Fenylefryna, paracetamol, feniramina i reszta: krótka charakterystyka

W tym artykule szybka powtórka z farmakologii na temat substancji leczniczych wchodzących w skład saszetek i tabletek na łagodzenie objawów przeziębienia i grypy. Porównanie zawartości w każdym preparacie w saszetkach (Febrisan. Theraflu, Fervex itd.) znajdziesz tu: Saszetki na grypę i przeziębienie: porównanie składów.

Paracetamol. Nieopioidowy lek przeciwzapalny o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. W odróżnieniu od niesteroidowych leków przeciwzapalnych wykazuje bardzo słabe działanie przeciwzapalne. Lek działa przez blokowanie enzymu cyklooksygenazy typu 3 w ośrodkowym układzie nerwowym (dokładny mechanizm działania nie jest znany). Przy podawaniu paracetamolu należy unikać długotrwałego stosowania i pamiętać o interakcji z alkoholem, które to zwiększają ryzyko uszkodzenia wątroby. [więcej w: Interakcje leków z alkoholem]

Paracetamol (INN), aka. acetaminofen (USAN), aka. APAP
Paracetamol (INN), aka. acetaminofen (USAN), aka. APAP

Kwas acetylosalicylowy (ang. ASA – acetylsalicylic acid). Lek z grupy NLPZ o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym. Działa przez nieselektywne blokowanie enzymu cyklooksygenazy prowadząc do spadku produkcji prozapalnych prostaglandyn. Kwas acetylosalicylowy nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży, osoby cierpiące na aktywną chorobę wrzodową, astmę oskrzelową oraz dzieci i młodzież poniżej 16 roku życia.

Kofeina. Alkaloid purynowy o działaniu psychostymulującym. W preparatach na przeziębienie towarzyszy paracetamolowi ze względu na zdolność do potencjalizacji jego działania. Kofeina stymuluje metabolizm i redukuje uczucie zmęczenia. Preparaty z kofeiną stosowane na noc mogą natomiast utrudniać zasypianie.

Kwas askorbinowy. Witamina odpowiadająca za utrzymanie prawidłowego potencjału oksydoredukcyjnego w komórkach. Zażywanie witaminy C tylko w niewielkim stopniu zmniejsza ryzyko zachorowania na przeziębienie lub grypę i nie skraca czasu trwania objawów.[1]Vitamin C. Linus Pauling Institute. Oregon State University lpi.oregonstate.edu/mic/vitamins/vitamin-c

Pseudoefedryna i fenylefryna. Aminy sympatykomimetyczne łagodzące objawy przeziębienia. Powodują rozszerzenie oskrzeli oraz skurcz naczyń krwionośnych zmniejszający przekrwienie błony śluzowej nosa. Dzięki temu redukują objawy kataru i delikatnie rozkurczają górne drogi oddechowe. Leki zawierające pseudoefedrynę należy stosować nie dłużej niż 3-5 dni. Ostrożność należy zachować w przypadku osób ze zdiagnozowanym nadciśnieniem tętniczym – ze względu na ryzyko podniesienia ciśnienia tętniczego. Leki z tej grupy mogą też prowadzić do pogorszenia przepływu moczu u osób cierpiących na przerost prostaty.[2]Benign prostatic hyperplasia link

Czytaj też:  Dawkowanie paracetamolu

Pseudoefedryna.
Pseudoefedryna.
Fenylefryna
Fenylefryna.

Feniramina, chlorfeniramina i difenhydramina. Antyhistaminowe nieselektywne leki pierwszej generacji. Blokują receptory histaminowe H1. Wykazują też działanie cholinolityczne, domapinergiczne, serotoninergiczne i adrenergiczne. Rolą tych składników w preparatach na przeziębienie jest powodowanie osuszania błony śluzowej nosa, łagodzenie objawów kataru i kichania.

Z niespecyficzności receptorowej wynika dodatkowa aktywność nasenna i uspokajająca. Dzięki temu wieczorem będą ułatwiały zasypianie, natomiast w ciągu dnia mogą zmniejszać koncentrację i zdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Nie zaleca się leków o działaniu cholinolitycznym pacjentom starszym ze względu na osłabienie funkcji poznawczych. W przypadku zalegania gęstej wydzieliny w zatokach nie zaleca się stosowania antyhistaminików ze względu na możliwość zagęszczenia wydzieliny. Dlatego też Theraflu Zatoki jest pozbawiony feniraminy przez co ma uboższy skład.

Podobnie jak pseudoefedryna, leki działające cholinolitycznie również mogą pogarszać stan osoby z przerostem prostaty.[3]Benign prostatic hyperplasia link Nie powinno to dziwić, bo właśnie większość leków na nietrzymanie moczu (inkontynencję) to właśnie cholinolityki.

Chlorfeniramina.
Chlorfeniramina.
Difenhydramina.
Difenhydramina.

Dekstrometorfan. Agonista receptorów opioidowych pozbawiony działania przeciwbólowego. Posiada zdolność do hamowania odruchu suchego, uciążliwego kaszlu w przebiegu przeziębienia czy zapalenia gardła. Powoduje senność, może zmniejszać koncentrację i zdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Uwaga – nie należy łączyć preparatów zawierających środki przeciwkaszlowe jak dekstrometrorfan i wykrztuśne (gwajafenazyna, ambroksol).

Dekstrometorfan aka. DXM
Dekstrometorfan aka. DXM

Gwajafenazyna. Sekretolityczny lek wykrztuśny – działa przez drażnienie błony śluzowej oskrzeli wzmagając wydzielanie bardziej wodnistego śluzu. Zmniejszenie lepkości wydzieliny ułatwia jej usuwanie w trakcie odruchu kaszlu. Uwaga – nie należy łączyć preparatów zawierających środki przeciwkaszlowe jak dekstrometrorfan i wykrztuśne (gwajafenazyna, ambroksol).

Giajafenazyna.
Guajafenazyna.

Czytaj dalej: Saszetki na grypę i przeziębienie: porównanie składów.

Data ostatniej aktualizacji: 15.01.2018.

Cytuj ten artykuł jako:
Jakub Dereń, i in.: Fenylefryna, paracetamol, feniramina i reszta: krótka charakterystyka, Portal opieka.farm (https://opieka.farm/opracowania/fenylefryna-paracetamol-feniramina-charakterystyka/) [dostęp: 23 kwietnia 2018]

Źródła:   [ + ]

Forum dyskusyjne - brak dostępu. Zawartość serwisu kierowana jest tylko do osób wykonujących zawód medyczny, m.in. farmaceutów, lekarzy, techników farmaceutycznych i pielęgniarek. Jeśli posiadasz już konto zaloguj się ↗

Jeśli nie posiadasz konta, a jesteś związany z medycyną lub farmacją - zarejestruj się.

7 Udostępnień
Udostępnij7
+1
Udostępnij
Email
Pocket
WhatsApp