American Heart Association opublikowało stanowisko naukowe poświęcone deprescribingowi, czyli planowemu ograniczaniu i odstawianiu zbędnych leków, u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi doświadczających polipragmazji. Dokument przygotował komitet farmakologii klinicznej towarzystwa, a wśród autorów są farmaceuci kliniczni.1
Autorzy zwracają uwagę, że polipragmazja w chorobach sercowo-naczyniowych występuje we wszystkich grupach wiekowych i może prowadzić do niewłaściwego przepisywania oraz zdarzeń niepożądanych. Dotąd brakowało spójnych wskazówek, kiedy i w jaki sposób rozpoczynać odstawianie leków w tej populacji. Stanowisko wskazuje, że dobrze zaplanowany deprescribing może poprawić wyniki leczenia zarówno w odniesieniu do leków sercowo-naczyniowych, jak i pozasercowych, i przedstawia strategie dostosowane osobno do pacjentów pediatrycznych, dorosłych i w podeszłym wieku.
Zalecane postępowanie autorzy opierają na obserwacji klinicznej, walidowanych narzędziach służących do wykrywania potencjalnie niewłaściwych leków, wspólnym podejmowaniu decyzji z pacjentem oraz zaangażowaniu wielodyscyplinarnego zespołu ochrony zdrowia. Dokument omawia też bariery utrudniające wdrażanie deprescribingu w praktyce. Polipragmazję najczęściej definiuje się jako jednoczesne przyjmowanie co najmniej pięciu leków.
W polskich realiach naturalnym elementem takiego zespołu jest farmaceuta, który prowadzi przegląd lekowy i sygnalizuje leki do rewizji. Praktyczne przełożenie tego podejścia pokazało niedawne badanie z randomizacją, w którym przegląd lekowy prowadzony przez przeszkolonego farmaceutę zwiększył liczbę odstawionych leków u seniorów z hiperpolipragmazją. Stanowisko AHA odnosi się do realiów amerykańskich, ale opisany schemat rozpoznawania polipragmazji i planowej rewizji farmakoterapii pozostaje aktualny także dla polskiej opieki farmaceutycznej.
Źródła
- DiDomenico RJ, Marrs JC, Bress AP i wsp. Deprescribing in Patients With Cardiovascular Disease Experiencing Polypharmacy: A Scientific Statement From the American Heart Association. Circulation. 2026 Jul 8. doi: 10.1161/CIR.0000000000001459. https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000001459 ↩