W badaniu z wielokrotnym przejściem między lekiem i placebo u tego samego pacjenta 11 z 30 starszych mężczyzn (36,7 proc.) leczonych przewlekle tamsulozyną nie odniosło żadnej lub odniosło jedynie minimalną korzyść w porównaniu z placebo. Autorzy wskazali, że ta grupa może być pierwszą kandydaturą do rozważenia odstawienia leku.1 Wyniki opublikowano w „JAMA Network Open”.
Do badania włączono 31 mężczyzn w wieku od 55 do 80 lat, przyjmujących tamsulozynę nieprzerwanie od co najmniej 12 miesięcy z powodu objawów z dolnych dróg moczowych przypisywanych łagodnemu rozrostowi gruczołu krokowego. Średni wiek wynosił 68,8 roku. Po tygodniowej fazie wstępnej z placebo uczestników losowo przypisywano do dwóch bloków dwutygodniowych okresów, w których naprzemiennie otrzymywali tamsulozynę w dawce odpowiadającej ich dotychczasowej terapii (0,4 mg albo 0,8 mg, zależnie od pacjenta) i nierozpoznawalne placebo, rozdzielonych tygodniową przerwą. Badanie było podwójnie zaślepione, prowadzone w jednym akademickim oddziale urologii od września 2021 r. do lipca 2022 r. Punktem oceny była codzienna punktacja objawów w skali AUASI z okresem przypomnienia skróconym do 24 godzin.
Odpowiedź na leczenie okazała się bardzo zróżnicowana. Spośród 30 osób, które podjęły pełny protokół:
- 11 (36,7 proc.) miało minimalny efekt tamsulozyny albo nie miało go wcale
- 11 (36,7 proc.) miało efekt umiarkowany
- 4 (13,3 proc.) miały efekt silny
- 4 (13,3 proc.) nie tolerowały tygodniowej fazy wstępnej z placebo z powodu nasilenia objawów
Indywidualne różnice w codziennej punktacji AUASI między tamsulozyną a placebo sięgały od −10,9 punktu (95 proc. CI od −12,6 do −9,1) u pacjenta odnoszącego największą korzyść do 2,1 punktu (95 proc. CI od 0,4 do 3,9), czyli wyniku na korzyść placebo. Uśredniona dla całej grupy różnica wyniosła −2,96 punktu (95 proc. CI od −4,37 do −1,54).1
Ograniczenia są wyraźne: badanie objęło 31 uczestników w jednym ośrodku w Stanach Zjednoczonych, a poszczególne okresy leczenia trwały dwa tygodnie. Autorzy nie wykazują na tej podstawie, że tamsulozynę należy odstawiać, lecz że schemat naprzemiennego podawania leku i placebo pozwala rozpoznać pacjentów, u których lek niewiele zmienia. O tym, że zaplanowany przegląd lekowy prowadzony przez farmaceutę zwiększa liczbę odstawionych leków u seniorów przyjmujących ich wiele jednocześnie, pisaliśmy w Przegląd lekowy prowadzony przez przeszkolonego farmaceutę zwiększył liczbę odstawionych leków u seniorów z hiperpolipragmazją.
