponatremia rzadko (), a hipokaliemia z nieznaną częstością ()3.
Zaburzenia oka
Rozszerzenie źrenic, które może prowadzić do ostrej jaskry z wąskim kątem przesączania, występuje niezbyt często (), a zaburzenia widzenia z nieznaną częstością ()1.
Krwawienia i zaburzenia naczyniowe
Krwawienie występuje rzadko (), a niedociśnienie ortostatyczne z nieznaną częstością (). Krwawienie z nosa również opisywano z nieznaną częstością ()2.
Zaburzenia układu rozrodczego
Impotencja i zaburzenia wytrysku występują często (), a u kobiet nadmierne krwawienie miesiączkowe niezbyt często (). Krwotok poporodowy, zgłaszany dla grupy SSRI i SNRI, oraz priapizm i mlekotok u mężczyzn występują z nieznaną częstością ()3,2.
Zmęczenie i osłabienie
Uczucie zmęczenia występuje często ()2, natomiast charakterystyka preparatu Aurex 40 wymienia astenię jako działanie bardzo częste ()1.
Objawy odstawienia
Przerwanie leczenia, zwłaszcza nagłe, często () prowadzi do objawów odstawienia, takich jak zawroty głowy, zaburzenia czucia, zaburzenia snu, pobudzenie lub lęk, nudności, drżenie, splątanie, pocenie się, ból głowy, biegunka, kołatanie serca, chwiejność emocjonalna, drażliwość i zaburzenia widzenia1.
Pełną listę działań niepożądanych zawiera ChPL każdego preparatu, punkt 4.8.
Ciąża a cytalopram
Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych opublikowane dane dotyczące stosowania cytalopramu u kobiet w ciąży, obejmujące ponad 2500 przypadków, nie wskazują na jego szkodliwe działanie na płód lub noworodka. Mimo to cytalopramu nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne po dokładnym rozważeniu stosunku ryzyka do korzyści. Należy unikać gwałtownego przerywania leczenia w czasie ciąży1.
Noworodki matek przyjmujących cytalopram do późnego okresu ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze, należy obserwować, ponieważ mogą u nich wystąpić objawy związane z działaniem serotoninergicznym lub odstawieniem, takie jak zaburzenia oddychania, sinica, bezdech, drgawki, wahania temperatury ciała, trudności w karmieniu, hipoglikemia, zmienione napięcie mięśniowe, drżenie, drażliwość i senność. Stosowanie SSRI w trzecim trymestrze może zwiększać ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodka, a narażenie na SSRI w miesiącu przed porodem zwiększa mniej niż dwukrotnie ryzyko krwotoku poporodowego2.
Karmienie piersią a cytalopram
Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych cytalopram przenika do mleka kobiecego, a karmione piersią niemowlę otrzymuje około 5% dawki dobowej przyjmowanej przez matkę w przeliczeniu na masę ciała. U niemowląt obserwowano jedynie nieznaczny wpływ leku lub nie obserwowano go wcale, jednak dostępne dane nie są wystarczające do oceny zagrożenia dla dziecka, dlatego zaleca się ostrożność3.
Produkty handlowe z cytalopramem
| Preparat | Postać | Kategoria dostępności |
|---|---|---|
| Aurex 40 | tabletki powlekane 40 mg | Rp |
| Citronil | tabletki powlekane 10 mg | Rp |
| Pram | tabletki powlekane 20 mg | Rp |
Zaloguj się, aby czytać dalej
Pełne opracowania opieka.farm – w tym materiały Rx – są dostępne dla zalogowanych. Załóż bezpłatne konto zawodowe: zajmuje minutę i odblokowuje całą bazę wiedzy.